Πέθανε ο εμβληματικός αγωνιστής για τα πολιτικά δικαιώματα και δύο φορές υποψήφιος για την προεδρία των ΗΠΑ Τζέσε Τζάκσον.

Ο Τζάκσον, ένας εύγλωττος βαπτιστής ιερέας που μεγάλωσε στον φυλετικά διαχωρισμένο Νότο και έγινε στενός συνεργάτης του Martin Luther King Jr., πέθανε σε ηλικία 84 ετών, ανακοίνωσε η οικογένειά του την Τρίτη.

«Ο πατέρας μας ήταν ένας ηγέτης που νοιαζόταν, όχι μόνο για την οικογένειά μας, αλλά για τους καταπιεσμένους, όσους δεν είχαν φωνή και τους παραμελημένους σε όλο τον κόσμο», αναφέρει σε επίσημη δήλωσή της η οικογένειά του.

Ο Τζάκσον, εμπνευσμένος ρήτορας και επί χρόνια κάτοικος του Σικάγο, διαγνώστηκε με τη νόσο του Πάρκινσον το 2017.

Τζέσε Τζάκσον: Η πορεία του

Με ιδιαίτερη άνεση στα μέσα ενημέρωσης, ο Τζάκσον ήταν ηγέτης του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ από την εποχή του 1960. Αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των Αφροαμερικανών και άλλων  περιθωριοποιημένων κοινοτήτων μαζί με τον μέντορά του, τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ τον νεότερο.

Ο Τζάκσον ξεπέρασε μια σειρά από αντιπαραθέσεις, αλλά παρέμεινε για δεκαετίες η κορυφαία μορφή των πολιτικών δικαιωμάτων στην Αμερική, όπως μεταδίδει το Reuters.

Διεκδίκησε το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών το 1984 και το 1988, προσελκύοντας Αφροαμερικανούς ψηφοφόρους και πολλούς λευκούς φιλελεύθερους σε απροσδόκητα ισχυρές εκστρατείες, χωρίς όμως να καταφέρει να γίνει ο πρώτος Αφροαμερικανός υποψήφιος μεγάλου κόμματος για τον Λευκό Οίκο. Τελικά, δεν κατείχε ποτέ αιρετό αξίωμα.

Ο Τζάκσον ίδρυσε στο Σικάγο τις οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων Operation PUSH και National Rainbow Coalition και υπηρέτησε ως ειδικός απεσταλμένος του Δημοκρατικού προέδρου Bill Clinton στην Αφρική τη δεκαετία του 1990. Διαδραμάτισε επίσης καθοριστικό ρόλο στην απελευθέρωση αρκετών Αμερικανών και άλλων κρατουμένων στο εξωτερικό, σε χώρες όπως η Συρία, η Κούβα, το Ιράκ και η Σερβία.

Χαρισματικός ρήτορας

Ο Τζάκσον επιδίωξε τις πολιτικές του φιλοδοξίες τη δεκαετία του 1980, βασιζόμενος στη ρητορική του που μαγνήτιζε.

Το 1984, ο Τζάκσον έλαβε 3,3 εκατομμύρια ψήφους στις εσωκομματικές εκλογές των Δημοκρατικών, περίπου το 18% των ψήφων, και κατετάγη τρίτος πίσω από τον τελικό υποψήφιο Walter Mondale και τον Gary Hart, στη μάχη για το δικαίωμα να αντιμετωπίσουν τον Ρεπουμπλικανό εν ενεργεία πρόεδρο Ronald Reagan. Η υποψηφιότητά του έχασε δυναμική όταν έγινε γνωστό ότι είχε αποκαλέσει ιδιωτικά τους Εβραίους «Hymies» και τη Νέα Υόρκη «Hymietown».

Το 1988, ο Τζάκσον εμφανίστηκε πιο ώριμος και πιο «mainstream» υποψήφιος, ερχόμενος σε πολύ κοντινή δεύτερη θέση στην εσωκομματική αναμέτρηση για την αντιμετώπιση του Ρεπουμπλικανού George H.W. Bush. Έφερε τον τελικό υποψήφιο των Δημοκρατικών Michael Dukakis σε δύσκολη θέση, κερδίζοντας 11 προκριματικές εκλογές και κομματικές συνελεύσεις σε πολιτείες, συμπεριλαμβανομένων αρκετών στον Νότο, και συγκεντρώνοντας 6,8 εκατομμύρια ψήφους (29%).

«Η εκλογική μου περιφέρεια είναι οι απελπισμένοι»

Ο Τζάκσον ήταν παρών σε πολλές σημαντικές στιγμές στη μακρά μάχη για τη φυλετική δικαιοσύνη στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ήταν παρών όταν ο Κινγκ δολοφονήθηκε στο Μέμφις του Τενεσί το 1968.

Έκλαψε ανοιχτά στο πλήθος όταν ο Μπαράκ Ομπάμα γιόρταζε την προεδρική του εκλογή το 2008 και στάθηκε στο πλευρό της οικογένειας του Τζορτζ Φλόιντ το 2021, όταν το δικαστήριο καταδίκασε έναν πρώην αστυνομικό για τη δολοφονία του άοπλου μαύρου άνδρα.

«Η εκλογική μου περιφέρεια είναι οι απελπισμένοι, οι καταραμένοι, οι απόκληροι, οι ασεβείς και οι περιφρονημένοι», δήλωσε ο Τζάκσον στη Δημοκρατική Εθνική Συνέλευση του 1984.

Συγκλόνισε το συνέδριο των Δημοκρατικών το 1988 με μια ομιλία όπου αφηγήθηκε την ιστορία της ζωής του και κάλεσε τους Αμερικανούς να βρουν κοινό έδαφος.

«Η Αμερική δεν είναι μια κουβέρτα υφασμένη από ένα νήμα, ένα χρώμα, ένα ύφασμα», είπε στους συνέδρους στην Ατλάντα.

«Όπου κι αν βρίσκεστε απόψε, μπορείτε να τα καταφέρετε. Κρατήστε το κεφάλι ψηλά, βγάλτε το στήθος μπροστά. Μπορείτε να τα καταφέρετε. Μερικές φορές σκοτεινιάζει, αλλά το πρωί έρχεται. Μην παραδίνεστε. Τα βάσανα γεννούν χαρακτήρα, ο χαρακτήρας γεννά πίστη. Στο τέλος, η πίστη δεν θα σας απογοητεύσει», πρόσθεσε.

Το 2017, σε ηλικία 76 ετών, ανακοίνωσε ότι είχε διαγνωστεί με τη νόσο του Πάρκινσον, μια νευροεκφυλιστική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από τρόμο, δυσκαμψία και προβλήματα ισορροπίας και συντονισμού, έπειτα από τρία χρόνια συμπτωμάτων.

Η προσωπική ιστορία του Τζέσε Τζάκσον

Γεννημένος στις 8 Οκτωβρίου 1941 στο Γκρίνβιλ της Νότιας Καρολίνας, η μητέρα του ήταν 16χρονη μαθήτρια λυκείου και ο πατέρας του 33χρονος παντρεμένος άνδρας που ζούσε δίπλα. Η μητέρα του αργότερα παντρεύτηκε άλλον άνδρα, ο οποίος υιοθέτησε τον Τζάκσον. Μεγάλωσε στην εποχή των νόμων Jim Crow στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενός συχνά βίαια επιβαλλόμενου πλέγματος ρατσιστικών νόμων και πρακτικών που επινοήθηκαν στον Νότο για την καταπίεση των Αφροαμερικανών.

Κέρδισε υποτροφία αμερικανικού ποδοσφαίρου στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι, αλλά μετεγγράφηκε σε ιστορικά «Μαύρο» κολέγιο, καθώς, όπως είπε, είχε βιώσει διακρίσεις. Ξεκίνησε τη δράση του για τα πολιτικά δικαιώματα ως φοιτητής στο North Carolina Agricultural & Technical College και συνελήφθη όταν προσπάθησε να εισέλθει σε δημόσια βιβλιοθήκη «μόνο για λευκούς» στη Νότια Καρολίνα.

Φοίτησε στο Chicago Theological Seminary και χειροτονήθηκε βαπτιστής ιερέας το 1968, παρότι δεν αποφοίτησε.

Ο Τζάκσον έγινε στενός συνεργάτης του Κινγκ και συχνά ταξίδευε μαζί του. Την ημέρα που ο Κινγκ δολοφονήθηκε από τον λευκό James Earl Ray στο μπαλκόνι του Lorraine Motel στο Μέμφις, ο Τζάκσον βρισκόταν έναν όροφο πιο κάτω. Προκάλεσε την οργή ορισμένων συνεργατών του Κινγκ όταν δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι κρατούσε τον ετοιμοθάνατο Κινγκ στην αγκαλιά του και ότι ήταν ο τελευταίος άνθρωπος με τον οποίο μίλησε — έναν ισχυρισμό που εκείνοι αμφισβήτησαν.

Ο Κινγκ, επικεφαλής της Southern Christian Leadership Conference, είχε τοποθετήσει τον ενεργητικό Τζάκσον σε ηγετικό ρόλο για τη δημιουργία οικονομικών ευκαιριών στις μαύρες κοινότητες.

Αργότερα, ο Τζάκσον ήρθε σε ρήξη με τον διάδοχο του Κινγκ στην SCLC, Ralph Abernathy, και ίδρυσε τη δική του οργάνωση πολιτικών δικαιωμάτων στο Σικάγο, την Operation PUSH, στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Το 1984 ίδρυσε την National Rainbow Coalition, με ευρύτερη αποστολή που περιλάμβανε επίσης τα δικαιώματα των γυναικών και των ομοφυλοφίλων, και οι δύο οργανώσεις συγχωνεύθηκαν το 1996. Αποχώρησε από την προεδρία της Rainbow-PUSH Coalition το 2023, έπειτα από περισσότερες από πέντε δεκαετίες ηγεσίας και ακτιβισμού.

Γνώρισε τη σύζυγό του, Jacqueline Brown, κατά τη διάρκεια των σπουδών του. Παντρεύτηκαν το 1962 και απέκτησαν πέντε παιδιά. Ο γιος του, Jesse Jackson Jr., εξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, αλλά παραιτήθηκε και εξέτισε ποινή φυλάκισης για απάτη. Ο Τζάκσον απέκτησε επίσης μια κόρη εκτός γάμου το 1999 με γυναίκα που εργαζόταν στις οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων του, γεγονός που προκάλεσε σκάνδαλο.

Ήταν γνωστός για την προσωπική του διπλωματία. Αφού εξασφάλισε το 1984 από τη Συρία την απελευθέρωση του Αμερικανού πιλότου του Ναυτικού Ρόμπερτ Γκούντμαν Τζούνιορ, ο πρόεδρος Ρέιγκαν τον προσκάλεσε στον Λευκό Οίκο και εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την «αποστολή ελέους».

Το 1990 συναντήθηκε με τον Ιρακινό ηγέτη Saddam Hussein για να πετύχει την απελευθέρωση εκατοντάδων Αμερικανών και άλλων μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ. Πέτυχε επίσης το 1984 την απελευθέρωση δεκάδων Κουβανών και Αμερικανών κρατουμένων από κουβανικές φυλακές και την απελευθέρωση τριών Αμερικανών αεροπόρων που κρατούνταν στη Σερβία το 1999, όπως μεταδίδει το Reutes.

Παρουσίαζε εβδομαδιαία εκπομπή στο CNN από το 1992 έως το 2000, άσκησε πιέσεις σε εταιρείες για την οικονομική ενδυνάμωση των Αφροαμερικανών και τιμήθηκε το 2000 με το ανώτατο πολιτικό παράσημο των ΗΠΑ, το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, από τον Κλίντον.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του συνέχισε τον ακτιβισμό του, καταδικάζοντας τη δολοφονία του George Floyd και άλλων Αφροαμερικανών από την αστυνομία το 2020, στο πλαίσιο του παγκόσμιου κινήματος για φυλετική δικαιοσύνη.

Με πληροφορίες από Reuters

Ειδήσεις Σήμερα: