Νέα υπερβαρέα στοιχεία ίσως προστεθούν στον περιοδικό πίνακα της Χημείας

36

Δύο μέχρι σήμερα άγνωστα στοιχεία υψηλού ατομικού βάρους υποστηρίζουν ότι δημιούργησαν στο εργαστήριο Αμερικανοί και Ρώσοι φυσικοί.

Πρόκειται για το «ουνούντριο» (ununtrium), με 113 πρωτόνια στον πυρήνα του, και το «ουνουνπέντιο» (ununpentium), με ατομικό αριθμό 115. Αν η δημιουργία τους επιβεβαιωθεί, τα δύο νέα στοιχεία θα τοποθετηθούν κοντά στο τέλος του περιοδικού πίνακα των στοιχείων.

Το βαρύτερο γνωστό στοιχείο είναι το ουνουνχέξιο, με ατομικό αριθμό 116. Το ουράνιο, συγκριτικά, έχει μόνον 92 πρωτόνια στον πυρήνα του.

Τα δύο νέα υπερβαρέα στοιχεία είναι εξαιρετικά ασταθή και επέζησαν μόλις μερικά κλάσματα του δευτερολέπτου πριν διασπασθούν αυθόρμητα σε ελαφρύτερα στοιχεία. Δημιουργήθηκαν στη Ρωσία στο εσωτερικό ενός κύκλοτρου (κυκλικού επιταχυντή), από την πρόσκρουση ενός σπάνιου ισόποπου του ασβεστίου σε μια πλάκα από αμερίκιο.

Οι ερευνητές του Εθνικού Εργαστηρίου Lawrence Livermore στην Καλιφόρνια και του ρωσικού Ινστιτούτου Πυρηνικής Έρευνας της Ντούμπνα θα δημοσιεύσουν την ανακάλυψη στην επιθεώρηση της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρείας Physical Review C.

Τα πειράματα για την επιβεβεβαίωση της δημιουργίας των 113 και 115, απαραίτητα προτού τα νέα στοιχεία προστεθούν επίσημα στον περιοδικό πίνακα, αναμένεται να διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια. Η δημοσίευση σίγουρα θα γίνει αντικείμενο αυστηρού ελέγχου από άλλους επιστήμονες -η εμπιστοσύνη στα πειράματα πυρηνική δομής κλονίστηκε όταν οι αναφορές για τη δημιουργία του στοιχείου 118 το 1999 αποδείχθηκαν ψευδείς.

Αν και στη Γη δεν υπάρχουν σε φυσική μορφή, και είναι υπερβολικά ασταθή για να έχουν πρακτική αξία, τα υπερβαρέα στοιχεία πιστεύεται ότι ίσως παράγονται σε μεγάλες ποσότητες κατά τις εκρήξεις υπερκαινοφανών αστέρων στο Διάστημα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press