43

Την έκθεση «Ζωγραφικής Εγκώμιον. Τοιχογραφίες από το καθολικό της Παναγίας Οδηγήτριας στην Απόλπαινα Λευκάδας», η οποία φιλοξενείται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο έως τις 28 Φεβρουαρίου του 2001, θα εγκαινιάσει την Τετάρτη, στις 19:00, ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος. Η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο του θεσμού «Το έκθεμα του μήνα», που εισήχθη στην ελληνική μουσειολογική πραγματικότητα την περασμένη άνοιξη, με την παρουσίαση «Αυτοκρατορικά Δώρα».

Μέσω αυτού του θεσμού, το υπουργείο Πολιτισμού και το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο στοχεύουν στην ανάδειξη αντικειμένων, έργων ή μικρών ενοτήτων από τις συλλογές του Μουσείου, τα οποία μέχρι στιγμής ήταν άγνωστα στο ευρύ κοινό. Σε αυτή την έκθεση παρουσιάζεται ένα μικρό σύνολο τοιχογραφιών από τη σημαντικότερη μονή της Λευκάδας, τη μοναδική που σώζεται έως τις ημέρες μας.


Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες, αλλά και ύστερα από μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην τοιχοδομία, οι επιστήμονες καταλήγουν στην άποψη ότι το καθολικό της Παναγίας Οδηγήτριας -που χρονολογείται από τον 11ο αιώνα- υπέστη κατά καιρούς πολλές μετατροπές. Όπως μάλιστα φανερώνει και η λίθινη επιγραφή στον περίβολο του ναού, η σημαντικότερη από όλες πραγματοποιήθηκε στα μέσα του 15ου αιώνα.


Εκείνη την περίοδο, εκτός από τις αρχιτεκτονικές επεμβάσεις, με πιο ενδιαφέρουσα την προσθήκη στο δυτικό τοίχο ενός γοτθικού παράθυρου τύπου gothique flamboyant, έγινε και η τοιχογράφηση του ναού. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η πρωτοβουλία ανήκει στον Ιάκωβο Ρούφο ή Ρούσσο, έμπιστο του δούκα της Λευκάδας, Καρόλου Β, και αντιβασιλέα από το 1448. Με την κίνηση αυτή, ο Dominus Jacobo Rosso επιβεβαιώνει την πολιτική των Τοκκών, οι οποίοι στήριξαν την τοπική αριστοκρατία και προώθησαν την πνευματική και καλλιτεχνική ζωή της Λευκάδας.


Εκείνη την περίοδο, όπου η βυζαντινή παράδοση σμίγει με τις νέες ιδέες από τη Δύση, ο καλλιτέχνης που ανέλαβε την τοιχογράφηση του ναού κατόρθωσε να ανταποκριθεί στις αισθητικές προτιμήσεις τόσο των ορθοδόξων όσο και των καθολικών. Tο υψηλό επίπεδο της ζωγραφικής, όπου συνδυάζονται αρμονικά η βυζαντινή παράδοση και οι αναζητήσεις της διεθνούς υστερογοτθικής ζωγραφικής, αποτελεί μοναδικό παράδειγμα στον ελλαδικό χώρο και αντανακλά τις διεργασίες που συντελέστηκαν σε ιστορικό αλλά και καλλιτεχνικό επίπεδο στη λατινοκρατούμενη Eλλάδα κατά το 15ο αιώνα.


H έκθεση, η οποία αναπτύσσεται στις αίθουσες του νέου κτιριακού συγκροτήματος του Mουσείου, επικεντρώνεται σε τρεις τοιχογραφίες από τη Μονή της Aπόλπαινας. Πρόκειται για την Aνάληψη, την Ψηλάφηση του Θωμά και το Γεννέσιο του Προδρόμου, έργα που μαρτυρούν με επιτυχία την όσμωση των παραδόσεων από την Aνατολή και τη Δύση.


Ωστόσο, καθώς η εποχή χαρακτηρίζεται από μεγάλες ανακατατάξεις και ταραχές που συντελούνται σε όλο το 15ο αιώνα στη μεσογειακή λεκάνη, με κορυφαίο γεγονός την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Oθωμανούς και την οριστική διάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, κρίθηκε αναγκαίο να αναδειχθούν αυτά τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα με τη βοήθεια εποπτικού υλικού, στοιχείο που θα βοηθήσει τον επισκέπτη να τοποθετηθεί χρονικά και χρονολογικά. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις ειδικές ιστορικές συνθήκες της Λευκάδας.


Σε άλλη ενότητα παρατίθεται μικρός αριθμός έργων, αντιπροσωπευτικών των κυριότερων καλλιτεχνικών ρευμάτων της εποχής στον ελλαδικό χώρο, αλλά και την Eυρώπη, όπως η κρητική σχολή, η ζωγραφική της ηπειρωτικής Eλλάδας και η υστερογοτθική ζωγραφική. Aυτή η μικρή ενότητα βοηθά τον επισκέπτη να κατανοήσει τις σημαντικότερες τάσεις που κυριαρχούν στη ζωγραφική της εποχής, αλλά κυρίως τις βάσεις όπου στηρίζεται η τέχνη του ζωγράφου της Aπόλπαινας, καθώς έλκει, συνδυάζει ή αντικρούει στοιχεία από όλες τις παραπάνω.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: