To μπλε που βλέπεις είναι το μπλε που βλέπω κι εγώ – Η αντίληψη των χρωμάτων είναι κοινή σε όλους

Όλοι συμφωνούν ότι ο ουρανός είναι γαλανός, πώς μπορούμε όμως να πούμε με βεβαιότητα ότι όλοι βλέπουμε το ίδιο χρώμα;

Κάποιοι μπορεί να βλέπουν ένα βαθύ μπλε, άλλοι ένα απαλό ματζέντα. Η μήπως αυτό που κάποιοι εννοούν γαλάζιο είναι αυτό που οι άλλοι βλέπουν ροζ και το αντίστροφο;

Το φαινομενικά απλό ερώτημα του εάν η αντίληψη των χρωμάτων είναι πανανθρώπινη βασανίζει φιλοσόφους και επιστήμονες χωρίς σαφή απάντηση.

Ένα πρωτότυπο πείραμα που παρουσιάζεται στο Journal of Neuroscience προσφέρει τώρα μια πρώτη ένδειξη, δείχνοντας ότι ο οπτικός φλοιός του εγκεφάλου επεξεργάζεται τα χρώματα με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι, αν μπορούσαμε να μεταδώσουμε τα σήματα των οπτικών νεύρων ενός ανθρώπου στον εγκέφαλο ενός άλλου, και οι δύο θα συμφωνούσαν στα χρώματα που έβλεπαν.

«Πλέον γνωρίζουμε ότι όταν βλέπεις κόκκινο, μπλε ή οποιοδήποτε άλλο χρώμα, ενεργοποιεί τον εγκέφαλό σου με παρόμοιο τρόπο όπως ενεργοποιεί τον δικό μου» σχολίασε στον δικτυακό τόπο του Nature ο Άντρεας Μπάρτελς του Πανεπιστημίου του Τύμπιγκεν στη Γερμανία, μέλος της ερευνητοκής ομάδας.

Οι ερευνητές αρχικά υπέβαλαν 45 εθελοντές σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία την ώρα που έβλεπαν σε μια οθόνη ομόκεντρους κύκλους διαφορετικών χρωμάτων.

Τα δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση ενός μοντέλου μηχανικής μάθησης, το οποίο έμαθε να αντιστοιχίζει κάθε χρώμα με μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας.

Το μοντέλο κλήθηκε στη συνέχεια να μαντέψει ποια χρώματα έβλεπε μια δεύτερη ομάδα 15 ατόμων που μπήκε στον τομογράφο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προβλέψεις ήταν σωστές.

Επιπλέον, το πείραμα έδειξε ότι διαφορετικά χρώματα διεγείρουν ελαφρώς διαφορετικές περιοχές του οπτικού φλοιού στο πίσω μέρος του εγκεφάλου, και ότι ορισμένοι νευρώνες αντιδρούν πιο έντονα σε συγκεκριμένα χρώματα.

Παρά τις ομοιότητες, όμως, τα ευρήματα δεν απαντούν οριστικά στο ερώτημα, αφού κανένα επιστημονικό εργαλείο δεν μπορεί να συγκρίνει άμεσα τις υποκειμενικές εμπειρίες μας. H μελέτη ωστόσο προσφέρει άγνωστες ως τώρα λεπτομέρειες για την κωδικοποίηση του χρώματος στον οπτικό φλοιό.