Η παραμονή σκύλου σε κλειστό αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, δεν είναι απλή αμέλεια, αλλά μία πράξη που βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του ζώου. Ακόμα και με μισάνοιχτα παράθυρα ή σε σκιερό μέρος, η απειλή παραμένει.
Το πρόσφατο περιστατικό στη Βάρη, όπου ένας σκύλος ήταν κλειδωμένος μέσα σε αυτοκίνητο υπό ακραίες συνθήκες ζέστης, αναφέρει ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας, φέρνει ξανά στο προσκήνιο έναν από τους πιο ύπουλους κινδύνους του καλοκαιριού. Το ζώο σώθηκε την τελευταία στιγμή χάρη στην άμεση επέμβαση των αστυνομικών, οι οποίοι έσπασαν το τζάμι του οχήματος και κατάφεραν να το απεγκλωβίσουν. Η 48χρονη ιδιοκτήτρια συνελήφθη, η οποία, μάλιστα, αρνιόταν να συνεργαστεί με τις αρχές.
Οι μελέτες αποδεικνύουν ότι το μισάνοιχτο παράθυρο δεν μειώνει σημαντικά τον ρυθμό ανόδου της θερμοκρασίας ούτε αποτρέπει τη θερμοπληξία
Η φυσιολογική θερμοκρασία του σκύλου είναι 38°C-39°C
Ως κτηνίατροι, επισημαίνει ο κύριος Αστήθας, κάθε καλοκαίρι ερχόμαστε αντιμέτωποι με το ίδιο εφιαλτικό σενάριο: ιδιοκτήτες που πιστεύουν ότι «σε 5 λεπτά τι θα πάθει;» ή ότι «το μισάνοιχτο παράθυρο αρκεί». Η πραγματικότητα όμως, είναι αμείλικτη και οι νόμοι της φυσικής δεν κάνουν εξαιρέσεις.
Η παραμονή ενός σκύλου στο αυτοκίνητο τους ζεστούς μήνες δεν είναι απλώς αμέλεια. Είναι πράξη που θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του ζώου και επιφέρει βαρύτατες ποινικές συνέπειες.
Το «Φαινόμενο του Θερμοκηπίου» στο αυτοκίνητο – Τα επιστημονικά δεδομένα
Σύμφωνα με τον κύριο Αστήθα, το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου λειτουργεί ακριβώς, όπως ένα θερμοκήπιο. Το γυαλί των παραθύρων επιτρέπει στην ηλιακή ακτινοβολία να εισέλθει, η οποία στη συνέχεια απορροφάται από το ταμπλό, τα καθίσματα και το τιμόνι. Αυτά τα υλικά εκπέμπουν τη θερμότητα στον αέρα του αυτοκινήτου, η οποία παραμένει, καθώς δεν μπορεί να διαφύγει.
Τα επιστημονικά δεδομένα (με βάση μελέτες της Αμερικανικής Κτηνιατρικής Εταιρείας – AVMA) είναι τρομακτικά, λέει ο κύριος Αστήθας και τα αναφέρει:
● Σε μια μέρα με εξωτερική θερμοκρασία 21°C, η θερμοκρασία στο εσωτερικό του αυτοκινήτου μπορεί να φτάσει τους 32°C σε μόλις 10 λεπτά.
● Στους 26°C εξωτερικής θερμοκρασίας, το εσωτερικό του οχήματος φτάνει στους 42°C σε 20 λεπτά.
● Στα 30 λεπτά, το περιβάλλον γίνεται απολύτως θανατηφόρο.
Ο μεγάλος μύθος: «Έχω παρκάρει στη σκιά και άφησα μια χαραμάδα στο παράθυρο». Οι μελέτες αποδεικνύουν σταθερά ότι το μισάνοιχτο παράθυρο δεν μειώνει σημαντικά τον ρυθμό ανόδου της θερμοκρασίας ούτε αποτρέπει τη θερμοπληξία.
Γιατί οι σκύλοι είναι τόσο ευάλωτοι στη ζέστη;
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος του κινδύνου, υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας, πρέπει να δούμε πώς λειτουργεί το σώμα του σκύλου.
Εμείς οι άνθρωποι, όταν ζεσταινόμαστε, ιδρώνουμε σε όλο μας το σώμα. Η εξάτμιση του ιδρώτα μας δροσίζει.
Οι σκύλοι δεν έχουν ιδρωτοποιούς αδένες στο σώμα τους, παρά μόνο στις πατούσες τους. Ο κύριος μηχανισμός αποβολής θερμότητας που διαθέτουν, είναι το λαχάνιασμα (η γρήγορη αναπνοή με ανοιχτό το στόμα). Μέσω αυτού, προσπαθούν να ανταλλάξουν τον ζεστό αέρα των πνευμόνων τους με δροσερό αέρα από το περιβάλλον.
Όταν όμως ο σκύλος είναι εγκλωβισμένος στο αυτοκίνητο, ο αέρας που εισπνέει είναι ήδη καυτός. Ο μηχανισμός του λαχανιάσματος όχι απλώς αχρηστεύεται, αλλά επιταχύνει την κατάρρευση του ζώου, καθώς ο σκύλος ξοδεύει τεράστια ενέργεια προσπαθώντας μάταια να δροσιστεί.
Κλινική θερμοπληξία: Τι συμβαίνει στο σώμα του σκύλου – Τα ανησυχητικά συμπτώματα
«Όταν η θερμοκρασία σώματος του σκύλου (η οποία φυσιολογικά κυμαίνεται γύρω στους 38°C-39°C) ξεπεράσει τους 41°C, μιλάμε για κλινική θερμοπληξία. Σε αυτό το σημείο, συμβαίνουν καταστροφικές αλλαγές σε κυτταρικό επίπεδο», τονίζει ο κύριος Αστήθας.
Τι ακριβώς, μπορεί να πάθει ο σκύλος;
● Πολυοργανική ανεπάρκεια: Το συκώτι, τα νεφρά και ο γαστρεντερικός σωλήνας αρχίζουν να υπολειτουργούν και να νεκρώνονται.
● Εγκεφαλική βλάβη: Ο εγκέφαλος επηρεάζεται, προκαλώντας σπασμούς, κώμα και, αν δεν υπάρξει άμεση ιατρική βοήθεια, τον θάνατο.
Τα συμπτώματα που πρέπει να μας θορυβήσουν είναι έντονο, ασταμάτητο λαχάνιασμα, υπερβολική σιελόρροια, σκούρα, κόκκινα ή μπλε ούλα, λήθαργος, εμετός ή διάρροια, απώλεια συντονισμού και η κατάρρευση.
Το νομοθετικό πλαίσιο και οι συνέπειες του νόμου
Όπως απέδειξε η αυτόφωρη σύλληψη της ιδιοκτήτριας στη Βάρη, αναφέρει ο κύριος Αστήθας, η εγκατάλειψη ζώου στο αυτοκίνητο δεν είναι απλώς «παράλειψη», αλλά ποινικό αδίκημα.
Στην Ελλάδα, με τον Νόμο 4830/2021 (Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς), η έκθεση του ζώου σε συνθήκες που εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και τη ζωή του συνιστά κακοποίηση.
Οι ποινές είναι εξαιρετικά αυστηρές, ενημερώνει ο κτηνίατρος. Εκτός από τη διαδικασία του αυτοφώρου και τη σύλληψη, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα χιλιάδων ευρώ, ενώ η μη συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη θέση του παραβάτη. Σε περιπτώσεις που η κατάσταση οδηγούσε σε θάνατο ή μόνιμη βλάβη, οι πράξεις αυτές διώκονται πλέον σε βαθμό κακουργήματος.
Τι να κάνετε αν δείτε σκύλο σε κλειστό αυτοκίνητο
Η περίπτωση της Βάρη μάς διδάσκει, υποστηρίζει ο κτηνίατρος, ότι η έγκαιρη ειδοποίηση των αρχών σώζει ζωές. Αν εντοπίσετε ένα ζώο εγκλωβισμένο:
● Αξιολογήστε την κατάστασή του (λαχανιάζει έντονα; φαίνεται ληθαργικό;).
● Αν το όχημα είναι σταθμευμένο έξω από κατάστημα, ζητήστε αμέσως ανακοίνωση από τα μεγάφωνα για τον αριθμό κυκλοφορίας.
● Καλέστε αμέσως την Άμεση Δράση (100). Όπως είδαμε, η Αστυνομία έχει τη νομική δικαιοδοσία και την υποχρέωση να επέμβει άμεσα, ακόμα και σπάζοντας το τζάμι του οχήματος για να σώσει μια ζωή.
«Η στάση της Ελληνικής Αστυνομίας στο συγκεκριμένο περιστατικό –το ότι δεν δίστασαν να σπάσουν το τζάμι για να σώσουν μια ζωή και προχώρησαν άμεσα στη σύλληψη– δείχνει μια τεράστια και ελπιδοφόρα θεσμική αλλαγή. Για χρόνια, η κακοποίηση ή η αμέλεια απέναντι στα ζώα αντιμετωπιζόταν ως «δευτερεύον» ζήτημα», αναφέρει ο κύριος Αστήθας.
Σήμερα, συνεχίζει, η ΕΛ.ΑΣ. αποδεικνύει στην πράξη ότι ο νόμος εφαρμόζεται χωρίς εκπτώσεις, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε όλη την κοινωνία: η ευζωία των ζώων είναι δείκτης πολιτισμού και η παραβίασή της έχει άμεσες, σοβαρές συνέπειες.
Δεν αφήνουμε ποτέ έναν σκύλο κλειδωμένο στο αυτοκίνητο
Τέλος, ο κύριος Αστήθας τονίζει ότι η θέση του σκύλου μας είναι δίπλα μας ή στην ασφάλεια και τη δροσιά του σπιτιού μας. Ποτέ, για κανέναν λόγο και για καμία «σύντομη δουλειά» δεν αφήνουμε ένα ζώο κλειδωμένο στο αυτοκίνητο. Η υπευθυνότητα και η αγάπη μας δοκιμάζονται στην πράξη.
O κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας
⃰ Ο κύριος Κωνσταντίνος Αστήθας είναι κτηνίατρος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακό στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».
Από το 2017 διαχειρίζεται παθολογικά και χειρουργικά περιστατικά.
Προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία στο Κορωπί και στο ιδιωτικό του ιατρείο, PrimeVet στα Σπάτα.