Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες: Πέντε φορές που επιχειρήθηκε η πολιτική αξιοποίησή τους

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες επιστρέφουν στην Ευρώπη αυτή την εβδομάδα.

Τέσσερις ημέρες μετά το τέλος των Αγώνων του 2022 ο Πούτιν ανακοίνωσε μια «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», κηρύσσοντας πόλεμο στην Ουκρανία

Μιλάνο και Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο θα φιλοξενήσουν κορυφαίους αθλητές των χειμερινών σπορ με φόντο τις χιονισμένες Ιταλικές Άλπεις.

Το Politico θυμίζει πέντε φορές που οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες αξιοποιήθηκαν πολιτικά.

«Μια εκδήλωση όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι εγγενώς πολιτική, διότι αποτελεί ουσιαστικά έναν διαγωνισμό μεταξύ εθνών», δήλωσε ο Άντριου Μπερτόλι, επίκουρος καθηγητής στο IE της Μαδρίτης, ο οποίος μελετά τη σχέση μεταξύ αθλητισμού και πολιτικής.

«Έτσι, οι Αγώνες μπορούν ουσιαστικά να γίνουν μια αρένα όπου τα έθνη ανταγωνίζονται για κύρος, σεβασμό και ήπια δύναμη», πρόσθεσε.

1980: Το αμερικάνικο «Θαύμα στον Πάγο»

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 1980 έγιναν εν μέσω της αναζωπύρωσης των εντάσεων του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης.

Η ΕΣΣΔ είχε εισβάλει στο Αφγανιστάν μόλις λίγους μήνες νωρίτερα και η ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στη Μόσχα είχε σκληρύνει, με τον Ρόναλντ Ρίγκαν να γίνεται πρόεδρος έναν μήνα νωρίτερα με μια επιθετική αντισοβιετική εκστρατεία.

Στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 στο Λέικ Πλάσιντ της Νέας Υόρκης, η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων ήταν εμφανής στον πάγο.

Η αμερικανική ομάδα χόκεϊ επί πάγου ανδρών — που αποτελείτο κυρίως από παίκτες κολεγίων και ερασιτέχνες — αντιμετώπισε την ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης, μια έμπειρη ομάδα που είχε κερδίσει χρυσά μετάλλια. Οι Αμερικανοί θεωρητικά δεν είχαν καμία ελπίδα.

Τότε, το απίθανο συνέβη.

Η αμερικάνικη ομάδα κέρδισε με 4-3 και κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.

Ενώ τελείωνε ο αγώνας, ο σχολιαστής του ABC, Αλ Μάικλς είπε τη φράση που έμεινε στην ιστορία: «Πιστεύετε στα θαύματα; Ναι!».

Όπως γράφει το Politico, ο αντίκτυπος της νίκης των ΗΠΑ έγινε αισθητός πέρα από το παγοδρόμιο όπου φιλοξενήθηκε ο αγώνας.

Ο Ρίγκαν δήλωσε ότι η επικράτηση επί της ΕΣΣΔ ήταν η απόδειξη ότι «οι καλοί άνθρωποι σε έναν σκληρό κόσμο μπορούν να τερματίσουν πρώτοι».

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και ο Ντόναλντ Τραμπ θέλησε να πάρει μερική από τη λάμψη του αμερικάνικου «Θαύματος στον Πάγο» αφού απένειμε το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου στα μέλη της ομάδας χόκεϊ επί πάγου τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους.

2014: Η Ρωσία εισέβαλε στην Κριμαία μετά τους Αγώνες στο Σότσι

Τέσσερις ημέρες.

Τόσο περίμενε η Μόσχα μετά την ολοκλήρωση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Σότσι για να εισβάλει στην Κριμαία, την ουκρανική χερσόνησο την οποία κατέλαβε και προσάρτησε.

Ο τότε Ουκρανός πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς είχε διαφύγει στη Ρωσία λίγες ημέρες νωρίτερα.

Η Ολυμπιακή φλόγα έσβησε στις 23 Φεβρουαρίου, με τη Μόσχα να επιτίθεται στην Κριμαία στις 27 του ίδιου μήνα.

Στρατιώτες χωρίς διακριτικά έστησαν οδοφράγματα, εισέβαλαν σε κυβερνητικά κτίρια της Κριμαίας και ύψωσαν τη ρωσική σημαία πάνω από αυτά.

Αργότερα εκείνο το έτος, η Μόσχα θα αντιμετώπιζε κατηγορίες για ένα κρατικά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα ντόπινγκ και πολλοί από τους αθλητές της τελικά στερήθηκαν τα χρυσά τους μετάλλια.

2022: Η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία… ξανά

Υπάρχει ένα μοτίβο εδώ, σημειώνει το Politico.

Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου το 2022, όπου συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ και κήρυξε μια συνεργασία «χωρίς όρια».

Τέσσερις ημέρες μετά το τέλος των Αγώνων, στις 24 Φεβρουαρίου, ο Πούτιν ανακοίνωσε μια «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», κηρύσσοντας πόλεμο στην Ουκρανία.

Μέσα σε λίγα λεπτά, ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ουκρανία και πύραυλοι έπεσαν στο Κίεβο, το Χάρκοβο και άλλες πόλεις σε όλη τη χώρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, όπως ανέφερε η εφημερίδα New York Times, Κινέζοι αξιωματούχοι ζήτησαν από το Κρεμλίνο να αναβάλει την επίθεσή του μέχρι να ολοκληρωθούν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες.

Το Πεκίνο αρνήθηκε ότι είχε προηγούμενη γνώση της εισβολής.

2018: Νότια και Βόρεια Κορέα ένωσαν τις δυνάμεις τους, μια σπάνια στιγμή

Καθώς η Νότια Κορέα ετοιμαζόταν να φιλοξενήσει τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην ορεινή περιοχή της Πιονγκτσάνγκ, μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα από τα σύνορα, οι Βορειοκορεάτες διεξήγαγαν δοκιμές πυρηνικών πυραύλων, προκαλώντας παγκόσμια ανησυχία και οδηγώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να απειλήσει με επίθεση τη χώρα.

Η ΔΟΕ δήλωσε ότι «παρακολουθεί στενά» την κατάσταση εν μέσω ανησυχιών για το αν οι Αγώνες θα μπορούσαν να διεξαχθούν με ασφάλεια στην Κορεάτικη Χερσόνησο.

Ωστόσο, στην ομιλία του για την Πρωτοχρονιά, ο Βορειοκορεάτης ηγέτης Κιμ Γιονγκ Ουν έδειξε την προθυμία του για συμμετοχή στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.

Τελικά, οι αθλητές της Βόρειας Κορέας όχι μόνο συμμετείχαν στους Αγώνες, αλλά στην τελετή έναρξης παρέλασαν μαζί με τους ομολόγους τους από τη Νότια Κορέα κάτω από μια ενιαία σημαία, αυτή της ενωμένης Κορέας.

Η Πιονγιάνγκ και η Σεούλ ένωσαν επίσης τις δυνάμεις τους στο χόκεϊ επί πάγου γυναικών, στέλνοντας μια ενιαία ομάδα για να διαγωνιστεί — μια άλλη σπάνια επίδειξη ενότητας που βοήθησε στην επανέναρξη των διπλωματικών συνομιλιών μεταξύ των δύο χωρών, αν και οι εντάσεις τελικά επανήλθαν μετά τους Αγώνες και συνεχίζονται μέχρι σήμερα, όπως επισημαίνει το Politico.

Δείτε σχετικό βίντεο:

1936: Ο Χίτλερ εισβάλλει στη Ρηνανία

Είναι γνωστό πώς οι Ναζί αξιοποίησαν τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, όταν απέκλεισαν τους Εβραίους αθλητές από τη συμμετοχή τους και χρησιμοποίησαν τη διοργάνωση για να διαδώσουν την εμετική προπαγάνδα τους.

Λίγους μήνες νωρίτερα, η ναζιστική Γερμανία είχε φιλοξενήσει και τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην πόλη Γκάρμις – Πάντερκιρχεν, κάτι που αξιοποίησαν με παρόμοιο τρόπο.

Οι Ναζί πρόβαλλαν την εικόνα μιας ειρηνικής και ευημερούσας Γερμανίας, επιχειρώντας να αποκαταστήσουν τη διεθνή της φήμη σχεδόν δύο δεκαετίες μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μια γνωστή φωτογραφία από τους Αγώνες δείχνει τον Αδόλφο Χίτλερ και τον Γιόζεφ Γκέμπελς να υπογράφουν αυτόγραφα για την καναδική ομάδα καλλιτεχνικού πατινάζ.

Λίγες εβδομάδες μετά το τέλος των Αγώνων, ο Χίτλερ έστειλε στρατεύματα στη Ρηνανία, μια σοβαρή παραβίαση της Συνθήκης των Βερσαλλιών που δεν προκάλεσε ιδιαίτερη αντίδραση από τη Γαλλία και τη Βρετανία και η οποία, σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, ενθάρρυνε τους Ναζί να εισβάλουν τελικά στην Πολωνία, πυροδοτώντας τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.