45

Ένα βιβλίο με σχόλια του Ελ Γκρέκο για τους καλλιτέχνες της Αναγέννησης, που εκδόθηκε πριν από λίγα χρόνια στην Ισπανία, κυκλοφορεί αυτές τις ημέρες στα ελληνικά από τις πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης.

Ανάμεσα στις κρίσεις του Δ.Θεοτοκόπουλου, ιδιαιτέρως ξαφνιάζει εκείνη για τον Μιχαήλ Αγγελο, για τον οποίο είχε αποφανθεί: «Καλός άνθρωπος αλλά δεν ξέρει να ζωγραφίζει».


Τα σχόλια του Γκρέκο είναι γραμμένα στα περιθώρια των σελίδων του πιο πολυδιαβασμένου βιβλίου της εποχής του, τους «Βίους των πλέον εξαιρέτων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων» του Βαζάρι, που περιέχει αποτιμήσεις για το έργο των μεγάλων Ιταλών καλλιτεχνών του 15ου και 16ου αιώνα. Όπως αναφέρει η Καθημερινή την Κυριακή, η έκδοση αυτή ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 60 από τον τότε διευθυντή του Μουσείου Πράντο Χαβιέ ντε Σάλας.


Κάποιες από τις κρίσεις του Ελ Γκρέκο σοκάρουν, κυρίως εκείνη που διατυπώνει για ένα «ιερό τέρας» της εποχής, τον Μιχαήλ Αγγελο, τον οποίο θαύμαζε ως μεγάλο γλύπτη και αρχιτέκτονα, αλλά απέρριπτε κατηγορηματικά ως ζωγράφο. «Δεν ήξερε να αποδώσει τη σάρκα» τονίζει ο Θεοτοκόπουλος στις σημειώσεις του για το μεγάλο Φλωρεντινό καλλιτέχνη.


Αντιθέτως, δεν κρύβει το θαυμασμό του για τον Τιντορέτο και τον Τιτσιάνο, για τον οποίο αναφέρει ότι πρόκειται «για το μέγιστο μιμητή της φύσης με την όμορφη τεχνοτροπία στο χρώμα».
Για έναν άλλο μεγάλο ζωγράφο, τον Τζότο, ο Γκρέκο σημειώνει ότι η προσέγγισή του πάνω στην ελληνική τεχνοτροπία είναι «απλουστευτική», ενώ καθόλου κολακευτικές δεν είναι οι κρίσεις του για τους Μπουοναρότι και Παντόρμο.


Το βιβλίο «Ο Γκρέκο και η τέχνη της εποχής του – Τα σχόλια στους Βίους του Βάζαρι» παρουσιάζεται αύριο Μ.Δευτέρα στο Ίδρυμα Γουλανδρή – Χορν (19:30).

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ