Το «ευρωένταλμα» στο επίκεντρο των υπουργών Δικαιοσύνης της ΕΕ

34

Οι υπουργοί Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συνεδριάζουν την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, προσανατολίζονται στην υιοθέτηση ενός καταλόγου εγκλημάτων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν τρομοκρατικά. Ωστόσο, δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να καταλήξουν στο πεδίο εφαρμογής του, δηλαδή στο βαθμό σοβαρότητας που θα πρέπει να έχει ένα αδίκημα προκειμένου να ισχύσει αυτομάτως το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Αργά το βράδυ η Ιταλία και η Ιρλανδία εξέφρασαν επιφυλάξεις με κίνδυνο να ναυαγήσει η συμφωνία.

Τα αδικήματα που μνημονεύονται αναλυτικά στον κατάλογο και παραπέμπουν στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού εντάλματος, επιτρέποντας την έκδοση ενός υπόπτου σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ, αρχίζουν από «τον εκφοβισμό του πληθυσμού» και «την αποσταθεροποίηση ή καταστροφή των πολιτικών και οικονομικών δομών μιας χώρας», και φτάνουν μέχρι την πρόκληση πυρκαγιάς.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

– Ο εξαναγκασμός δημόσιων αρχών ή διεθνούς οργανισμού να εκτελέσουν οποιαδήποτε πράξη ή να απόσχουν από την εκτέλεσή της

– Η προσβολή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας προσώπου

– Η απαγωγή

– Η πρόκληση σημαντικών ζημιών σε κυβερνητικές ή δημόσιες εγκαταστάσεις, συγκοινωνιακά συστήματα, εγκαταστάσεις υποδομής, περιλαμβανομένων και των συστημάτων πληροφορικής, σταθερές εξέδρες που βρίσκονται επί της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας, δημόσιους χώρους ή ιδιωτικές ιδιοκτησίες, που θα μπορούσαν να προξενήσουν μαζικές καταστροφές των εν λόγω χώρων με σημαντικές οικονομικές απώλειες

– Η κατάληψη αεροσκαφών, πλοίων ή άλλων μέσων μαζικής μεταφοράς

– Η κατασκευή, κατοχή, μεταφορά, προμήθεια ή χρήση πυροβόλων όπλων, εκρηκτικών υλών, πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων, καθώς επίσης και έρευνα ή ανάπτυξη αυτών

– Η απελευθέρωση επικίνδυνων ουσιών ή πρόκληση πυρκαγιών, πλημμυρών ή εκρήξεων, με αποτέλεσμα την έκθεση σε κίνδυνο ανθρώπινων ζωών

– Η διαταραχή ή διακοπή του εφοδιασμού ύδατος, ηλεκτρικής ενέργειας ή κάθε άλλου φυσικού πόρου με κίνδυνο ανθρώπινων ζωών

– Η απειλή τέλεσης ενός εκ των προαναφερομένων εγκλημάτων

Για τις αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν από ορισμένες χώρες (Γερμανία, Δανία) ως προς τον προσδιορισμό των αδικημάτων του καταλόγου και κυρίως εκείνων που δεν προβλέπονται με τους ίδιους όρους σε όλα τα κράτη – μέλη, συζητείται ευνοϊκά η συμβιβαστική πρόταση του Λουξεμβούργου -την οποία υιοθετεί και η Ελλάδα, που εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Δικαιοσύνης Φίλιππο Πετσάλνικο-, η οποία προβλέπει εφαρμογή του εντάλματος για όσα αδικήματα επισύρουν ποινές άνω των τεσσάρων ετών στο κράτος έκδοσης, οπότε γίνεται σαφέστερο ότι πρόκειται για σοβαρά αδικήματα.

Ο κατάλογος αυτός μπορεί να εμπλουτίζεται στο μέλλον με ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου, ενώ για όσα αδικήματα δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο ισχύει η επίκληση του «διττού αξιόποινου» (ότι πρέπει να θεωρείται αξιόποινο το αδίκημα και στις δύο χώρες που εμπλέκονται στην έκδοση) υπέρ της χώρας εκτέλεσης της ποινής.

Από πολλούς υπουργούς -μεταξύ των οποίων και ο κ. Πετσάλνικος- επισημάνθηκε ότι στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας δεν εντάσσονται δραστηριότητες, όπως οι κινήσεις και διαμαρτυρίες κατά της παγκοσμιοποίησης, άποψη που βρήκε απήχηση και στους «15», ενώ σημειώθηκε ότι τα μέτρα δεν μπορούν να θίξουν την ελευθερία έκφρασης και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Στις προτάσεις βελτίωσης από ελληνικής πλευράς διατυπώθηκε και έγινε αποδεκτή η αναφορά σε «σοβαρή» αποσταθεροποίηση και «θεμελιώδεις» πολιτικές και οικονομικές δομές που θα πρέπει να απειλούνται, προσθήκη που καθιστά περισσότερο περιοριστικό το πλαίσιο των αντιτρομοκρατικών μέτρων.

ΑΠΕ