H Εξέλιξη δεν σαγηνεύεται από τις μακριές βλεφαρίδες

Μην το παρακάνετε με τη μάσκαρα: οι βλεφαρίδες πρέπει να έχουν το φυσικό τους μήκους για να προστατεύουν τα μάτια από τη σκόνη και την απώλεια υγρασίας -αυτό τουλάχιστον δείχνουν οι δοκιμές ψεύτικων ματιών σε αεροσήραγγα.

H παραδοσιακή θεωρία για τις βλεφαρίδες, αναφέρει ο δικτυακός τόπος του περιοδικού Science, είναι ότι προστατεύουν τα μάτια από τον ήλιο και τα σωματίδια σκόνης.

Φαίνεται όμως ότι οι τρίχες των βλεφάρων κάνουν ακόμα περισσότερα -προστατεύουν και από την εξάτμιση των δακρύων, αρκεί να έχουν το σωστό μήκος.

Ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Τζόρτζια στις ΗΠΑ μέτρησαν σε πρώτη φάση το μήκος των βλεφαρίδων σε ταριχευμένα θηλαστικά 22 ειδών διαφορετικού μεγέθους, από σκαντζόχοιρους μέχρι καμηλοπαρδάλεις.

Σε όλες τις περιπτώσεις, οι βλεφαρίδες είχαν μήκος ίσο με το ένα τρίτο του πλάτους του ματιού, ανέφεραν οι ερευνητές στο συνέδριο της Εταιρείας Συγκριτικής Ζωολογίας στη Φλόριντα. Αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι το μήκος των βλεφαρίδων ρυθμίζεται με ακρίβεια από την εξέλιξη.

Στην επόμενη φάση, η ερευνητική ομάδα έβαλε ψεύτικες βλεφαρίδες σε «μάτια» αποτελούμενα από κουτιά αλουμινίου, από τα οποία διέρρεε νερό. Οι δοκιμές στην αεροσήραγγα έδειξαν ότι οι βλεφαρίδες μειώνουν την εξάτμιση του νερού αλλά και την απόθεση σωματιδίων σκόνης κατά το εντυπωσιακό ποσοστό του 50%.

Αυτό όμως συμβαίνει μόνο όταν έχουν το σωστό μήκος. Όταν είναι μακρύτερες, χάνουν την ικανότητα να παγιδεύουν αέρα και μάλιστα διοχετεύουν τη ροή του αέρα προς το μάτι, αυξάνοντας έτσι την εξάτμιση και την απόθεση σκόνης.

Παραμένει ασαφές αν η μάσκαρα και οι ψεύτικες βλεφαρίδες κάνουν το ίδιο -αυτό μένει να απαντηθεί από μελλοντικές μελέτες.

Ήδη, όμως, οι ερευνητές έχουν σκεφτεί πώς θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν πρακτικά τα ευρήματά τους: τεχνητές βλεφαρίδες για οπτικούς αισθητήρες, φακούς και τηλεσκόπια.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ