34

Εάν κουραστήκατε να ακούτε για τον ένα και μοναδικό μέγιστο

καλλιτέχνη, πολιτικό ή οτιδήποτε άλλο του αιώνα, αλλά και της χιλιετίας που εκπνέει, η Εθνική Πινακοθήκη ανοίγει την παλέτα της και προτείνει κάτι σαφώς πιο πολύχρωμο, πλουραλιστικό και χρήσιμο.

Μία συνθετική δουλειά επιστημόνων σε ένα μνημειώδη τόμο 700 σελίδων που καταδεικνύει την ιστορία τεσσάρων αιώνων ελληνικής ζωγραφικής, όπως αυτή προκύπτει μέσα από τις μόνιμες συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης από κοινού με την ομώνυμη συλλογή του ιδρύματος Ευριπίδη Κουτλίδη. Με βάση συμφωνία, η Πινακοθήκη θα συνεκθέσει με το ίδρυμα τις συλλογές της συνολικά, στο κατάλληλα πλέον διαμορφωμένο κτίριό της, και θα γιορτάσει τα εκατό χρόνια από την ίδρυσή της.

Το λεύκωμα έρχεται να παίξει ρόλο ενός ιδεατού μουσείου που ρίχνει φως στην πρώτη περίοδο μετά την ανεξαρτησία, το 19ο αιώνα και τις λειτουργίες που κάλυπτε στην κοινωνία η νεοελληνική ζωγραφική, η οποία εξελισσόταν παράλληλα με το νεοελληνικό κράτος.

Τις προσπάθειες του κράτους να ιδρύσει το 1836 Σχολή Καλών Τεχνών και να στέλνει στην Ευρώπη καλλιτέχνες να πιάσουν το νήμα που θα συνέδεε τη μεταβυζαντινή παράδοση και λαϊκή τέχνη, είδη που δεν επαρκούσαν για την ανάπτυξη της νεοελληνικής ζωγραφικής αναφέρει η διευθύντρια της Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη στην εισαγωγή του βιβλίου, αλλά και στις συνδέσεις των ενοτήτων που αναπτύσσουν οι συγγραφείς Αντώνης Κωτίδης, Εφη Αγαθονίκου, Νέλλη Μισιρλή, Μαρία Κατσανάκη, Ολγα Μεντζαφού-Πολύζου, Μάρθα Χριστοφόγλου και Ευγένιος Ματθιόπουλος.

Μέσα από τα παραδείγματα των έργων της μόνιμης συλλογής, ο αναγνώστης ακολουθεί όλη την πορεία της ελληνικής ζωγραφικής, από τους ζωγράφους της κρητικής σχολής, που μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους (1669) καταφεύγουν στα Επτάνησα δημιουργώντας τοπική σχολή, ενώ βαθμιαία γίνεται η μετάβαση από το βυζαντινό ανατολικό ιδίωμα στο δυτικό κοσμικό ύφος.

Παναγιώτης Δοξαράς, Νικόλαος Κουτούζης, Νικόλαος Καντούνης, Γεώργιος Αβλινος, Χαράλαμπος Παχής, αποτελούν μεγάλη ενότητα ζωγράφων που ασχολείται με τα πορτρέτα της τάξης των ευγενών το 17ο και 18ο αιώνα, πριν από τον 19ο αιώνα, οπότε στη ζωγραφική του ελεύθερου ελληνικού κράτους κυριαρχεί η εξύμνηση των κατορθωμάτων του αγώνα για την ελευθερία.

Από το δεύτερο μισό του 19ου ως τον 20ό αιώνα δεσπόζουν η ηθογραφία, η τοπιογραφία και οι νεκρές φύσεις, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της τότε αστικής τάξης, από τους εκπροσώπους της Σχολής του Μονάχου Νικηφόρο Λύτρα, Νικόλαο Γύζη, Γεώργιο Ιακωβίδη, αλλά και του Παρισιού Ιάκωβο Ρίζο και Θεόδωρο Ράλλη.

Ενδιαφέροντα είναι επίσης τα κεφάλαια του τόμου όπου εξετάζεται η προσπάθεια για φως και χρώμα ελληνικό, το 1900 από τον Κωνσταντίνο Παρθένη, Παύλο Ροδοκανάκη, Φώτη Κόντογλου προς έναν ελληνικό μοντερνισμό.

Το λεύκωμα ολοκληρώνεται με εκτενή αναφορά στη γενιά του 30 και τους επιγόνους της.

ΑΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: