Ηπατοπάθειες σε σκύλο και γάτα: Από τη λάσπη στη χολή μέχρι τις σπάνιες παθήσεις – Ο ρόλος της διατροφής

Οι ηπατοπάθειες για να αντιμετωπιστούν χρειάζονται ειδική διατροφή, ειδικές εξετάσεις και στενή συνεργασία με τον κτηνίατρο, προκειμένου το τετράποδο φιλαράκι μας να έχει μία ποιοτική ζωή.

Το ήπαρ είναι το «χημικό εργοστάσιο» του οργανισμού του σκύλου και της γάτας, λέει ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας. Καθώς είναι υπεύθυνο για το φιλτράρισμα των τοξινών, την πέψη των τροφών και την αποθήκευση ενέργειας. Όταν νοσεί, οι επιπτώσεις επηρεάζουν ολόκληρο το σώμα.

Τα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν τον «κηδεμόνα»

Το συκώτι, επισημαίνει ο κτηνίατρος, επειδή έχει τεράστια αποθέματα λειτουργίας, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν όταν η βλάβη έχει ήδη προχωρήσει. Οι «κηδεμόνες» θα πρέπει να είναι υποψιασμένοι, εάν παρατηρήσουν:

● Ίκτερο: Το κιτρίνισμα των βλεννογόνων (στα ούλα, στο λευκό των ματιών ή στο εσωτερικό των αυτιών). Είναι το πιο χαρακτηριστικό σημάδι ηπατικής δυσλειτουργίας ή απόφραξης των χοληφόρων πόρων.

● Πεπτικές Διαταραχές: Χρόνιοι ή επαναλαμβανόμενοι εμετοί, διάρροιες και απώλεια όρεξης.

 Ο σακχαρώδης διαβήτης, το cushing και οι χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (IBD), επιβαρύνουν άμεσα τη λειτουργία του

Το συκώτι, μπορεί να υποστεί βλάβη και από τη χρόνια χορήγηση φαρμάκων

● Αλλαγή στο χρώμα των κοπράνων/ούρων: Τα ούρα μπορεί να γίνουν πολύ σκούρα (σαν τσάι), ενώ τα κόπρανα μπορεί να χάσουν το φυσιολογικό τους χρώμα και να φαίνονται πιο ανοιχτόχρωμα ή γκρίζα.

Τα πρώτα «καμπανάκια»: Λίπος, φλεγμονή και λάσπη στη χολή

Πολλές φορές, οι ηπατικές διαταραχές ξεκινούν «αθόρυβα». Συνδέονται στενά με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή του κατοικίδιού σας.
Ειδικότερα, ο κύριος Αστήθας αναφέρει:

● Ηπατική λιπίδωση (λίπος στο συκώτι): Ιδιαίτερα συχνή και επικίνδυνη στις γάτες. Αν μια υπέρβαρη γάτα σταματήσει να τρέφεται έστω και για 2 έως 3 ημέρες, λόγω στρες ή άλλης αδιαθεσίας, ο οργανισμός της καταναλώνει το λίπος, για να αποκτήσει ενέργεια. Έτσι το συκώτι συσσωρεύει λιπίδια, αδυνατεί να τα επεξεργαστεί και οδηγείται σε ηπατική ανεπάρκεια.

● Χολαγγειοηπατίτιδα και λάσπη στη χολή: Η φλεγμονή των χοληφόρων πόρων και η συσσώρευση πυκνής χολής (λάσπη), συνδέονται, συχνά, με κακής ποιότητας ή ακατάλληλης διατροφής. Για παράδειγμα, με τα υπερβολικά λιπαρά γεύματα, τα αποφάγια από το τραπέζι μας.

Δευτερογενείς ηπατοπάθειες και φάρμακα

Το συκώτι, μπορεί να υποστεί βλάβη και από άλλες παθήσεις, όπως και από τη χρόνια χορήγηση φαρμάκων. Πιο συγκεκριμένα:

● Συστηματικές παθήσεις: Ο σακχαρώδης διαβήτης, το cushing και οι χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (IBD), επιβαρύνουν άμεσα τη λειτουργία του.

● Φαρμακογενής ηπατοπάθεια: Η μακροχρόνια χορήγηση ορισμένων φαρμάκων, όπως κορτικοστεροειδή, ΜΣΑΦ ή αντιεπιληπτικά απαιτεί τακτικό αιματολογικό έλεγχο των ηπατικών ενζύμων για την πρόληψη τοξικότητας.

Αυτοάνοσα, νεοπλασίες και η αναγκαιότητα της βιοψίας

Όταν οι αλλοιώσεις είναι πιο βαθιές, οι κλασικές εξετάσεις δεν αρκούν, τονίζει ο κτηνίατρος και οι περιπτώσεις αυτές είναι:

● Αυτοάνοση ηπατίτιδα και όγκοι: Εδώ, εκτός από τις αιματολογικές εξετάσεις και τον απαραίτητο υπέρηχο κοιλίας, η ιστοπαθολογική εξέταση (βιοψία) είναι ο μόνος δρόμος. Μας επιτρέπει να δούμε τη δομή των κυττάρων, να διακρίνουμε μια χρόνια ενεργό ηπατίτιδα από μια νεοπλασία και να καθορίσουμε τη σωστή θεραπεία.

Συγγενείς παθήσεις: Η πυλαία αναστόμωση (Portosystemic Shunt)

Σε νεαρά ζώα, λέει ο κτηνίατρος, συχνά, συναντάμε την πυλαία αναστόμωση. Πρόκειται για μια εκ γενετής ανωμαλία στα αιμοφόρα αγγεία, όπου το αίμα δεν περνάει μέσα από το συκώτι, όπως θα έπρεπε υπό φυσιολογικές συνθήκες. Με αποτέλεσμα, οι τοξίνες -κυρίως η αμμωνία- να κυκλοφορούν στο σώμα, προκαλώντας νευρολογικά συμπτώματα, όπως λήθαργο ή αποπροσανατολισμό, αμέσως μετά το γεύμα.

Η θεραπευτική προσέγγιση

Η αντιμετώπιση βασίζεται σε δύο πυλώνες, συν τις εξειδικευμένες αγωγές ανά περίπτωση:

1. Ειδική κλινική δίαιτα: Τροφές με υψηλής ποιότητας, εύπεπτες πρωτεΐνες – σε ελεγχόμενη ποσότητα-, χαμηλό χαλκό και αυξημένα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα για τη μείωση της φλεγμονής.

2. Ηπατοπροστατευτικά σκευάσματα: Συστατικά, όπως η σιλυμαρίνη (γαϊδουράγκαθο), η S-αδενοσυλμεθειονίνη (SAMe) και η βιταμίνη Ε, βοηθούν στην αναγέννηση των ηπατικών κυττάρων και δρουν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά.

Τι φανερώνουν μελέτες – Η πρόληψη ξεκινά από το μπολ τους

Το βασικό συμπέρασμα που πρέπει να κρατήσουν οι «κηδεμόνες», λέει ο κύριος Αστήθας, είναι ότι το συκώτι προστατεύεται σε τεράστιο βαθμό από την καθημερινή διατροφή.

Μελέτες του Journal of Veterinary Internal Medicine (JVIM) τονίζουν ότι η παχυσαρκία και οι δίαιτες με ακατάλληλη αναλογία λιπαρών/πρωτεϊνών αποτελούν τους κύριους προδιαθεσικούς παράγοντες για την εμφάνιση ηπατικής λιπίδωσης στις γάτες. Και παγκρεατίτιδας στους σκύλους.

Επιπλέον, έρευνες γύρω από τα αντιοξειδωτικά επιβεβαιώνουν ότι η έγκαιρη πρόσληψη ωμέγα-3 και βιταμίνης Ε στη διατροφή ζώων με ευαισθησία, μπορεί να επιβραδύνει ή και να αναστρέψει τις πρώιμες ηπατικές αλλοιώσεις. Όπως τη λάσπη στη χολή, προτού αυτές εξελιχθούν σε μη αναστρέψιμη κίρρωση.

Τέλος, ο κύριος Αστήθας λέει ότι καμία δίαιτα και κανένα ηπατοπροστατευτικό συμπλήρωμα δεν πρέπει να χορηγείται αυθαίρετα. Κάθε ζώο είναι μοναδικό. Η στενή και ειλικρινής συνεργασία με τον θεράποντα κτηνίατρο, η τήρηση των επανελέγχων (υπερήχων και αιματολογικών) και η πιστή εφαρμογή του εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου είναι οι μοναδικοί παράγοντες που εγγυώνται τη μακροζωία και την ποιότητα ζωής του τετράποδου συντρόφου μας.

Ο κτηνίατρος, Κωνσταντίνος Αστήθας

⃰ Ο κύριος Κωνσταντίνος Αστήθας είναι κτηνίατρος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακό στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».

Από το 2017 διαχειρίζεται παθολογικά και χειρουργικά περιστατικά.

Προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία στο Κορωπί και στο ιδιωτικό του ιατρείο, PrimeVet στα Σπάτα.