Τζέφρι Έπσταϊν: Πόσα κέρδισαν και πόσα έχασαν οι εταιρικοί κολοσσοί που συνδέθηκαν με το δίκτυό του;

Η δημοσιοποίηση των λεγόμενων αρχείων Έπσταϊν στις αρχές του 2026 δεν έφερε στο φως μόνο τις σχέσεις του με πολιτικούς, επιχειρηματίες και διασημότητες. Σύμφωνα με νέα έρευνα της καθηγήτριας Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις, Μικαέλα Πάγκελ, και των συνεργατών της, τα εκατομμύρια έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα αποκάλυψαν ένα πολύ ευρύτερο δίκτυο επιρροής, το οποίο εκτεινόταν μέχρι τα διοικητικά συμβούλια εκατοντάδων μεγάλων αμερικανικών εταιρειών.

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε τα ονόματα σχεδόν 93.000 διευθυνόντων συμβούλων και μελών διοικητικών συμβουλίων που υπηρέτησαν σε εισηγμένες αμερικανικές εταιρείες από το 2006 έως το 2026. Μέσα από ανάλυση των αρχείων και χρήση τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητές προσπάθησαν να εντοπίσουν ποιες αναφορές αφορούσαν πραγματικές επαφές με τον Έπσταϊν και ποιες ήταν απλές ή τυχαίες μνείες.

Πάνω από 2.000 στελέχη με επαφές στον Έπσταϊν

Τα ευρήματα δείχνουν ότι περισσότεροι από 2.000 εταιρικοί παράγοντες είχαν άμεση επικοινωνία ή προσωπικές συναντήσεις με τον Έπσταϊν. Περίπου οι μισοί από αυτούς εμφανίζονταν να έχουν επαναλαμβανόμενη επαφή μαζί του, με τουλάχιστον πέντε ξεχωριστές επικοινωνίες.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι εταιρείες στις οποίες συμμετείχαν αυτά τα πρόσωπα κατέγραφαν συχνότερα περιστατικά κακής εταιρικής διακυβέρνησης, παραβάσεων κανονισμών, απάτης και άλλων μορφών διοικητικής δυσλειτουργίας.

Για να μετρήσουν την έκταση του φαινομένου, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα της RepRisk, μιας εταιρείας που παρακολουθεί διεθνώς περιστατικά εταιρικής παραβατικότητας. Η ανάλυση έδειξε ότι η προσθήκη ενός διευθυντή με ουσιαστικές διασυνδέσεις με τον Έπσταϊν συνδεόταν, κατά μέσο όρο, με 1,7 επιπλέον περιστατικά αποτυχίας εταιρικής διακυβέρνησης ετησίως.

Παράλληλα, καταγράφονταν περισσότερες παραβιάσεις δεσμεύσεων που αφορούσαν το περιβάλλον, τη βιωσιμότητα και τα πρότυπα εταιρικής ευθύνης.

Οι περιπτώσεις που ενίσχυσαν τα συμπεράσματα

Η έρευνα αναφέρεται και σε γνωστές περιπτώσεις στελεχών που συνδέθηκαν με τον Έπσταϊν. Ανάμεσά τους είναι ο πρώην επικεφαλής της Barclays, Τζες Στέιλι, ο οποίος αποχώρησε από τη θέση του έπειτα από έρευνα για τη σχέση του με τον χρηματιστή, καθώς και ο Λέον Μπλακ της Apollo Global Management, που παραιτήθηκε μετά την αποκάλυψη ότι είχε καταβάλει στον Έπσταϊν 170 εκατ. δολάρια για συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, η μελέτη επισημαίνει ότι αρκετές εταιρείες που συνδέθηκαν με το δίκτυο του Έπσταϊν βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρές υποθέσεις συμμόρφωσης. Η Deutsche Bank κατέβαλε πρόστιμο 150 εκατ. δολαρίων για ελλείψεις στους ελέγχους λογαριασμών που συνδέονταν με τον Έπσταϊν, ενώ η JPMorgan Chase συμφώνησε σε διακανονισμό ύψους 290 εκατ. δολαρίων με θύματα του χρηματιστή.

Οι ισχυρότερες συσχετίσεις εντοπίστηκαν στις περιπτώσεις όπου τα στελέχη είχαν συναντηθεί προσωπικά με τον Έπσταϊν. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα πρόσωπα αυτά ήταν 2,5 φορές πιθανότερο να κατηγορηθούν για παραπτώματα ή ανάρμοστη επαγγελματική συμπεριφορά σε σχέση με στελέχη χωρίς τέτοιες επαφές.

Τι έδειξαν οι θάνατοι στελεχών

Η Μικαέλα Πάγκελ και οι συνεργάτες της υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα της έρευνας δεν εξηγούνται απλώς από το γεγονός ότι ισχυρά στελέχη κινούνται στους ίδιους επιχειρηματικούς και κοινωνικούς κύκλους.

Για να το εξετάσουν, μελέτησαν περιπτώσεις στις οποίες μέλη διοικητικών συμβουλίων που είχαν τεκμηριωμένες επαφές με τον Έπσταϊν πέθαναν κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έρευνα. Διαπίστωσαν ότι, μετά την αποχώρησή τους από τις εταιρείες, τα περιστατικά κακοδιοίκησης, παραβάσεων και άλλων προβλημάτων εταιρικής διακυβέρνησης μειώνονταν αισθητά.

Κατά τους ερευνητές, το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι οι συγκεκριμένες διασυνδέσεις δεν αποτελούσαν απλώς ένα κοινό χαρακτηριστικό εταιρειών με προβλήματα, αλλά συνέβαλλαν ενεργά στη διαμόρφωση του εταιρικού περιβάλλοντος και της κουλτούρας λήψης αποφάσεων. Με άλλα λόγια, η σχέση που εντόπισε η έρευνα φαίνεται να είναι ουσιαστική και όχι απλώς μια στατιστική σύμπτωση.

Πώς αντέδρασαν οι επενδυτές

Η δημοσιοποίηση των αρχείων είχε αντίκτυπο και στις χρηματιστηριακές αγορές. Οι εταιρείες των οποίων στελέχη αναφέρθηκαν σε δημοσιεύματα σχετικά με τον Έπσταϊν είδαν τις μετοχές τους να υποχωρούν κατά περίπου 3% μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες μετά την αποκάλυψη των στοιχείων.

Κατά τους ερευνητές, η αντίδραση αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές αντιμετώπισαν τις σχέσεις με τον Έπσταϊν ως παράγοντα κινδύνου για τη φήμη και τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Το «αόρατο» δίκτυο των αμερικανικών επιχειρηματικών κολοσσών

Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα της έρευνας αφορά τον τρόπο με τον οποίο το δίκτυο του Έπσταϊν συνέβαλε στη διασύνδεση των ισχυρότερων εταιριών της Αμερικής.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι δεσμοί που δημιουργούνταν μέσω του Έπσταϊν αύξαναν κατά 353% την πυκνότητα των σχέσεων μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων, μειώνοντας αισθητά την απόσταση ανάμεσα σε διοικητικά συμβούλια διαφορετικών εταιρειών.

Το φαινόμενο ήταν ιδιαίτερα έντονο στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της τεχνολογίας. Στον τραπεζικό και επενδυτικό κλάδο, 32 από τις 50 μεγαλύτερες εταιρείες διέθεταν τουλάχιστον ένα μέλος διοικητικού συμβουλίου που συνδεόταν με τον Έπσταϊν.

Στον χώρο της τεχνολογίας, οι διασυνδέσεις αυτές ένωναν διαφορετικά επιχειρηματικά δίκτυα, συνδέοντας κολοσσούς όπως η Microsoft, η Apple, η Cisco και η IBM σε ένα ευρύτερο πλέγμα εταιρικών σχέσεων.

Δεν ήταν θέμα γνωριμιών αλλά εταιρικής κουλτούρας

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ύπαρξη ενός ισχυρού κύκλου γνωριμιών.

Σύμφωνα με τη Μικαέλα Πάγκελ και τους συνεργάτες της, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι σχέσεις με τον Έπσταϊν συνδέονταν περισσότερο με τη διάδοση συγκεκριμένων προτύπων συμπεριφοράς και μιας κουλτούρας ανοχής απέναντι σε αμφιλεγόμενες πρακτικές, παρά με τα πιθανά οφέλη που θα μπορούσε να προσφέρει ένα δίκτυο ισχυρών επαφών.

Για τους ερευνητές, τα αρχεία Έπσταϊν προσφέρουν πλέον σε επενδυτές, εποπτικές αρχές και εταιρείες ένα νέο εργαλείο για να εξετάζουν όχι μόνο τα βιογραφικά όσων συμμετέχουν στα διοικητικά συμβούλια, αλλά και τα δίκτυα σχέσεων που διαμόρφωσαν την επαγγελματική τους πορεία.

*Κεντρική Εικόνα: Φωτογραφία που ήρθε στο φως με τη δημοσιοποίηση των αρχείων Έπσταϊν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, όπου διακρίνονται ο καταδικασμένος μαστροπός και παιδοβιαστής Τζέφρι Έπσταϊν, ο επιχειρηματίας Ρίτσαρντ Μπράνσον και ο μηχανικός, εφευρέτης και επιχειρηματίας Ντιν Κάμεν. Η εικόνα έχει επανέλθει στο προσκήνιο στο πλαίσιο των νέων αποκαλύψεων γύρω από το δίκτυο επαφών του καταδικασμένου χρηματιστή.