Σκύλοι: Ο έπαινος του κηδεμόνα τους ενεργοποιεί τον εγκέφαλό τους εξίσου ή και περισσότερο από το φαγητό;

Οι άνθρωποι και οι σκύλοι συναντήθηκαν εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Με το πέρασμα των χρόνων, η σχέση αυτή εξελίχθηκε και άρχισε να δυναμώνει.

Τα τελευταία χρόνια ο επιστημονικός χώρος έχει φέρει στην επιφάνεια μελέτες/έρευνες, οι οποίες μας εκπλήσσουν για τον τρόπο που σκέφτονται, για τα συναισθήματα που νοιώθουν και για πολλά άλλα.

Τι λέει η επιστήμη για τη σχέση ανθρώπου και σκύλου

«Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι το φαγητό αποτελεί τον απόλυτο «βασιλιά» των ανταμοιβών για τους σκύλους. Άλλωστε, οι περισσότεροι σκύλοι θα τρέξουν πρόθυμα για μια λιχουδιά και πολλοί εκπαιδευτές βασίζουμε σημαντικό μέρος της δουλειάς μας στην επιβράβευση με τροφή», αναφέρει ο εκπαιδευτής σκύλων, Ηλίας Λαδάς.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, η επιστήμη, ενημερώνει ο κύριος Λαδάς, άρχισε να εξετάζει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ερώτημα: «Είναι πράγματι το φαγητό η σημαντικότερη ανταμοιβή για έναν σκύλο ή μήπως η κοινωνική επαφή με τον άνθρωπό του μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερη αξία;».
Η απάντηση δεν είναι τόσο εύκολη.

Όταν οι σκύλοι μπήκαν στον μαγνητικό τομογράφο

Μία από τις πιο γνωστές έρευνες πάνω στο θέμα, πληροφορεί ο εκπαιδευτής, πραγματοποιήθηκε από τον νευροεπιστήμονα Gregory Berns. Και την ομάδα του στο Emory University των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι ερευνητές εκπαίδευσαν σκύλους, ώστε να παραμένουν ήρεμοι μέσα σε λειτουργικό μαγνητικό τομογράφο (fMRI) χωρίς καταστολή ή περιορισμό.

Η προσοχή, η συνεργασία, η επικοινωνία και η συναισθηματική σύνδεση, φαίνεται να έχουν πραγματική βιολογική σημασία για τον εγκέφαλό του

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι δεν αντιδρούν όλοι οι σκύλοι με τον ίδιο τρόπο

Στόχος ήταν να παρατηρήσουν σε πραγματικό χρόνο ποιες περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιούνται, όταν οι σκύλοι αναμένουν διαφορετικές μορφές ανταμοιβής.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.

Σε πολλούς σκύλους, η προσδοκία κοινωνικής επιβράβευσης από τον κηδεμόνα τους, όπως ο έπαινος, η προσοχή ή η θετική αλληλεπίδραση, ενεργοποιούσε το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου εξίσου ή ακόμη και περισσότερο από την προσδοκία λήψης τροφής.

Με απλά λόγια, για αρκετούς σκύλους, ο άνθρωπός τους αποτελεί μέρος της ανταμοιβής.

Όμως, όλοι οι σκύλοι δεν είναι ίδιοι

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας, συνεχίζει ο κύριος Λαδάς, είναι ότι δεν αντιδρούν όλοι οι σκύλοι με τον ίδιο τρόπο.

Ορισμένοι έδειξαν ισχυρότερη προτίμηση στην τροφή. Άλλοι παρουσίασαν παρόμοια ανταπόκριση τόσο στο φαγητό όσο και στον έπαινο. Υπήρξαν όμως και σκύλοι που ανταποκρίθηκαν εντονότερα στην κοινωνική αλληλεπίδραση με τον κηδεμόνα τους.

Το εύρημα αυτό υπενθυμίζει κάτι που προσωπικά λαμβάνω πάντα υπ’ όψιν: κάθε σκύλος είναι ένα ξεχωριστό άτομο με διαφορετικές προτιμήσεις, κίνητρα και ανάγκες.

Τι σημαίνει αυτό για την εκπαίδευση;

Τα ευρήματα αυτά, επισημαίνει ο κύριος Λαδάς, δεν σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι πρέπει να σταματήσουμε τη χρήση τροφής στην εκπαίδευση.

Αντιθέτως, η τροφή παραμένει ένα εξαιρετικά χρήσιμο «εργαλείο», ιδιαίτερα κατά τη διδασκαλία νέων συμπεριφορών ή σε απαιτητικά περιβάλλοντα.

Ωστόσο, η έρευνα μας υπενθυμίζει ότι η σχέση με τον κηδεμόνα δεν είναι απλώς το «περιτύλιγμα» της εκπαίδευσης. Είναι μέρος της ίδιας της διαδικασίας μάθησης.

Ένας σκύλος που νιώθει ασφάλεια, εμπιστοσύνη και θετική σύνδεση με τον άνθρωπό του είναι πιθανό να βρίσκει αξία όχι μόνο στις λιχουδιές, αλλά και στην ίδια την αλληλεπίδραση μαζί του.

Γι’ αυτό και ένας θερμός έπαινος, ένα παιχνίδι, ένα χάδι που πραγματικά απολαμβάνει ο σκύλος ή ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα κοινής δραστηριότητας, μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να λειτουργήσουν ως ισχυρές ανταμοιβές.

Η δύναμη της σχέσης μεταξύ σκύλου και ανθρώπου

Η εξημέρωση του σκύλου από τον άνθρωπο, υπογραμμίζει ο κύριος Λαδάς, αποτελεί μία από τις πιο επιτυχημένες συνυπάρξεις δύο διαφορετικών ειδών στην ιστορία της εξέλιξης.
Για χιλιάδες χρόνια, άνθρωποι και σκύλοι εξελίχθηκαν μαζί, αναπτύσσοντας έναν μοναδικό κοινωνικό δεσμό.

Οι σύγχρονες έρευνες στη νευροεπιστήμη, λοιπόν, έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτό που πολλοί κηδεμόνες βιώνουν καθημερινά. Για έναν σκύλο, η αξία του ανθρώπου του δεν περιορίζεται στην παροχή τροφής.

Η προσοχή, η συνεργασία, η επικοινωνία και η συναισθηματική σύνδεση, φαίνεται να έχουν πραγματική βιολογική σημασία για τον εγκέφαλό του.

Ο ισχυρός δεσμός με τον άνθρωπο είναι το πιο δυνατό κίνητρο μάθησης

Ίσως, λοιπόν, το πιο ενδιαφέρον μήνυμα τελικά αυτών των ερευνών, καταλήγει ο κύριος Λαδάς, να είναι ότι πολλές φορές, η μεγαλύτερη ανταμοιβή για έναν σκύλο δεν βρίσκεται μόνο μέσα σε μια λιχουδιά. Αλλά και στην ίδια τη σχέση που έχει «χτίσει» με τον άνθρωπό του.
Εξάλλου δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η εκπαίδευση που βασίζεται στη σχέση χειριστή-σκύλου (Relationship based Training) αποτελεί ίσως την καλύτερη μορφή εκπαίδευσης.

Ο εκπαιδευτής σκύλων, Ηλίας Λαδάς

⃰ Ο κύριος Ηλίας Λαδάς είναι εκπαιδευτής σκύλων. Ακολουθεί επιστημονικά τεκμηριωμένη, ισορροπημένη προσέγγιση στην εκπαίδευση, εμπνευσμένη από τη δουλειά διεθνώς αναγνωρισμένων ειδικών, όπως των Ian Dunbar, Michael Shikashio και της Susan Garrett.

Παρακολουθεί στενά τις επιστημονικές εξελίξεις όσον αφορά στη διατροφολογία σκύλου, με αρωγό την Dr. Karen Becker.

Η δουλειά του εστιάζεται στη βελτίωση της επικοινωνίας ανθρώπου – σκύλου, στην πρόληψη και διαχείριση προβλημάτων συμπεριφοράς καθώς και στη δημιουργία ασφαλών και ισορροπημένων κοινωνικών ομάδων σκύλων.

Έχει πολυετή εμπειρία στη διαχείριση και αποκατάσταση κακοποιημένων – εγκαταλελειμμένων ζώων. Στόχος του, η μελλοντική τους υιοθεσία, αλλά και η αρμονική συμβίωσή τους σε πολυμελή αγέλη.

Είναι ιδρυτής του κτήματος 9paws, ενός πρότυπου χώρου κοινωνικοποίησης και φιλοξενίας σκύλων, 4,5 στρεμμάτων στα Σπάτα Αττικής.

Facebook: Ilias Ladas

Instagram: 9paws_gr

TikTok: 9paws.ilias.ladas

Site: 9paws.gr