Γάτες: Τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το ουροποιητικό σύστημα και τα νεφρά

Μάθετε να παρατηρείτε τις γάτες σας, γιατί η παραμικρή αλλαγή στις κινήσεις και στη συμπεριφορά της, μπορεί να φανερώνει κάποια πάθηση.
Υπάρχουν ασθένειες που «χτυπούν» τις γάτες και θα ήταν καλό, πάντα να συμβουλεύεστε τον κτηνίατρο σας.

«Οι παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος και των νεφρών αποτελούν μία από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης των αιλουροειδών στα κτηνιατρεία. Λόγω της ιδιαίτερης φυσιολογίας τους, οι γάτες είναι εξαιρετικά ευάλωτες σε προβλήματα που ξεκινούν από μια απλή κυστίτιδα και μπορούν να φτάσουν μέχρι την απειλητική για τη ζωή τους ουρηθρική έμφραξη ή τη χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ)», ενημερώνει ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας.

Ως ιδιοκτήτες, τονίζει, οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι οι γάτες είναι «μεταμφιεσμένοι ασθενείς»: κρύβουν τον πόνο τους μέχρι η κατάσταση να φτάσει στο απροχώρητο. Η έγκαιρη παρατήρηση των συμπτωμάτων και ο προληπτικός έλεγχος είναι τα μοναδικά μας «όπλα».

Το σύνδρομο του κατώτερου ουροποιητικού (FLUTD): Η απειλή για τους αρσενικούς γάτους

Το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα της γάτας, αναφέρει ο κύριος Αστήθας, υποφέρει, συχνά, από μια πολυπαραγοντική οντότητα. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να οφείλεται σε:

● Ιδιοπαθή κυστίτιδα: Φλεγμονή της ουροδόχου κύστης χωρίς μικροβιακό παράγοντα, η οποία πυροδοτείται κυρίως από το στρες.

● Ίζημα και ουρόλιθοι (πέτρες): Σχηματισμός κρυστάλλων, όπως ο στρουβίτης ή το οξαλικό ασβέστιο, στα ούρα.

● Ουρηθρικά βύσματα: Ένα «κοκτέιλ» από βλέννα, φλεγμονώδη κύτταρα και κρυστάλλους.

Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο οι αρσενικοί γάτοι;

Σύμφωνα με τον κύριο Αστήθα, ενώ τα θηλυκά γατιά εκδηλώνουν, συνήθως, κυστίτιδες με πόνο, στους αρσενικούς γάτους η κατάσταση, μπορεί να γίνει γρήγορα εφιαλτική.
Λόγω της ανατομίας τους, η ουρήθρα τους είναι μακριά και στενεύει δραματικά στο τελικό της τμήμα (στο πέος). Το ίζημα ή ένα βύσμα, μπορεί εύκολα να σφηνώσει εκεί, προκαλώντας πλήρη ουρηθρική έμφραξη (αδυναμία ούρησης).

Η χρόνια νεφρική νόσος δεν θεραπεύεται, αλλά, εάν διαγνωστεί έγκαιρα, η εξέλιξή της μπορεί να επιβραδυνθεί σημαντικά

Ο προληπτικός έλεγχος είναι η καλύτερη «θεραπεία»

Επείγον περιστατικό: Ένας γάτος με πλήρη έμφραξη, που δεν μπορεί να ουρήσει για 24 έως 48 ώρες, βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο θανάτου λόγω οξείας νεφρικής ανεπάρκειας και υπερκαλιαιμίας (επικίνδυνη αύξηση του καλίου στο αίμα που προκαλεί καρδιακή ανακοπή).

Τα συμπτώματα που πρέπει να σας κινητοποιήσουν άμεσα

Όταν ο γάτος φτάσει σε κρίσιμη κατάσταση θα παρουσιάσει διάφορα συμπτώματα.

Ποια είναι; Την απάντηση δίνει ο κύριος Αστήθας.

● Ο γάτος επισκέπτεται συνεχώς την αμμοδόχο, σκάβει με εμμονή, αλλά βγάζει ελάχιστες σταγόνες ή καθόλου ούρα.

● Δυσουρία και φωνές πόνου κατά την προσπάθεια ούρησης.

● Ούρηση σε ασυνήθιστα μέρη εκτός αμμοδόχου.

● Αιματουρία (αίμα στα ούρα).

● Σε προχωρημένο στάδιο έμφραξης: κατάπτωση, λήθαργος, συνεχείς εμετοί και πλήρης ανορεξία.

Η αντιμετώπιση και η έσχατη λύση της ουρηθροστομίας

Η θεραπεία εξαρτάται, λέει ο κύριος Αστήθας, από τη σοβαρότητα και τα αίτια του προβλήματος και πάντα υπό την καθοδήγηση του θεράποντος κτηνιάτρου.

Σε απλές φλεγμονές/κυστίτιδες χορηγούνται αναλγητικά (παυσίπονα), σπασμολυτικά, τροποποιητικά του pH των ούρων και, εάν υπάρχει μικροβιακή επιμόλυνση, η κατάλληλη αντιβίωση.
Η θεραπεία, μπορεί να περιλαμβάνει κλινικές δίαιτες. Η χρήση ειδικών κτηνιατρικών τροφών (urinary) είναι καθοριστική, καθώς βοηθούν στη διάλυση υπαρχόντων κρυστάλλων. Αλλά και εμποδίζουν τη δημιουργία νέων, ρυθμίζοντας το pH και τα ιχνοστοιχεία των ούρων.

Σε περίπτωση έμφραξης, απαιτείται άμεση νοσηλεία, καταστολή και τοποθέτηση ουροκαθετήρα για την απελευθέρωση της ουρήθρας. Όπως και για την παροχέτευση των ούρων, παράλληλα με οροθεραπεία για την προστασία των νεφρών.

Χειρουργική αντιμετώπιση

«Σε ακραίες περιπτώσεις, όπου οι εμφράξεις είναι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες ή η ουρήθρα έχει υποστεί μόνιμη στένωση/τραυματισμό, προχωράμε σε πεϊκή ουρηθροστομία», επισημαίνει ο κύριος Αστήθας.

Πρόκειται για μια λεπτή χειρουργική επέμβαση, υπογραμμίζει, κατά την οποία αφαιρείται το στενό τμήμα της ουρήθρας και δημιουργείται ένα νέο, ευρύτερο μόνιμο στόμιο (παρόμοιο με των θηλυκών). Έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα μελλοντικής έμφραξης.

Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ)

Οι παθολογίες της ουροδόχου κύστης δεν μένουν πάντα «χαμηλά», τονίζει ο κτηνίατρος. Μια ανιούσα λοίμωξη (πυελονεφρίτιδα) ή η πίεση από μια έμφραξη μπορούν να καταστρέψουν τους νεφρούς.

Ωστόσο, η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) είναι μια ξεχωριστή, προοδευτική παθολογία που εμφανίζεται πολύ συχνά από μόνη της, κυρίως σε ηλικιωμένες γάτες (άνω των 7-8 ετών).
Οι νεφρώνες (τα φίλτρα των νεφρών) καταστρέφονται σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου. Το ύπουλο στοιχείο της ΧΝΝ είναι ότι τα πρώτα συμπτώματα (αυξημένη δίψα, αυξημένη διούρηση, σταδιακή απώλεια βάρους, θαμπό τρίχωμα) γίνονται ορατά στους ιδιοκτήτες μόνο όταν έχει ήδη καταστραφεί το 75% της νεφρικής λειτουργίας.

«Το Χρυσό Πρωτόκολλο της Πρόληψης» για τις γάτες

Για να αποφευχθούν δυσάρεστες καταστάσεις για τις γάτες μας «η πρόληψη στο σπίτι βασίζεται σε τρεις απλούς, αλλά ζωτικούς κανόνες», υπογραμμίζει ο κύριος Αστήθας και είναι οι εξής:

1. Παροχή φρέσκου νερού: Πρέπει να τις ενθαρρύνουμε, χρησιμοποιώντας ποτίστρες-σιντριβάνια. Τοποθετούμε πολλά μπολ στο σπίτι και εντάσσουμε την υγρή τροφή (κονσέρβες/φακελάκια) στο καθημερινό τους σιτηρέσιο.

2. Καθαρισμός άμμου: Η αμμοδόχος πρέπει να καθαρίζεται καθημερινά. Μια βρώμικη τουαλέτα αναγκάζει τη γάτα να κρατάει τα ούρα της για ώρες. Γεγονός που ευνοεί τη δημιουργία ιζήματος και λοιμώξεων.

3. Σχολαστική παρακολούθηση: Μαθαίνουμε τις συνήθειες της γάτας μας, ώστε να εντοπίζουμε αμέσως οποιαδήποτε αλλαγή στη συχνότητα ή τη στάση ούρησης.

Η αξία του προληπτικού ελέγχου

Η χρόνια νεφρική νόσος δεν θεραπεύεται, διευκρινίζει ο κύριος Αστήθας, αλλά, εάν διαγνωστεί έγκαιρα, η εξέλιξή της μπορεί να επιβραδυνθεί σημαντικά. Έτσι, αυξάνεται η ποιότητα, αλλά και το προσδόκιμο ζωής του ζώου, για πολλά χρόνια.
Η σύσταση είναι σαφής: Μετά την ηλικία των 7 ετών, κάθε γάτα πρέπει να υποβάλλεται σε ετήσιο προληπτικό έλεγχο. Αυτός ο έλεγχος περιλαμβάνει γενικές και βιοχημικές εξετάσεις αίματος (έλεγχος κρεατινίνης, ουρίας και του δείκτη SDMA που ανιχνεύει τη νεφρική βλάβη πολύ νωρίτερα). Καθώς και γενική εξέταση ούρων.

Σε κάθε περίπτωση, λέει κλείνοντας ο κύριος Αστήθας, η απόλυτη υπακοή στις οδηγίες του θεράποντος κτηνιάτρου, η αυστηρή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής και η μη παρέκκλιση από την κλινική δίαιτα είναι οι μοναδικοί παράγοντες που θα κρατήσουν τη γάτα σας υγιή και δίπλα σας για πολλά χρόνια.

Ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας

⃰ Ο κύριος Κωνσταντίνος Αστήθας είναι κτηνίατρος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακό στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».

Από το 2017 διαχειρίζεται παθολογικά και χειρουργικά περιστατικά.

Προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία στο Κορωπί και στο ιδιωτικό του ιατρείο, PrimeVet στα Σπάτα.