Μουσείο Μπενάκη

Γεννημένος στην Αλεξάνδρεια, γαλουχήθηκε με τα ιδεώδη εκείνης της εποχής, που αφορούσαν στην επέκταση των γεωγραφικών ορίων της ελληνικής επικράτειας και στον εξευρωπαϊσμό της δημόσιας και κοινωνικής ζωής.
Τα συλλεκτικά ενδιαφέροντα του Αντώνη Μπενάκη άρχισαν να εκδηλώνονται από νωρίς στην Αλεξάνδρεια, όπου συγκέντρωνε κυρίως έργα ισλαμικού πολιτισμού. Γρήγορα όμως και πριν από την οριστική του εγκατάσταση στην Αθήνα το 1926, αναπροσδιόρισε τους συλλεκτικούς του στόχους, καλύπτοντας ευρύτερα φάσματα της ελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής.
Τότε θα πρέπει να διαμορφώθηκε και η ιδέα σύστασης ενός μουσειακού οργανισμού. Αρωγοί στην ιδέα στέγασης των πολύτιμων συλλογών στάθηκαν τα αδέλφια του Αντώνιου Μπενάκη, προσφέροντας το μερίδιό τους από το πατρογονικό νεοκλασικό μέγαρο της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας. Το νέο μουσείο εγκαινιάστηκε στις 22 Απριλίου του 1931 και δωρίστηκε στο έθνος.

Το έργο του Αντώνιου Μπενάκη συνάντησε την αποδοχή της ελληνικής κοινωνίας. Ένα πλήθος από ευεργέτες και δωρητές συνέβαλε στην εξέλιξη, τον εμπλουτισμό και τη διεύρυνση των συλλογών, καταθέτοντας πολύτιμα έργα τέχνης, οικογενειακά κειμήλια, χειρόγραφα και ιστορικά αρχεία.
Σημαντική για τη στήριξη του μουσειακού έργου είναι και η δραστηριότητα του συλλόγου «Οι φίλοι του Μουσείου Μπενάκη», που απαριθμεί σήμερα περισσότερα από 800 μέλη και ενισχύει τους σκοπούς του μουσείου με δωρεές και κληροδοτήματα, εθελοντική εργασία και προτάσεις.

Η μεγάλη αύξηση των εκθεμάτων του Μουσείου Μπενάκη, σε συνδυασμό με την άνοδο του δείκτη της επισκεψιμότητας επέβαλε τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων του κτιρίου, με την επέκταση των εκθεσιακών, των αποθηκευτικών και των διοικητικών χώρων. Έτσι στον υπό ανάπλαση χώρο του Κεραμεικού -δωρεά του Λάμπρου Ευταξία- πρόκειται σύντομα να εκτεθούν οι συλλογές ισλαμικής τέχνης. Στην έπαυλη της Πηνελόπης Δέλτα στην Κηφισιά έχει ήδη μεταφερθεί και λειτουργεί το Ιστορικό Αρχείο. Οι υπηρεσίες του Φωτογραφικού Αρχείου εγκαταστάθηκαν στο σπίτι της Μαίρης Καρόλου, ενώ στο ακίνητο της οδού Κριεζώτου που κληροδότησε στο ίδρυμα ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας εκτός από το εργαστήριο και τις συλλογές των δικών του έργων, φιλοξενείται προσωρινά το Κέντρο Τεκμηρίωσης της Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής.

Δραστηριότητες – Εκπαιδευτικά προγράμματα

Το Μουσείο Μπενάκη διοργανώνει περιοδικές εκθέσεις που φιλοξενούνται στο δεύτερο όροφο, καθώς επίσης εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά στους χώρους του μουσείου.

Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες έκτοτε απευθύνονται σε σχολικές ομάδες όλων των τάξεων και πραγματοποιούνται σε όλη την έκταση των συλλογών.
Προγράμματα γίνονται, επίσης, στην Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, παράρτημα του Μουσείου Μπενάκη, με θέμα τη νεότερη ελληνική ζωγραφική και το έργο του καλλιτέχνη.

Στόχος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων είναι η επαφή και η γνωριμία με τον ελληνικό πολιτισμό που επιτυγχάνεται με οπτικοακουστικά μέσα και ειδικά σχεδιασμένα έντυπα.
Το τμήμα βρίσκεται σε στενή επαφή με τους εκπαιδευτικούς: τους αποστέλλει δανειστικό υλικό για την προετοιμασία πριν από την επίσκεψη και διοργανώνει ειδικές εκπαιδευτικές ξεναγήσεις που τους επιτρέπει να παρουσιάσουν οι ίδιοι το μουσείο στην ομάδα τους.
Στο ισόγειο του κεντρικού κτιρίου φιλοξενείται το πωλητήριο του μουσείου, στο οποίο διατίθενται αντίγραφα των πιο σημαντικών μουσειακών έργων, εκδόσεις και κάρτες.

Ο επισκέπτης μπορεί να βρει αντίγραφα χρηστικών και διακοσμητικών αντικειμένων, κοσμημάτων, κεντημάτων, πολλά από τα οποία είναι χειροποίητα. Στόχος του πωλητηρίου εκτός από την οικονομική στήριξη του Μουσείου και των δραστηριοτήτων του, είναι η ευρύτερη διάδοση των εκθεμάτων του.