Φαινόμενο Ζεντάγια: Ξέφυγε από την κατάρα της Ντίσνεϊ, έγινε ατρόμητο Gen Z icon αξίας 40 εκατομμυρίων
Η Ζεντάγια έχει καταφέρει να κάνει το αδιανόητο. Να πετάξει από επάνω της την μπράντα της Ντίσνεϊ, να μείνει αλώβητη από την προδοσία, να φέρνει έσοδα και να είναι fashion icon ακόμη και όταν δηλώνει ντροπαλή
Είναι πιθανό, αν πάτε σινεμά από τώρα μέχρι τον Δεκέμβριο, να δείτε μια ταινία με πρωταγωνίστρια τη Ζεντάγια. Η 29χρονη Αμερικανίδα ηθοποιός έχει ήδη πρωταγωνιστήσει, μόνο μέχρι τώρα, στο φινάλε της σειράς Euphoria, στο Drama με τον Ρόμπερτ Πάτινσον και από την Πέμπτη, το δικό της ταξίδι στην Οδύσσεια.
Ακολουθούν πολλά. Στις 29 Ιουλίου, η Ζεντάγια πρωταγωνιστεί με τον σύντροφό της Τομ Χόλαντ, στη νέα ταινία Spider-Man και τον Δεκέμβριο, κλείνει τη χρονιά της με την τρίτη συνέχεια του Dune.
Το πρόγραμμά της είναι φορτωμένο και πριν κλείσει τα 30, έχει καταφέρει να κάνει την Disney την πλατφόρμα που την έχει μεταμορφώσει σε σταρ του κινηματογράφου, στο πρόσωπο ενός franchise, σε παραγωγό, σε fashion icon ή απλά σε μια γυναίκα που βρίσκει σε κάθε κινηματογραφικό ρόλο μια ευκαιρία να αμφισβητήσει τον εαυτό της και να εδραιώσει τη θέση της στη βιομηχανία γράφει η El Pais.
Ο τίτλος για το πρώτο μέρος της ζωής της Ζεντάγια θα μπορούσε να είναι κάτι σαν αυτό: «Από παιδί-θαύμα της Ντίσνεϊ, παγκόσμια σταρ». Μια αφηγηματική πορεία πολύ τετριμμένη για να χωρέσει σε μια καριέρα που η ηθοποιός έχει συνειδητά και ανεξάρτητα χτίσει με εργαλεία και συνεργάτες που αψηφούν τη λογική που έχει ορίσει τα παιδιά-θαύματα. Κάποτε είπε ότι ο στόχος της ήταν να είναι ένα μείγμα της Όπρα Γουίνφρεϊ, της Μπιγιονσέ και της Σόντα Ράιμς. Mάλλον είναι σε καλό δρόμο.
Η ίδια εμφανίζεται τώρα ως Θεά (για κάποιους και Νίκη της Σαμοθράκης) φορώντας ένα φτερωτό φόρεμα στην πρεμιέρα της ταινίας Η Οδύσσεια στη Νέα Υόρκη και καταφέρνει να μοιάζει με το αστέρι μιας ταινίας στην οποία η ίδια εμφανίζεται ελάχιστα ως Θεά Αθηνά.
Γεννημένη σε μια οικογένεια μιγάδων στο Όκλαντ της Καλιφόρνια η Ζεντάγια, λόγω του ύψους της, πίστευε ότι θα αφοσιωνόταν στον αθλητισμό, αλλά η δουλειά της μητέρας της στο θέατρο και η σειρά Χάνα Μοντάνα την οδήγησαν σε διαφορετική κατεύθυνση.
«Ο πατέρας μου παραιτήθηκε από τη δουλειά του ως δάσκαλος για να κάνει το όνειρό μου πραγματικότητα. Η μητέρα μου έμεινε στο Όκλαντ επειδή είχε δύο δουλειές: δίδασκε και τα βράδια δούλευε στο California Shakespeare Theater. Αυτές οι δουλειές πλήρωναν για όλες τις μετακινήσεις μας με το αυτοκίνητο μετ’ επιστροφής κατά τη διάρκεια του έτους που πέρασα κάνοντας οντισιόν στο Λος Άντζελες», είπε η ηθοποιός, η οποία άρχισε να εργάζεται σε ηλικία 13 ετών το 2010 στη σειρά της Ντίσνεϊ, Shake It Up.
Ήταν 18 ετών, όταν η Ζεντάγια εμφανίστηκε στα Όσκαρ με dreadlocks, πυροδοτώντας αντιδράσεις. Ενας Αμερικανός τηλεοπτικός παρουσιαστής σχολίασε πως η εμφάνισή της «έζεχνε πατσουλί και μαριχουάνα»
Από εκείνη την ημέρα και μετά, η Ζεντάγια πρωταγωνίστησε σε μια σειρά από παιδικές και εφηβικές σειρές μέχρι το 2017, όταν άρχισε να εργάζεται στο franchise του Spider-Man και στο The Greatest Showman, σε σκηνοθεσία Mάικλ Γκρέισι.
Συνδύασε το άλμα της στον κινηματογράφο με την τελευταία της σειρά της Ντίσνεϊ, το K.C. Undercover, όπου διετέλεσε και παραγωγός.
Μεταξύ των απαιτήσεών της ήταν το μέρος του καστ, και συγκεκριμένα η οικογένειά της, να είναι έγχρωμοι. «Υπάρχουν και άλλα πράγματα που μπορεί να κάνει ένα κορίτσι εκτός από τραγουδίστρια και χορεύτρια. Ήθελα η K.C. να είναι έξυπνη. Ήθελα παιδιά, όχι μόνο κορίτσια, να παρακολουθούν την εκπομπή και να ονειρεύονται να γίνουν σαν αυτήν», εξήγησε η ηθοποιός σε μια συνέντευξη στη Vogue.
Ήταν 18 ετών, όταν η Ζεντάγια εμφανίστηκε στα Όσκαρ με dreadlocks, πυροδοτώντας αντιδράσεις. Ενας Αμερικανός τηλεοπτικός παρουσιαστής σχολίασε πως η εμφάνισή της «έζεχνε πατσουλί και μαριχουάνα».
Η Zεντάγια δεν έμεινε σιωπηλή. Απάντησε μέσω μιας δήλωσης που δημοσίευσε στο Instagram και το Twitter, τα φυσικά κανάλια επικοινωνίας της γράφοντας:
«Είναι ένα εξωφρενικά προσβλητικό στερεότυπο. Υπάρχει ήδη αρκετή κριτική για τους μαύρους εκεί έξω, χωρίς περιττές επικρίσεις από αδαείς που κρίνουν τους άλλους από την υφή των μαλλιών τους». Η Mattel κυκλοφόρησε μια κούκλα Barbie εμπνευσμένη από αυτή την αντιπαράθεση, συμπεριλαμβανομένων των dreadlocks. Η Ζεντάγια δεν είχε καν πρωταγωνιστήσει σε ταινία μεγάλου μήκους ακόμα.
«Έτσι συμβαίνει η αλλαγή», παραδέχτηκε τελικά η ηθοποιός. Ο στιλίστας της, Λο Ρόατς, μάλιστα αναφέρθηκε στη δημόσια αντιπαράθεση για τα μαλλιά της χαρακτηρίζοντας την ορόσημο. «Άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο τα μαλλιά των μαύρων γίνονταν αποδεκτά στα σχολεία και στην εργασία», είπε το 2024 αναφερόμενος στο CROWN Act.
O «Νόμος του Στέμματος», γνωστός στις ΗΠΑ ως CROWN Act, ακρωνύμιο για το Creating a Respectful and Open World for Natural Hair, είναι μια πολιτειακή και ομοσπονδιακή νομοθεσία στις Ηνωμένες Πολιτείες που ψηφίστηκε αρχικά το 2019 στην Καλιφόρνια. Ο νόμος απαγορεύει τις διακρίσεις στον χώρο εργασίας και στα σχολεία λόγω φυλετικών χαρακτηριστικών του φυσικού μαλλιού (υφή και προστατευτικά χτενίσματα).
Την ίδια χρονιά, η Ζεντάγια επέκρινε ένα περιοδικό για τη χρήση του Photoshop «για να αλλάξει το σώμα ενός 19χρονου κοριτσιού» και δημοσίευσε επίσης τις πρωτότυπες φωτογραφίες από εκείνη τη φωτογράφιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής της.
Η Ζεντάγια έχει ένα ακόμη ταλέντο, πέρα από τα σετ των παραγωγών. Έχει δύναμη στο κόκκινο χαλί. Αν η καριέρα της αξιολογηθεί αυστηρά με όρους viral, κάθε εμφάνισή της στο red carpet είναι είδηση -με επιδραστικότητα που επιβεβαιώνει το απλό: η Zεντάγια είναι σταρ.
Ωστόσο, όπως ξεκαθαρίζει σε συνεντεύξεις της, δεν έχει μια συγκεκριμένη ατζέντα -στην πραγματικότητα η ίδια απορρίπτει την ταμπέλα του ακτιβιστή. «Το να είσαι ακτιβιστής είναι ένας τρόπος ζωής, ζεις για τους σκοπούς στους οποίους αφιερώνεις τη ζωή σου. Δεν μου αξίζει αυτός ο τίτλος. Είμαι απλώς ένα άτομο με καρδιά που προσπαθεί να κάνει το καλύτερο που μπορεί», δήλωσε στο περιοδικό InStyle.
Ο αντίκτυπός της έγκειται στην καθημερινότητά της, η οποία δημιουργεί διαφορετικό είδος αντίκτυπου από τις δημόσιες εμφανίσεις σε τελετές απονομής βραβείων. Για παράδειγμα, χρησιμοποιεί τα προφίλ της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με την ψυχική υγεία.
Το 2019, η Zεντάγια κατάφερε να πετάξει από επάνω της την ταμπέλα της Disney όταν η πρώτη σεζόν της σειράς Euphoria έκανε πρεμιέρα.
«Υπήρχε κάτι που δεν μπορούσα να βγάλω από το μυαλό μου. Ήταν ευάλωτη και μετά ήταν πραγματικά σκληρή» είχε πει ο δημιουργός Σαμ Λέβινσον. για τη συνεργασία του μαζί της.
Η ηθοποιός ήταν ακόμα στην Ντίσνεϊ, συμμετέχοντας στο ριάλιτι χορού Dancing with the Stars, έτσι ο χαρακτήρας της Ρου, αυτής της έφηβης Αμερικανίδας από τα προάστια που ήταν τοξικοεξαρτημένη, δεν φαινόταν να αποτελεί μέρος του προβλεπόμενου σεναρίου για την ηθοποιό. Παρά τις επιφυλάξεις της ομάδας της, διάβασε το σενάριο και δέχτηκε να συμμετέχει.
«Είχα πολλούς φόβους, ακόμη και πριν μάθω ότι υπήρχε αυτό το σενάριο, για το τι θα έκανα στη συνέχεια και τι έψαχνα. Είχα όλες αυτές τις ιδέες στο κεφάλι μου για το ποιο θα έπρεπε να είναι το επόμενο βήμα, και δεν υπήρχε τίποτα το οποίο να με ενθουσίαζε» εξομολογήθηκε.
Σε ηλικία μόλις 22 ετών, η Ζεντάγια βρισκόταν ήδη σε αυτό το σταυροδρόμι: να φύγει ή να συνεχίσει τη ζωή της ως μια άσπιλη πριγκίπισσα στην αυλή της Ντίσνεϊ.
Το Euphoria έκανε πρεμιέρα στο HBO τον Ιούνιο του 2019, σε συμπαραγωγή με την A24, και ο ρόλος της Ρου χάρισε στην Zεντάγια την πρώτη της υποψηφιότητα για Emmy. Κέρδισε και έγινε η νεότερη νικήτρια σε αυτήν την κατηγορία. «Τεράστια» είναι το επίθετο που την ακολουθεί από τότε σε πολλές από τις ερμηνείες της.
Βέβαια η Ζεντάγια έχει ένα ακόμη ταλέντο, πέρα από τα σετ των παραγωγών. Έχει δύναμη στο κόκκινο χαλί. Αν η καριέρα της αξιολογηθεί αυστηρά με όρους viral, κάθε εμφάνισή της στο red carpet είναι είδηση -με επιδραστικότητα που επιβεβαιώνει το απλό: η Zεντάγια είναι σταρ.
Χάρη στη συνεργασία της με τον Λο Ρόατς, τον στιλίστα που θέλει να τον αποκαλούν «αρχιτέκτονα εικόνας», τον οποίο βρήκε σε ένα μαγαζί με μεταχειρισμένα ρούχα όταν ήταν 14 ετών, έχουν κάνει το μεθοδικό ντύσιμο (χρησιμοποιώντας ρούχα που τονίζουν, χωρίς να αφήνουν περιθώρια ερμηνείας, το θέμα της ταινίας ή της σειράς που προωθείται) μέρος του πιο αναγνωρίσιμου brand της.
Για την Οδύσσεια, η Ζεντάγια φόρεσε ένα σαν γλυπτό φόρεμα του οίκου Schiaparelli, ένα αρχειακό κομμάτι Alexander McQueen με μια μάσκα Philipp Tracey σαν Πύργος του Άιφελ (το σύμβολο του Παρισιού ήταν στο φόντο πίσω της) και ένα κοστούμι με φτερά που ο εκλεκτός οίκος Matières Fécales είχε κρατήσει για την ηθοποιό για πάνω από ένα χρόνο.
Η ικανότητα αυτού του καλλιτεχνικού διδύμου να δημιουργεί αφηγηματικό μάρκετινγκ, να χτίζει εικόνες και να κατακτά το ψηφιακό σύμπαν είναι μια ποιότητα που θα λαχταρούσε οποιοσδήποτε δουλεύει σε προωθητικές καμπάνιες ενός πολιτιστικού προϊόντος. Όλα πρέπει να είναι ένα γεγονός, ακόμα κι αν ο διαρκής αντίκτυπός τους στη μνήμη περιορίζεται στο περαστικό περπάτημα στο κόκκινο χαλί -το επακόλουθο ταξίδι των εικόνων μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα συνεχίζεται αέναα.
«Αυτή η δουλειά είναι μερικές φορές ένας ανεμοστρόβιλος, αλλάζεις πόλεις κάθε δευτερόλεπτο, ο εγκέφαλός σου προσπαθεί να είναι παντού ταυτόχρονα… Είμαι πολύ ευγνώμων, δεν θα άλλαζα τίποτα, αλλά μερικές φορές πρέπει να εξαφανίζεσαι για λίγο»
Έτσι, μέσω της μόδας, έχει επίσης επιτύχει μια ορισμένη ανεξαρτησία στο Χόλιγουντ, διατηρώντας μια παρουσία σε διάφορους τομείς – κάποιος πρέπει να είναι παρών, ένα από τα δόγματα της εποχής μας – και καθιερώνοντας τον εαυτό της ως fashion icon.
Όταν η ανάλυση της καριέρας της αξιολογείται με όρους Χόλιγουντ, τα ερωτήματα αποκλίνουν. Είναι η Zεντάγια ικανή να κουβαλήσει μια ταινία ή μια σειρά επάνω στους ώμους της ως κεντρική πρωταγωνίστρια; Να διεκδικήσει την εύνοια κοινού και κριτικών χωρίς να είναι συμπρωταγωνίστρια σε ένα all-star cast; Ή μήπως τα καθιερωμένα franchise με ενοποιημένη πνευματική ιδιοκτησία κάνουν αυτή τη δουλειά για εκείνη;
Τα στοιχεία του box office για τις ιστορίες Spider-Man και Dune, και αυτά που αναμένονται για την Οδύσσεια, με προϋπολογισμό 250 εκατομμυρίων δολαρίων, φαίνονται παραπλανητικά σε σύγκριση με τα εισιτήρια που έκοψε η ταινία Malcolm & Marie (δεν υπάρχει σχεδόν καμία καταγραφή επειδή έκανε πρεμιέρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας). Η ταινία Rivals (2024) απέφερε πάνω από 95 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Box Office Mojo. Και η ταινία The Drama έχει αποφέρει πάνω από 132 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το The Hollywood Reporter. Όμως η Ζεντάγια ζει σε εποχές που το σινεμά του δημιουργού, οι ανεξάρτητες ταινίες που δεν ακολουθούν κάτι ήδη γνωστό εξελίσσοντας το, περιορίζεται.
Παρ’ όλα αυτά, έχει εκτόπισμα, έχει κοινό και σύμφωνα με το Celebrity Net Worth η Ζεντάγια έχει καθαρή περιουσία 40 εκατομμυρίων δολαρίων.
Τώρα η Ζεντάγια ανακοίνωσε πως θέλει να κάνει ένα διάλειμμα. Αν και βρίσκεται στα φώτα από την παιδική της ηλικία, επαναλαμβάνει συνεχώς: «Αυτό είναι ένα μέρος αυτής της καριέρας που με τρομάζει».
Η ίδια περιγράφει τον εαυτό της ως ντροπαλή και εσωστρεφή. Μιλάει για την οικογένειά της ως πρότυπά της, αφηγείται ανέκδοτα για τους ανιψιούς και τις ανιψιές της, ενώ ταυτόχρονα χτίζει ένα σφιχτό φράγμα γύρω από την προσωπική της ζωή.
Είναι παντρεμένη (;) με τον Tομ Χόλαντ, ηθοποιό και συμπρωταγωνιστή σε αρκετές από τις ταινίες της (ο ίδιος έχει πει τη φράση «η γυναίκα μου» σε αρκετές συνεντεύξεις) αλλά η ίδια δεν έχει επιβεβαιώσει κάτι.
Η Ζεντάγια λέει πως μετά τον κύκλο προώθησης της Οδύσσειας -και του Spider-Man, και του Dune που αναπόφευκτα ακολουθούν- «φεύγει, για να μην κάνει τίποτα, απλώς να επικεντρωθεί στα δικά της πράγματα».
«Αυτή η δουλειά είναι μερικές φορές ένας ανεμοστρόβιλος, αλλάζεις πόλεις κάθε δευτερόλεπτο, ο εγκέφαλός σου προσπαθεί να είναι παντού ταυτόχρονα… Είμαι πολύ ευγνώμων, δεν θα άλλαζα τίποτα, αλλά μερικές φορές πρέπει να εξαφανίζεσαι για λίγο», εξήγησε.
Θα το κάνει γνωρίζοντας πως με την επιστροφή της, μέρος της viral θύελλας που την ακολουθεί θα επιστρέψει για να την καλωσορίσει σε ό,τι κάνει μετά γιατί, είτε το λέει, είτε όχι, η Ζεντάγια είναι φαινόμενο.
Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια διαφορετική μορφή ευφυΐας, η οποία δεν αποτυπώνεται εύκολα σε τεστ και μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντική για τη δημιουργικότητα