Οι επενδυτές «ανεβάζουν» τα στοιχήματά τους περί του ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων ακόμη και από την επόμενη εβδομάδα, καθώς η αναζωπύρωση των τιμών του πετρελαίου, που πυροδοτήθηκε από την κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν, απειλεί να προκαλέσει νέο κύμα πληθωρισμού, σύμφωνα με δημοσίευμα των FT.
Οι αγορές αποτιμούν πλέον σε ποσοστό 38% την πιθανότητα η Fed να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης την Τετάρτη, από μόλις 13% πριν από μία εβδομάδα, σύμφωνα με στοιχεία της CME Group που βασίζονται στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) των ομοσπονδιακών επιτοκίων.
Η αύξηση των πιθανοτήτων για άνοδο των επιτοκίων αναδεικνύει τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχεται ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, ώστε να δείξει ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα είναι έτοιμη να περιορίσει ένα νέο πληθωριστικό σοκ.
Πρόκειται για μια απότομη μεταστροφή του κλίματος σε σχέση με τις 14 Ιουλίου, όταν η υποτονική μέτρηση του δείκτη τιμών καταναλωτή είχε οδηγήσει σε κατακόρυφη υποχώρηση των πιθανοτήτων για αύξηση των επιτοκίων.
Το Brent ξεπέρασε την Πέμπτη τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Μάιο
Η αγορά βλέπει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης
«Η συνεδρίαση της Fed τον Ιούλιο είναι σίγουρα ανοιχτή. Είναι εξαιρετικά αμφίβολο κατά πόσο η νομισματική πολιτική είναι αυτή τη στιγμή περιοριστική. Και το πετρέλαιο αυξάνεται ξανά», δήλωσε ο Μαρκ Καμπάνα, επικεφαλής στρατηγικής επιτοκίων ΗΠΑ στην Bank of America.
Ο Ρόμπερτ Σόκιν, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην PGIM, εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων ύψους 1,4 τρισ. δολαρίων, χαρακτήρισε τη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας ως μια απόφαση «σχεδόν 50-50».
Το Brent ξεπέρασε την Πέμπτη τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Μάιο, αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μιας «μαζικής επίθεσης» κατά του Ιράν, με αποτέλεσμα το διεθνές σημείο αναφοράς του πετρελαίου να καταγράφει άνοδο 25% από τη συνεδρίαση της Fed τον Ιούνιο.
Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έχουν εκτοξευθεί τις τελευταίες εβδομάδες, αυξάνοντας το κόστος τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τη βιομηχανία των ΗΠΑ.
Ο Γουόρς δήλωσε στο Κογκρέσο νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι δεν θα δείξει «καμία ανοχή» σε επίμονα υψηλό πληθωρισμό
Αβεβαιότητα για τις προθέσεις του Κέβιν Γουόρς
Οι επενδυτές επισημαίνουν ότι υπάρχει ασυνήθιστα υψηλή αβεβαιότητα σχετικά με τα σχέδια της Fed για τη διήμερη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας, καθώς ο Γουόρς έχει κρατήσει πολύ πιο κλειστά τα χαρτιά του για τις απόψεις του σχετικά με την οικονομία σε σύγκριση με τον προκάτοχό του, Τζέι Πάουελ, ο οποίος σπάνια άφηνε τις αγορές να μαντεύουν τις επόμενες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας.
Η CME Group ανέφερε ότι οι συναλλαγές στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των ομοσπονδιακών επιτοκίων πριν από τη συνεδρίαση ήταν αυξημένες κατά 50% σε σχέση με την απόφαση του Ιουλίου του 2025, όταν οι αγορές είχαν προβλέψει σωστά, με πιθανότητα 96%, ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα θα διατηρούσε αμετάβλητα τα επιτόκια.
Ο Άγκα Μίρζα, επικεφαλής επιτοκίων και εξωχρηματιστηριακών προϊόντων (OTC) της CME Group, δήλωσε ότι οι αυξημένοι όγκοι συναλλαγών οφείλονται «στην εντεινόμενη συζήτηση για το κατά πόσο η αγορά αποτιμούσε σωστά τη χαμηλή πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων, δεδομένης της προσήλωσης του Γουόρς στην καταπολέμηση του πληθωρισμού».
Ο Γουόρς δήλωσε στο Κογκρέσο νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι δε θα δείξει «καμία ανοχή» σε επίμονα υψηλό πληθωρισμό, χωρίς ωστόσο να δώσει σαφείς ενδείξεις για τα μελλοντικά σχέδια νομισματικής πολιτικής. Ο δείκτης πληθωρισμού PCE, τον οποίο προτιμά η Fed, διαμορφώθηκε στο 4,1% τον Μάιο, υπερδιπλάσιος του στόχου του 2%.
Οι πιέσεις προς τη Fed αυξάνονται
Ορισμένοι επενδυτές και οικονομολόγοι εκτιμούν ότι, εάν τα στοιχήματα υπέρ μιας αύξησης επιτοκίων ενισχυθούν περαιτέρω μέχρι την απόφαση της Fed, ενδέχεται να ασκηθεί πίεση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ώστε να προχωρήσουν τελικά σε αύξηση.
«Όταν η Fed έχει υποτιμήσει τον πληθωρισμό για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, αν η αγορά προεξοφλεί αύξηση επιτοκίων και η Fed δεν την πραγματοποιήσει, στην ουσία χαλαρώνει τη νομισματική πολιτική σε σχέση με τις προσδοκίες της αγοράς», δήλωσε ο Καμπάνα.
Τα 12 μέλη με δικαίωμα ψήφου στην Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς της Fed (FOMC) απέχουν ακόμη από το να καταλήξουν σε ομόφωνη απόφαση.
Η Λόρι Λόγκαν, πρόεδρος της Fed του Ντάλας, και η Μπεθ Χάμακ, επικεφαλής της Fed του Κλίβελαντ, έχουν δηλώσει ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα έχει ήδη καθυστερήσει αρκετά να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του πληθωρισμού, το οποίο εξακολουθεί να επιβαρύνει τα αμερικανικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Ένα ακόμη μέλος της FOMC με δικαίωμα ψήφου, ο Νιλ Κασκάρι της Fed της Μινεάπολης, θα μπορούσε επίσης να στηρίξει μια αύξηση επιτοκίων, ακόμη κι αν η πλειοψηφία επιλέξει να διατηρήσει αμετάβλητο το κόστος δανεισμού.
«Η πιο…γερακίσια στάση (“hawkishness”) εντός της Fed πλησιάζει σε ένα είδος κρίσιμης μάζας», δήλωσε ο Σόκιν.
Οι δασμοί και η τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτούν τον πληθωρισμό
Οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ και η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία έχει εκτοξεύσει τις τιμές των μικροτσίπ και άλλων εξαρτημάτων, απειλούν να διατηρήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις στην αμερικανική οικονομία σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και αν αποκλιμακωθούν οι εντάσεις με το Ιράν, εκτιμούν οικονομολόγοι.
«Ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός για λόγους που έχουν ελάχιστη σχέση με το πετρέλαιο — υπάρχει ένα μέρος της επίδρασης των δασμών, υπάρχει η ζήτηση που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη και υπάρχει και αυτό το τμήμα του πληθωρισμού στις υπηρεσίες, το οποίο δεν έχουμε καταφέρει να περιορίσουμε εδώ και αρκετά χρόνια», δήλωσε ο Έντουαρντ Αλ-Χουσεΐνι, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Columbia Threadneedle.
Ορισμένοι εκτιμούν ότι η χαμηλότερη του αναμενομένου μέτρηση του δείκτη τιμών καταναλωτή για τον Ιούνιο, που έδειξε πληθωρισμό 3,5%, θα μπορούσε να πείσει και άλλα μέλη της επιτροπής να ακολουθήσουν την ίδια στάση
Οι υποστηρικτές της αναμονής
Επιδραστικές προσωπικότητες της FOMC, όπως ο πρόεδρος της Fed της Νέας Υόρκης, Τζον Γουίλιαμς, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα προτιμούσαν να περιμένουν έως τον Σεπτέμβριο για να αποφασίσουν σχετικά με ενδεχόμενη αύξηση επιτοκίων, ώστε να έχουν περισσότερο χρόνο να αξιολογήσουν την εξέλιξη του πληθωρισμού κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ορισμένοι εκτιμούν ότι η χαμηλότερη του αναμενομένου μέτρηση του δείκτη τιμών καταναλωτή για τον Ιούνιο, που έδειξε πληθωρισμό 3,5%, θα μπορούσε να πείσει και άλλα μέλη της επιτροπής να ακολουθήσουν την ίδια στάση.
«Θα συζητήσουν σοβαρά τα υπέρ και τα κατά μιας αύξησης επιτοκίων», δήλωσε η Κλαούντια Σαμ, πρώην στέλεχος της Fed και σήμερα επικεφαλής οικονομολόγος της New Century Advisors. «Ωστόσο, εξετάζοντας τις δηλώσεις διαφόρων αξιωματούχων της Fed, δεν βλέπω ακόμη πλειοψηφία υπέρ μιας άμεσης αύξησης των επιτοκίων».
Ο Έρικ Γουόλερσταϊν, πρώην σύμβουλος του πρώην διοικητή της Fed Στίβεν Μίραν και νυν στέλεχος της Clocktower Group, πρόσθεσε ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για μια κίνηση-σοκ, δεδομένου ότι τα θεμελιώδη οικονομικά στοιχεία δεν δικαιολογούν μια αιφνιδιαστική απόφαση».
Το επιχείρημα υπέρ της άμεσης αύξησης
Άλλοι, πάντως, υποστηρίζουν ότι ο Γουόρς, ο οποίος διαδέχθηκε τον Πάουελ κατά τον περασμένο τον Μάιο, έχει την ευκαιρία την επόμενη εβδομάδα να αποδείξει ότι είναι αποφασισμένος να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό και ότι αντιμετωπίζει σοβαρά την επιστροφή της αύξησης των τιμών στον στόχο της κεντρικής τράπεζας.
«Γιατί να περιμένεις μέχρι τον Σεπτέμβριο όταν μπορείς να το κάνεις τώρα;», δήλωσε ο Τζο Λαβόρνια, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στη SMBC Nikko Securities America και πρώην οικονομικός σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ.
Ο Λαβόρνια πρόσθεσε ότι ο Γουόρς θα μπορούσε να διαχειριστεί τις πολιτικές αντιδράσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ — ο οποίος επιτίθετο συστηματικά στον Πάουελ επειδή διατηρούσε τα επιτόκια σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα — εξηγώντας στον πρόεδρο των ΗΠΑ ότι μια αποφασιστική στάση απέναντι στον πληθωρισμό σήμερα θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του μακροπρόθεσμου κόστους δανεισμού, το οποίο καθορίζεται από τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό τα επόμενα χρόνια.
«Αν ήμουν ο Κέβιν Γουόρς, θα πήγαινα στον Λευκό Οίκο και θα έλεγα: “Κύριε Πρόεδρε, αυξήσαμε τα επιτόκια, αλλά στην πραγματικότητα μειώσαμε το μακροπρόθεσμο κόστος δανεισμού για τις επιχειρήσεις και, το σημαντικότερο, για τα νοικοκυριά”», είπε. «Και στο βραχυπρόθεσμο σκέλος, οι πολίτες θα λαμβάνουν υψηλότερους τόκους στις αποταμιεύσεις τους. Είναι μια κατάσταση όπου όλοι βγαίνουν κερδισμένοι».
Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά παρουσιάζει το έργο σύγχρονου χοροθεάτρου της Βαλεντίνης Γιαννοπούλου MyCenae. Μια παράσταση για τον μύθο των Ατρειδών. Για μια και μοναδική βραδιά την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου στις 20.30