37

Το αίτημα των Κυπρίων για την αποτίναξη της βρετανικής αποικιοκρατίας στη Μεγαλόνησο και την Ένωσή της με την Ελλάδα έρχεται στο προσκήνιο το 1950, όταν με δημοψήφισμα που διεξήχθη στην Κύπρο το 96,7% των συμμετεχόντων σε αυτό τάχθηκε υπέρ της Ενώσεως. Η ιστορία της Κύπρου εισέρχεται σε μία νέα φάση όταν στις 20 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς ανέλαβε ως Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ο Μακάριος.

Το 1954 ο απόστρατος συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας φθάνει στο νησί, συγκροτεί την Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ), η οποία αρχίζει επισήμως τη δράση της την 1η Απριλίου του 1955.

Από τις 29 Αυγούστου έως τις 7 Σεπτεμβρίου του 1955 -και ενώ συνεχιζόταν η δράση της ΕΟΚΑ- πραγματοποιείται στο Λονδίνο Τριμερής Διάσκεψη Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας. Η Διάσκεψη κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία, καθώς έπειτα από προβοκατόρικη -καθ ομολογία των ίδιων των Τούρκων- βομβιστική επίθεση στον κήπο του τουρκικού προξενείου της Θεσσαλονίκης, ξέσπασε ανθελληνικό πογκρόμ με λεηλασίες, και βανδαλισμούς εις βάρος των Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη.

Εν τω μεταξύ, η Αθήνα, με την προτροπή της Λευκωσίας και των πιέσεων των οργανώσεων του Κυπριακού Αγώνα σε Ελλάδα και Κύπρο, καταβάλλει προσπάθειες για διεθνοποίηση του θέματος με διαδοχικές προσφυγές στον ΟΗΕ, ο οποίος, στις 12 Οκτωβρίου του 1956 κάνει τελικά δεκτή ανάλογη προσφυγή της Βρετανίας για εξεύρεση «ειρηνικής, δίκαιης και δημοκρατικής» λύσης.

Τον Μάρτιο του 1956 ο Μακάριος εξορίζεται και εγκαταλείπει την Κύπρο, ενώ περίπου δύο μήνες αργότερα αίσθηση προκαλεί ο απαγχονισμός από τους Βρετανούς των Κυπρίων αγωνιστών Μ.Καραολή και Α.Δημητρίου.

Τον Αύγουστο του 1958 ο ΟΗΕ συνιστά συνέχιση των προσπαθειών για εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό, ύστερα από την 5η προσφυγή της Ελλάδας και η δήλωση, περίπου ένα μήνα αργότερα, του Μακαρίου -ο οποίος εν τω μεταξύ είχε επιστρέψει από την εξορία- ότι δέχεται λύση ανεξαρτησίας, ανοίγει το δρόμο προς μία νέα προσέγγιση του προβλήματος και στην έναρξη διαπραγματεύσεων στις 6 Δεκεμβρίου, μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδος και Τουρκίας Αβέρωφ και Ζορλού.

Με τη λήξη της διάσκεψης της Ζυρίχης, στις 11 Φεβρουαρίου 1959, επήλθε συμφωνία μεταξύ του Ελληνα και του Τούρκου πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καρμανλή και Αντάν Μεντερές για λύση του Κυπριακού. Στις 17-19 Φεβρουαρίου, ακολουθεί στο Λονδίνο πενταμερής διάσκεψη, με συμμετοχή Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων αντιπροσώπων, η οποία καταλήγει στην τελική συμφωνία που έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία της ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: