«H οπτική επικοινωνία είναι λειτούργημα» – Ο Σλοβένος γραφίστας Tomato Košir και η αλήθεια της οργής
Από το σχόλιο του για τις δολοφονίες δημοσιογράφων στη Γάζα στην εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ο Tomato Košir γνωρίζει ότι η οπτική επικοινωνία είναι πυρηνικό οπλοστάσιο αφύπνισης
Για τον Tomato Košir, τον Σλοβένο γραφίστα και δημιουργικό διευθυντή του Objektiv, του ένθετου της εφημερίδας Dnevnik, η οπτική επικοινωνία έχει τη δύναμη να αντικαταστήσει την ίδια την Τέταρτη Εξουσία σε μια μόλις ματιά.
«Η οπτική επικοινωνία είναι μια πράξη βαθιάς ευθύνης» λέει ο Košir που έχει συνεγραστεί με πολλά media -Guardian, Politico κα.- για να τους δώσει κάτι από την εικονογραφημένη ευφυία του. Τελευταία εικαστική παρέμβαση του; Το εξώφυλλο με τον γεμάτο από πετρέλαιο Ντόναλντ Τραμπ μετά την εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Ο πολιτικοποιημένος δημιουργός ζει στους ίδιους καιρούς με τους αποδέκτες των έργων του. Γράφοντας για τον Košir και με αφορμή το εξώφυλλο του The Age of Rage [Oι Καιροί της Οργής] στον The Guardian, ο επιδραστικός αρθρογράφος της οπτικής επικοινωνίας Ντέιβιντ Χέλερ σημειώνει:
«Ζούμε σε μια εποχή απόλυτης απογοήτευσης, με εκατομμύρια ανθρώπους να χάνουντην υγειονομική τους περίθαλψη, τα κουπόνια τροφίμων, τις εγγυήσεις για την παιδεία τους, τους μισθούς τους. Ο πληθωρισμός αυξάνεται.
Και είμαι απλώς εξοργισμένος και εξαντλημένος ανησυχώντας για όλα τα δικαιώματα που έχουμε αγωνιστεί να κερδίσουμε και να υπεραπιστούμε. Για να μετριάσω την οργή μέσα μου επιστρέφω στο εξώφυλλο ενός άρθρου που αντιπροσωπεύει τόσο τέλεια αυτό το ξινό συναίσθημα, μια εικόνα που είναι αδύνατο να μην αναγνωρίσει κάποιος την ευρηματικότητά της. Αυτό που δημιούργησε για το εβδομαδιαίο ένθετο του The Guardian Weekly ο Tomato Košir».
«Το θέμα ήταν ο θυμός και αυτό που μου ζητήθηκε ήταν πολύ απλό: να το επικοινωνήσω όσο το δυνατόν πιο άμεσα» είχε πει ο Košir για ένα από τα projects του που συζητήθηκε, έγινε viral και αναδημοσιεύθηκε σε κάθε ιστοσελίδα για τη γραφιστική, το design και τη γραφιστική.
Δάσκαλος, δημιουργικός διευθυντής και οραματιστής της τέχνης του, ο Tomato Košir είναι μια από τις κεντρικές μορφές του σύγχρονου σλοβενικού (αν όχι ευρωπαϊκού) design.
Δίνοντας γραφιστικές και τυπογραφικές λύσεις σε όλο το φάσμα της τέχνης του, κουβαλώντας στο τραπέζι ολοκληρωμένες προτάσεις για τη λογοτύπηση και το branding οργανισμών και προϊόντων, υπογράφοντας εκδόσεις, αφίσες, πρωτότυπες γραμματοσειρές και εξώφυλλα εφημερίδων και περιοδικών, ο Košir αφήνει το εικαστικό του αποτύπωμα στην οπτική γλώσσα του σήμερα τολμώντας.
Αντί να αποφεύγει το εννοιολογικό βάθος, εκμεταλλεύεται τα έργα του ως σημείο εκκίνησης για μια ευρύτερη συζήτηση που ξεπερνάει κατά πολύ τα αυστηρά πλαίσια της γραφιστικής ή της εικονογράφησης.
«Το επάγγελμά μου, μου δίνει το προνόμιο να εξυπηρετώ όχι μόνο τον πελάτη — έναν οργανισμό ή μια μπράντα που μου αναθέτει κάτι — αλλά και, περιστασιακά, το κοινό. Ανταποκρίνομαι όταν χρειάζεται να γίνει κάλεσμα στο δημόσιο θυμικό, όταν η κοινωνία των πολιτών πρέπει να αφυπνιστεί. Ένα οπτικό σχόλιο πρέπει να είναι γρήγορο, σαφές και, ελπίζω, όχι κοινότοπο. Σε μια εποχή που είμαστε κατακλυσμένοι από μηνύματα, η ταχύτητα της επικοινωνίας είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του οπτικού σχολιασμού» λέει στο μανιφέστο του.
«Μια εικόνα μπορεί να επικοινωνήσει κάτι έως και 30.000 φορές πιο γρήγορα από τον γραπτό λόγο. Στο βιβλίο Visual Commentary, έχω συγκεντρώσει πάνω από 120 σχόλια από το 2000, ξεκινώντας από τα φοιτητικά μου χρόνια, όταν δημιούργησα την πρώτη μου αντιπολεμική αφίσα, Rifle War Wear. Αυτή η έκδοση είναι και μια οπτική επισκόπηση των τελευταίων δύο δεκαετιών της δουλειάς μου» σημειώνει ο Košir.
«Αν και η συμβολή μου είναι σχετικά μικρή, το μότο μου από το λύκειο ήταν: Συνεισφέρετε όσο περισσότερο μπορείτε και μην μειώνετε τη συμβολή των άλλων. Κάθε μέρα, οι συμμαθητές μου κι εγώ διαβάζαμε, ή τουλάχιστον υποσυνείδητα αντιλαμβανόμασταν, μια επιγραφή στην πρόσοψη του Γυμνασίου Σχεδιασμού και Φωτογραφίας στο Križanke με τα λόγια του Plečnik [ο Jože Plečnik είναι ένας από τους σπουδαιότερους και πιο επιδραστικούς αρχιτέκτονες της Σλοβενίας και της Κεντρικής Ευρώπης].
‘Είσαι εφήμερος, μόνο τα έργα σου μένουν’.
Ο Plečnik δεν θα μπορούσε να δώσει πιο ταιριαστό μήνυμα στην τελευταία του δημιουργία. Τα ταραχώδη γεγονότα των τελευταίων δεκαετιών δεν τροφοδότησαν το έργο μου, αλλά με έχουν εμπλέξει ως πολίτη. Έχοντας στη διάθεσή μου τις γνώσεις και τις δεξιότητες της οπτικής επικοινωνίας, νιώθω την ευθύνη να τις χρησιμοποιήσω. Άλλωστε, ο σχεδιασμός οπτικών μηνυμάτων είναι ένα λειτούργημα, όχι απλώς μια δουλειά, έτσι δεν είναι;».
Απόφοιτος από την Ακαδημία Καλών Τεχνών και Σχεδιασμού της Λιουμπλιάνα, όπου τώρα εργάζεται περιστασιακά ως λέκτορας, το έργο του αντικατοπτρίζει μια αρχή και σαφή θέση: ο στοχαστικός σχεδιασμός πρέπει να είναι πνευματικά ειλικρινής, κοινωνικά υπεύθυνος και αισθητικά πειστικός. Η οπτική του γλώσσα είναι πρωτότυπη και λειτουργική. Δεν είναι ποτέ ιδιοτελής, αλλά πάντα στην υπηρεσία ενός μηνύματος.
Ο Košir έχει λάβει πολλά βραβεία για το έργο του τόσο στη Σλοβενία όσο και στο εξωτερικό, με πιο αξιοσημείωτο το βραβείο Prešeren Fund για εξαιρετικά επιτεύγματα στον γραφιστικό σχεδιασμό, το οποίο επιβεβαιώνει τη συμβολή του στην ανάπτυξη της οπτικής κουλτούρας και τη σημασία του ως πολιτιστικού παράγοντα πέρα από το επάγγελμα του σχεδιαστή.
Άλλα βραβεία υψηλού κύρους περιλαμβάνουν το βραβείο New York Type Directors Club, το βραβείο New York Art Directors Club, το βραβείο Red Dot Design, το βραβείο D&AD, το βραβείο Communication Arts και το Grand Prix Brumen. Τα έργα του παρουσιάζονται τακτικά σε σημαντικές σλοβενικές και διεθνείς εκθέσεις και βρίσκονται στις συλλογές έγκριτων ιδρυμάτων.
Τα έργα του, από τη γεμάτη τρύπες σελιδοποίηση ενός άρθρου για τους δολοφονημένους δημοσιογράφους στη Λωρίδα της Γάζας στο ρουθούνι του Ντόναλντ Τραμπ που έχει διαρροή πετρελαίου ως σχόλιο για την εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Μαδούρο, είναι μαρτυρίες της δύναμης της οπτικής γλώσσας στη διαμόρφωση στάσεων και στην εκκίνηση για συζητήσεις και στοχασμό για όλα όσα γκροτέσκα συμβαίνουν γύρω μας.
Ο Σλοβένος γραφίστας και αρχιτέκτονας της οπτικής επικοινωνίας Košir θυμάται κάτι που πολλοί συνάδελφοι του έχουν λησμονήσει. Το design είναι σφαίρα που πυροδοτεί εξελίξεις.
Μετριόφρων και ιδιωτικός, ο Košir αποφεύγει τις συνεντέυξεις και ακολουθεί όσα ο Plečnik άφησε ως υποσημείωση στη σχολή του. Γνωρίζοντας πως μόνο τα έργα μπορούν να διεκδικήσουν την αθανασία, ο Košir χρησιμοποιεί τις δεξιότητές του ως πολίτης που αισθάνεται την ευθύνη να αναλάβει δράση.
Η παράσταση Ήμερη – Η Ανατομία μιας Πτώσης, εμπνευσμένη από το έργο, τη ζωή και τη φιλοσοφία του κορυφαίου Ρώσου συγγραφέα, επιχειρεί μια σύγχρονη, εσωτερική ανάγνωση πάνω στην έννοια της πτώσης — σωματικής, ηθικής και υπαρξιακής.
Ο καθηλωτικός μονόλογος του Ανδρέα Φλουράκη «ΤΑΠ ΑΟΥΤ» ανεβαίνει στο ανανεωμένο Μικρό Γκλόρια. Το κείμενο ζωντανεύει στη σκηνή με τον Τάσο Κορκό στην ερμηνεία, ενώ τη σκηνοθετική επιμέλεια υπογράφει ο Θανάσης Ισιδώρου.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Πέμπτη 08.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/bent-hertema-HuhBWIfw4Kg-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442
