0

Τελικά, αυτό που ανακοίνωσαν οι Γάλλοι και Αιγύπτιοι αρχαιολόγοι σήμερα το μεσημέρι στην Αλεξάνδρεια δεν ήταν η ανακάλυψη του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου στο βυθό των μεσογειακών νερών του Αμπού Κιρ, αλλά ο εντοπισμός τεσσάρων αρχαιοελληνικών πόλεων, ηλικίας 2.000-2.500 ετών. Πόλεις της ηδονής, παγωμένες στον χρόνο, κάτω από τα γαλάζια νερά της Μεσογείου…

Πρόκειται για τη σημαντικότερη αρχαιολογική ανακάλυψη των τελευταίων ετών, που τα αμέσως επόμενα χρόνια ίσως φέρει στο φως σημαντικές πληροφορίες για τον πολιτισμό της φαραωνικής Αιγύπτου στα μέσα της πρώτης χιλιετίας π.Χ.


Στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε στο ξενοδοχείο Palestine της Αλεξάνδρειας οι αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν στους δημοσιογράφους ότι δύο από τις πόλεις αυτές, η Μινωτίς και το Ηράκλειον, βούλιαξαν πριν από 1.000 και πλέον χρόνια και τώρα τα ερείπιά τους βρίσκονται σε άριστη κατάσταση σε βάθος 15-30 μέτρων ανοικτά του Αμπού Κιρ, έξι χιλιόμετρα από την πόλη της Αλεξάνδρειας.


Πιθανότερο αίτιο της βύθισής τους -σύμφωνα με το Γάλλο διευθυντή του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ενάλιας Αρχαιολογίας με έδρα το Παρίσι, Φρανκ Γκοντιό, ο οποίος είναι επικεφαλής της μεικτής γαλλοαιγυπτιακής ανασκαφικής ομάδας υπό την ονομασία Επιστροφή στο Φως- θεωρείται κάποιος σεισμός με παράλληλη άνοδο της στάθμης της θάλασσας από κλιματολογικά αίτια.

Μινωτίς και Ηράκλειο: δύο θρυλικές πόλεις


Η Μινωτίς και το Ηράκλειον πιστεύεται ότι βούλιαξαν τον 8ο μ.Χ. αιώνα, έπειτα από αρκετές εκατοντάδες χρόνια ζωής (θεωρείται ότι ιδρύθηκαν κάπου ανάμεσα στον 7ο και τον 6ο π.Χ. αιώνα) και ήταν γνωστές στην αρχαιότητα για τον πλούτο τους, την καλλιτεχνική τους παρουσία στη Μεσόγειο, καθώς και το μεγάλο αριθμό ναών αφιερωμένων στη λατρεία των θεών Σέραπι, Ισιδος και Οσιρι. Μέχρι σήμερα, η ύπαρξή τους ήταν γνωστή μόνο μέσω αρχαίων ελληνικών κειμένων, ταξιδιωτικών δοκιμίων και θρύλων.


Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι η εξαιρετικά καλή κατάσταση στην οποία βρέθηκαν τα σπίτια, οι ναοί, λιμενικοί βραχίονες και τεράστια αγάλματα που μαρτυρούν την πολυτελή διαβίωση των κατοίκων των βυθισμένων αυτών πόλεων, τις οποίες πολλοί ταξιδιώτες είχαν χαρακτηρίσει παρακμιακές.


Η πόλη του Ηρακλείου, συγκεκριμένα, περιγράφεται από τα αρχαία κείμενα ως το σημαντικότερο εμπορικό λιμάνι της εποχής, που βρισκόταν στο αποκορύφωμα της ακμής του την εποχή της ίδρυσης της πόλης της Αλεξάνδρειας από το Μέγα Αλέξανδρο το 331 π.Χ. Η πόλη φαίνεται ότι καταστράφηκε από σεισμό, όπως προδίδουν σήμερα οι γκρεμισμένοι κίονες που κείτονται στο βυθό όλοι προς την ίδια κατεύθυνση.


Σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Γκοντιό, το Ηράκλειο βρέθηκε σε άριστη κατάσταση σαν να είχε παγώσει στο χρόνο. Η πόλη του Ηρακλείου περιγράφεται από τον Ηρόδοτο, ο οποίος είχε επισκεφθεί την Αίγυπτο το 450 π.Χ. ως μια πλούσια πολιτεία με έναν εξαιρετικό ναό αφιερωμένο στον Ηρακλή. Αναφορά στο Ηράκλειο γίνεται και στην Ιλιάδα του Ομήρου, όπου περιγράφεται η επίσκεψη του βασιλιά της Σπάρτης Μενελάου, κατά το ταξίδι της επιστροφής του από την Τροία μαζί με την Ωραία Ελένη. Σύμφωνα με τον Ομηρο, ένα φαρμακερό φίδι δάγκωσε τον καπετάνιο του πλοίου του Μενελάου, τον Κάνωπη, ο οποίος απέκτησε θεϊκές ιδιότητες. Ο Κάνωπις και η γυναίκα του Μινωτίδα έδωσαν τα ονόματά τους στις δύο από τις βυθισμένες πολιτείες που βρέθηκαν.

Θαυμαστά ευρήματα


Παρόντος του διευθυντή του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, δρ. Γκαμπάλα Αλί Γκαμπάλα, ο οποίος δεσμεύτηκε ότι η ενάλια αρχαιολογία θα αποτελέσει την κορωνίδα της αρχαιολογικής πολιτικής της χώρας τον 21ο αιώνα, οι αρχαιολόγοι επέδειξαν στους δημοσιογράφους υποβρύχια πλάνα από βίντεο που έκοβαν την ανάσα. Ανάμεσα στα ευρήματα που ανασύρθηκαν από το βυθό και αντίκρισαν οι δημοσιογράφοι ήταν ένα περίτεχνα σκαλισμένο άγαλμα της Ισιδος από μαύρο γρανίτη, ύψους 90 εκατοστών, μια κεφαλή Φαραώ από βασάλτη και μια προτομή του σγουρόμαλλου και γενειοφόρου θεού Σέραπη. Στα ευρήματα που η ομάδα του Γκοντιό ανέσυρε από το βυθό τα δύο τελευταία χρόνια περιλαμβάνονται η κεφαλή ενός φαραωνικού αγάλματος σφιγγός, κοσμήματα και χρυσά νομίσματα από τους βυζαντινούς και ισλαμικούς χρόνους.


Οι άλλες δύο πόλεις που βρίσκονται βυθισμένες και οι οποίες αναγνωρίστηκαν, αλλά δεν εξερευνήθηκαν ακόμη από τους αρχαιολόγους, είναι η Κάνωπις και η Θώνις.


Ποια θα είναι η τύχη τους από εδώ και στο εξής; Οπως είπε ο δρ. Γκαμπάλα, τα ερείπια των πόλων θα παραμείνουν εκεί που βρίσκονται, στην αιωνιότητα, και μόνο κάποια από τα ευρήματα θα μεταφερθούν σε μουσεία.


Η.Β.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ