«Ομορφάντρας»: «Χρησιμοποίησα για λίγο την τηλεόραση, αλλά δεν τα πήρα όλα»
Από την τηλεόραση στο θέατρο και από τον «ομορφάντρα» στον «Ρινόκερο». Ο Μανώλης Μαυροματάκης ένας ταλαντούχος ηθοποιός με μακρά πορεία στο θέατρο και τον κινηματογράφο μιλά για τον ρόλο που υποδύεται στο έργο του Ιονέσκο «Ρινόκερος», για την διαφήμιση με τον «ομορφάντρα», ενώ αποκαλύπτει πτυχές του χαρακτήρα του. Από τα χρόνια που σπούδαζε στο Εθνικό […]
Από την τηλεόραση στο θέατρο και από τον «ομορφάντρα» στον «Ρινόκερο». Ο Μανώλης Μαυροματάκης ένας ταλαντούχος ηθοποιός με μακρά πορεία στο θέατρο και τον κινηματογράφο μιλά για τον ρόλο που υποδύεται στο έργο του Ιονέσκο «Ρινόκερος», για την διαφήμιση με τον «ομορφάντρα», ενώ αποκαλύπτει πτυχές του χαρακτήρα του.
Από τα χρόνια που σπούδαζε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ο Μανώλης Μαυροματάκης ανακάλυψε το θεατρικό «ζιζάνιο» μέσα του, και παρόλο που έχει σπουδάσει Ηλεκτρολόγος Μηχανικός είναι κατά βάθος θεωρητική φύση. Η επιστήμη, όμως, είναι κάτι που δεν σταμάτησε να τον έλκει ποτέ. Η πρώτη του συμμετοχή στο σινεμά ήταν με τις «Ήσυχες μέρες του Aυγούστου» του Παντελή Βούλγαρη, ενώ στο θέατρο ξεκίνησε με τους «Φασουλήδες με τη Μαγκούρα» του Φ.Γκ.Λόρκα σε σκηνοθεσία Λυδίας Κονιόρδου.
Εάν δεν απατώμαι έχετε σπουδάσει Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στο ΕΜΠ. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε στη σκηνή;
Είχα έναν συμφοιτητή στο Πολυτεχνείο, από το πρώτο έτος κάναμε παρέα. Συμμετείχε σε μια ερασιτεχνική θεατρική ομάδα που συνολικά έζησε 10 χρονιά. Εγώ έτυχε να είμαι στην διανομή του έργου «Ποντικοπαγίδα» της Αγκάθα Κρίστι και μου είπαν να παίξω το βασικό ρόλο. Αν και αιφνιδιάστηκα, αφού η μέχρι τότε σχέση μου με το θέατρο ήταν σχεδόν ανύπαρκτη, είπα αμέσως εντάξει. Παίξαμε παραστάσεις και άρχισε να μου αρέσει όλο και περισσότερο. Αν και ήμουν ένας άνθρωπος πολύ χαμηλών τόνων, μέχρι και τις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, ανακαλώντας τώρα στη μνήμη μου τα χρόνια της εφηβείας μου, αναγνωρίζω πως υπήρχε μέσα μου η ανάγκη για μια πιο βαθιά ψυχική έκφραση αλλά και η ανάγκη μου να την μοιραστώ με τους άλλους ανθρώπους.
Είχατε από την αρχή απήχηση;
Ήμουν πολύ τυχερός. Από την αρχή με αγκάλιασε ο κόσμος του σιναφιού, γιατί μου δόθηκε η ευκαιρία να παίξω. Ήμουν στη σχολή Βεάκη και στο τρίτο έτος αυτό που είχα ονειρευτεί ήταν να παίξω με τους συμμαθητές μου και να μας σκηνοθετήσει η αγαπημένη μας δασκάλα, η Λυδία Κονιόρδου. Και προς το τέλος του τρίτου έτους έγινε αυτό ακριβώς. Μας πρότεινε να πάμε στη Λάρισα και να κάνουμε τους «Φασουλήδες με τη μαγκούρα», ένα έργο του Λόρκα, όπου έπαιξα τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Το φέραμε μετά και στην Αθήνα για λίγες μέρες, στο Κολέγιο Αθηνών και στο θέατρο Βεάκη και έτσι άρχισαν να με μαθαίνουν.
Το πρόσωπό σας μπήκε σε κάθε ελληνικό σπίτι. Γνωρίσατε μεγάλη δημοσιότητα μέσω της διαφήμισης με τον ομορφάντρα που σημείωσε πάταγο. Εκείνη την περίοδο πώς νιώθατε; Σας σταματούσαν στον δρόμο; Ποιες οι αντιδράσεις του κόσμου;
Οι αντιδράσεις ήταν συνεχείς. Όχι απλά με σταματούσαν, δεν μπορούσα να βγω στο δρόμο. Είχε αυτή η διαφήμιση, μάλλον, και μια δυναμική άλλη, λίγο πιο διαφορετική από τον αρχικό σκοπό της, να αυξήσει δηλαδή τις πωλήσεις ενός προϊόντος. Βλέπανε τη διαφήμιση και γελούσαν, τους άνοιγε η καρδιά.
Υπήρχαν, ωστόσο, και τα αρνητικά σχόλια;
Μόνο στο ίντερνετ διάβασα ένα τέτοιο σχόλιο. Όμως, ακόμα και τα θετικά σχόλια μερικές φορές ήταν βίαια. Δείχνουμε, οι άνθρωποι καμιά φορά, ακόμα και την φιλοφρόνηση και την αγάπη μας, με βίαιο τρόπο, είναι πρόβλημα της κοινωνίας μας. Ερχόμουν σε δύσκολη θέση.
Από τον ομορφάντρα, μια τόσο σίγουρη προσωπικότητα, σας είδαμε στον «Ρινόκερο» να ερμηνεύετε ένα τελείως διαφορετικό πρόσωπο. Ο Μπερανζέ, ο πρωταγωνιστής του έργου, είναι από τη μια ο αδύναμος, φοβισμένος και ανασφαλής άντρας που όλοι υποτιμούν. Από την άλλη όμως είναι ο μόνος που αντιστέκεται στο κάλεσμα του ολοκληρωτισμού, της μάζας. Τι τον ωθεί στο να πει το μεγάλο όχι;
Ενώ φαίνεται πολύ ευάλωτος, διαθέτει, εν τούτοις ένα πολύ δυνατό στήριγμα. Τη στέρεη σύνδεσή του με το βαθύτερο εγώ του. Ακούει πραγματικά τον άλλον, για να τον καταλάβει. Και, ενώ θέλει να συμφωνήσει μαζί του, συνεχώς αμφιβάλλει και θέτει ερωτήματα εάν του φαίνεται παράλογο αυτό που ακούει. Από την άλλη, είναι ένας άνθρωπος που αναγνωρίζει τους φόβους του και το λέει με θάρρος. Έχει ουσιαστικά αποδεχθεί ότι είναι χαμένο το παιχνίδι της ζωής, έχει δηλαδή συναίσθηση της θνητότητάς του. Από εκεί ξεκινάει ουσιαστικά και αυτή η σύνδεση με το βαθύτερο εγώ του, με την απόλυτη συναίσθηση της ανθρώπινης υπόστασής του. Πολλές φορές όταν κάνουμε τους επιτυχημένους ή φερόμαστε υπεροπτικά ή και εξουσιαστικά προς τους άλλους δεν σας φαίνεται ότι συμπεριφερόμαστε σαν να είμαστε αθάνατοι;
Θα μπορούσατε να δείτε εσάς μέσα από τον Μπερανζέ; Ποια στοιχεία του χαρακτήρα του ξεχωρίζετε;
Μάλλον οι άλλοι που μου έδωσαν τον ρόλο, το βλέπουν αυτό. Όλοι μας πάντως έχουμε και τέτοια στοιχεία μέσα μας και αυτό που πρέπει να κάνει ένας ηθοποιός είναι να τα ανασύρει. Για τον οποιοδήποτε ρόλο. Αυτά τα συγκεκριμένα στοιχεία που του ταιριάζουν στην περίσταση.
Πιστεύετε ότι άνθρωποι σαν τον Μπερανζέ σπανίζουν στις μέρες μας; Που μπορούν να πουν όχι σε ένα μαζικό κάλεσμα;
Σπανίζουν, αλλά και ακόμα αυτοί οι λίγοι που υπάρχουν, δεν φαίνονται γιατί δεν είναι στο χαρακτήρα τους να τα επιδεικνύουν. Το Καλό είναι ήσυχο, το Κακό είναι που φωνάζει. Ίσως όμως, άνθρωποι σαν τον Μπερανζέ να είναι και η μόνη μας ελπίδα.
H κοινωνία χρειάζεται ανθρώπους σαν τον Μπερανζέ;
Η τάση για την βαθιά πρόοδο της κοινωνίας βασίζεται κατά πολύ σε τέτοια στοιχεία. Ο Μπερανζέ κοροϊδεύει τον θάνατο, όχι αναχωρώντας από τη ζωή, αλλά προσπαθώντας να συνδεθεί βαθύτερα με τους άλλους ανθρώπους, Είναι ζωντανός. Μπορεί να λέει πως δεν τα πολυκαταφέρνει, όμως αυτό συμβαίνει γιατί στην πραγματικότητα είναι αυτός που έχει ανεβάσει τον πήχη πιο ψηλά από τους άλλους. Γιατί θέλει να ζήσει και θέλει να ζήσει πραγματικά, μαζί με τους άλλους
Θα μπορούσατε, πιστεύετε, να ερμηνεύσετε εξίσου καλά έναν διαφορετικό ρόλο μέσα στον ρινόκερο;
Γιατί όχι; Είναι πάντως πιο εύκολο να παίζεις έναν κακό παρά έναν καλό ρόλο. Πιο εύκολα βγαίνουν τα αρνητικά στοιχεία μας και στη ζωή αλλά και στο θέατρο.
Στην τηλεόραση, αλλά και στο θέατρο σας έχουμε δει να υποδύεστε πιο ήπιων τόνων άτομα. Είστε έτσι και στην προσωπική σας ζωή;
Όχι, είμαι και ήπιων αλλά και πολύ έντονων συμπεριφορών, μέχρι και βίαιος μερικές φορές.
Έχετε εκρήξεις;
Έχω και εκρήξεις, και δεν είμαι και περήφανος γι’ αυτό.
Βιώνετε ανασφάλεια;
Ναι βιώνω, όπως όλος ο κόσμος, αλλά προσπαθώ να δω κι εγώ τι φταίει και να αλλάξω σε αρκετά σημεία τον τρόπο μου και την συμπεριφορά μου στις σχέσεις μου. Από την σχέση που έχω με τη σύντροφό μου και τους φίλους μου, τους πιο κοντινούς μου ανθρώπους, μέχρι και αυτήν με τους πιο άγνωστους. Δεν είμαι όμως πολύ αισιόδοξος, οι άνθρωποι που έχουν μάθει να φέρονται με βία, τώρα θα γίνουν πιο βίαιοι, στη δύσκολη αυτή συνθήκη. Ελπίζω, στο βαθμό που κι εγώ γίνομαι βίαιος, να μην ισχύσει αυτό για μένα
Τι μαστίζει περισσότερο την κοινωνία μας;
Μαστίζεται, εκτός από την οικονομική, πιο πολύ από αξιακή κρίση, ιδίως τα τελευταία τουλάχιστον τριάντα-σαράντα χρόνια. Όπως μεγάλωνα έβλεπα να χάνονται από την κοινωνία αξίες που μου έμαθαν οι γονείς μου, όπως η φιλία, η φιλοξενία, το φιλότιμο και ο κόσμος να ενδιαφέρεται σιγά-σιγά μόνο για το χρήμα και το στενά προσωπικό του συμφέρον.
Είχατε σκεφτεί ποτέ στο παρελθόν να αφήσετε το θέατρο και να στραφείτε προς το επάγγελμα του ηλεκτρολόγου μηχανικού δεδομένου ότι έχετε σπουδάσει κάτι τέτοιο;
Όχι, γιατί μου άρεσε πολύ η τέχνη της υποκριτικής και επίσης γιατί δεν αντιμετώπισα ποτέ έντονο πρόβλημα ανεργίας. Λίγα έβγαζα από το θέατρο, αλλά χρησιμοποίησα κι εγώ την τηλεόραση για να αυξήσω κάπως το εισόδημά μου. Για να μπορώ να ζω κάπως πιο αξιοπρεπώς και όχι για να τα πάρω όλα.
Πώς κυλά η καθημερινότητά σας; Πώς έχει επηρεάσει το θέατρο την προσωπική σας ζωή;
Πολύ. Το να εκτίθεσαι στην παράσταση, αλλά και στην πρόβα, όταν τα πράγματα είναι ακόμα πιο ακατέργαστα δεν είναι σίγουρα και πολύ εύκολο. Ήμουν από μικρός κάπως ντροπαλός και αυτό δεν με έχει εγκαταλείψει ούτε και τώρα. Αναγνωρίζω πάντως πως και η ντροπή, εκτός από στοιχείο του χαρακτήρα που έχει να κάνει με την ευγένεια, κρύβει μέσα της και μια ιστορία εγωισμού. Έχει βάσανο, πάντως, αυτή η ιστορία και δεν μπορώ να ξεχάσω τη δουλειά μου μέσα στη μέρα. Και οι δικοί μου άνθρωποι, πολλές φορές, μου παραπονιούνται.
Τι σας έλκει περισσότερο στο θέατρο;
Αυτό που λαχταρώ τώρα, πιο πολύ και από το να παίξω έναν καλό ρόλο, είναι οι ωραίες συνεργασίες. Και κυρίως η επαφή μου με ανθρώπους που θα μαζί τους θα ταξιδέψω σε κάτι πιο υπερβατικό, πιο ποιητικό, πιο φιλοσοφικό, αλλά και, γιατί όχι, πιο αστείο και με χιούμορ. Το θέατρο πάντως, από την αρχαιότητα, είναι φιλοσοφία και ποίηση και μόνο τότε, όταν συμβαίνει αυτό, ολοκληρώνεται ο σκοπός του.
Βλέπουμε στον «Ρινόκερο» ο Μπερανζέ να χάνει την αγάπη λόγω ανασφάλειας και συντηρητισμού. Τι χρειάζεται η αγάπη για να συντηρηθεί;
Οι σχέσεις των ανθρώπων είναι πολύ περίπλοκες, ξέρουμε τι είναι το καλό, αλλά δεν ξέρουμε πώς να το κάνουμε. Κανείς δεν έχει δώσει ένα προσπέκτους για το πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε σε αυτή τη ζωή.
Εάν σας έλεγε κάποιος να αποβάλλετε κάποιο στοιχείο του χαρακτήρα σας ποιο θα ήταν αυτό;
Θα ήθελα να αποβάλλω τα πιο βίαια στοιχεία, αλλά και άλλα. Σίγουρα ο καθένας μας έχει ένα κάρο σκουπίδια που κουβαλάει στην πλάτη του. Δεν ξέρεις τι να πρωτοπετάξεις.
Υποψήφιο για 8 Όσκαρ είναι το ρομαντικό δράμα της Κλόι Ζάο, με τίτλο Άμνετ που κλέβει τις εντυπώσεις στις σκοτεινές αίθουσες. Αυτές είναι οι νέες ταινίες της εβδομάδας.