H Πενγκ Λιγουάν κι ο έρωτας με τον Σι Τζινπίνγκ: Η σοπράνο που έγινε πρώτη κυρία της Κίνας

Πολύ πριν παντρευτεί τον πιο ισχυρό άνδρα της Κίνας, η Πενγκ Λιγουάν ήξερε ήδη τι είδους σύζυγο αναζητούσε.

Σε μια συνέντευξη του 1999 σε μια εκπομπή του Χονγκ Κονγκ, η διάσημη τραγουδίστρια της κινεζικής όπερας είπε ότι ήθελε έναν άνδρα που να είναι «επιτυχημένος, φιλόδοξος και αυταρχικός στη σχέση».

Και όταν ρωτήθηκε αν ο σύζυγός της, ο Σι Τζινπίνγκ -ο οποίος τότε βρισκόταν ακόμη πολύ μακριά από την κορυφή της ηγεσίας της Κίνας- πληρούσε τις απαιτήσεις της, η Λιγουάν δεν δίστασε.

«Είμαι παντρεμένη μαζί του πάνω από δέκα χρόνια, φυσικά και είναι επιτυχημένος», είπε.

Η πίστη της Πενγκ στο μέλλον του συζύγου της αποδείχθηκε σωστή.

Ο Σι Τζινπίνγκ και η Πενγκ Λιγουάν το 1987 στο νησί Ντονγκσάν, στην επαρχία Φουτζιάν (Photo: Xinhua / www.ecns.cn)

Η αρχική δημοσιότητα

Αφού ο Σι εξελέγη ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας το 2013 και διορίστηκε πρόεδρος της Κίνας τον επόμενο χρόνο, η Πενγκ έγινε η πρώτη κυρία της χώρας.

Σε αντίθεση με την προκάτοχό της -τη Λιου Γιονγκτσίνγκ, σύζυγο του Χου Τζιντάο- η Πενγκ απολάμβανε αρχικά τη δημοσιότητα.

Συνόδευε τον Σι σε διεθνείς διασκέψεις και διπλωματικές επισκέψεις, ενώ παράλληλα εμφανιζόταν και εκφωνούσε ομιλίες στα Ηνωμένα Έθνη και σε παγκόσμιες φιλανθρωπικές εκδηλώσεις.

Αποτέλεσε επίσης σημαντική δύναμη για την εικόνα του συζύγου της ώστε να εξασφαλίσει την υποστήριξη 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων και να βρεθεί στην εξουσία.

Το μυστικό όπλο του Σι για να κερδίσει τον λαό -και τον στρατό

Πριν ο Σι γίνει πρόεδρος το 2012, η Πενγκ, μία από τις πιο αγαπημένες τραγουδίστριες στην Κίνα, ήταν πολύ πιο διάσημη από τον σύζυγό της.

Γεννημένη το 1962, η Πενγκ προερχόταν από οικογένεια καλλιτεχνών στην επαρχία Σαντόνγκ. Η μητέρα της ήταν διάσημη ηθοποιός της κλασικής κινεζικής όπερας.

Το 1984, εντάχθηκε στην Ορχήστρα του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA), η οποία αποτελεί το σπίτι των κορυφαίων μουσικών και καλλιτεχνών της Κίνας λόγω των πλούσιων πόρων και των ευκαιριών για εμφανίσεις που προσφέρει.

Σύμφωνα με πληροφορίες, εμφανίστηκε μπροστά στις στρατιωτικές δυνάμεις που κατέστειλαν βίαια τις διαδηλώσεις στην Πλατεία Τιενανμέν τον Ιούνιο του 1989.

Ο Σι Τζινπίνγκ και η Πενγκ Λιγουάν τον Σεπτέμβριο του 1989 (Photo: Xinhua / www.ecns.cn)

Βαθμός της υποστράτηγου

Η Πενγκ ανέβηκε σταθερά στην ιεραρχία, φτάνοντας στο βαθμό της υποστράτηγου το 2009. Όταν έγινε Πρώτη Κυρία, κατείχε τη θέση της πρύτανη της Ακαδημίας Τεχνών του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού.

Εκτός από τις εμφανίσεις της για το στρατό και σε σημαντικές τελετές, η Λιγουάν εμφανιζόταν επίσης συχνά στην πιο δημοφιλή τηλεοπτική εκπομπή της Κίνας για την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Η Λιγουάν προσέλκυε τεράστια πλήθη όπου κι αν πήγαινε.

Η Πενγκ ανέβηκε σταθερά στην ιεραρχία, φτάνοντας στο βαθμό της υποστράτηγου το 2009. Όταν έγινε Πρώτη Κυρία, κατείχε τη θέση της πρύτανη της Ακαδημίας Τεχνών του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού

Μαζική υποστήριξη

Δεν φοβόταν επίσης να ασχοληθεί με την πολιτική, ηγούμενη αρκετών εκστρατειών για την ευαισθητοποίηση του κινεζικού κοινού σχετικά με τον ιό HIV/AIDS.

«Η Πενγκ απολαμβάνει μαζική εσωτερική υποστήριξη από το κοινό λόγω της προσωπικής της γοητείας και του χαρίσματός της» δήλωσε ο Τζορτζ Γκουό, καθηγητής κινεζικής πολιτικής στο Guilford College.

Ανέφερε ότι η δημοτικότητα της Πενγκ στους στρατιωτικούς κύκλους είχε μεγάλη επίδραση στην καριέρα του Σι, ειδικά όταν εντάχθηκε για πρώτη φορά στην κεντρική ηγεσία του στρατού το 2010.

«Θεωρείται ως μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που συνέβαλαν στην ομαλή σχέση μεταξύ του Σι και του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού» δήλωσε ο καθηγητής Γκουό το 2022.

«Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, η Πενγκ διαδραματίζει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στο να βοηθήσει τον αρχηγό του Κόμματος να χτίσει μια εικόνα ως ευγενικού ηγέτη που διακρίνεται από αγάπη, καλοσύνη και συμπόνια προς τον λαό».

Μια ιστορία αγάπης κατάλληλη για προπαγάνδα

Οι συνεργάτες του Σι στο τμήμα προπαγάνδας του Κόμματος έχουν χρησιμοποιήσει τη σχέση του με την Πενγκ για να απαλύνουν την εικόνα του από τότε που έγινε ο πιο ισχυρός άνδρας στην Κίνα το 2013.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης έδωσαν μεγάλη έμφαση στην ιστορία αγάπης τους, μια εξαιρετικά ασυνήθιστη κίνηση για την ηγεσία του Κόμματος, η οποία για δεκαετίες έκρυβε την προσωπική της ζωή από το κινεζικό κοινό.

Το 1986, η Πενγκ, τότε 24 ετών, συστήθηκε από έναν φίλο της στον Σι, έναν 33χρονο διαζευγμένο αντιδήμαρχο της πόλης Σιαμέν στην επαρχία Φουτζιάν.

Αυτός την ερωτεύτηκε αμέσως

Η Πενγκ φόρεσε «φαρδιά στρατιωτικά παντελόνια» για να δει αν ο Σι ενδιαφερόταν για εκείνη μόνο λόγω της εμφάνισής της και της φήμης της.

Όμως, όπως είπε, μια ερώτηση του Σι την έκανε να τον ερωτευτεί αμέσως.

«Πόσα είδη τραγουδιού υπάρχουν;» ρώτησε ο Σι, κάτι που έκανε τη Λιγουάν να νιώσει ότι εκτιμούσε το ταλέντο της.

Ο Σι είπε αργότερα στην Πενγκ ότι και αυτός την ερωτεύτηκε κατά τη διάρκεια του πρώτου τους ραντεβού.

«Σε αναγνώρισα ως τη μελλοντική μου σύζυγο ήδη από τα πρώτα 40 λεπτά που συναντηθήκαμε» δήλωσε.

Η Πενγκ φόρεσε «φαρδιά στρατιωτικά παντελόνια» για να δει αν ο Σι ενδιαφερόταν για εκείνη μόνο λόγω της εμφάνισής της και της φήμης της

Ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ ποζάρει μαζί με τη σύζυγό του Πενγκ Λιγουάν κατά την έναρξη του Ελβετο-Κινεζικού Έτους Τουρισμού, δίπλα σε ένα γλυπτό από πάγο με μορφή πάντα, στο πλαίσιο της 47ης ετήσιας συνάντησης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) στο Νταβός της Ελβετίας, στις 17 Ιανουαρίου 2017. EPA/LAURENT GILLIERON

Μακριά από τα φώτα

Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1987 και απέκτησε την κόρη τους, τη Σι Μινγκζέ, το 1992. Κράτησαν την κόρη τους μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά μερικές φορές η Πενγκ αναφερόταν στη μικρή της κόρη δημόσια.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι, όπως και άλλες Κινέζες μητέρες, η Πενγκ ένιωθε απογοητευμένη επειδή η κόρη της συχνά αρνιόταν να κάνει εξάσκηση στο πιάνο για μία ώρα την ημέρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το ζευγάρι έστειλε την κόρη τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου σπούδασε ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ μέχρι το 2014 -μια σημαντική λεπτομέρεια που δεν έχει αναφερθεί ποτέ στην Κίνα.

Απαλύνοντας την απόμακρη εικόνα του Σι στο εξωτερικό

Η Πενγκ συνόδευε συχνά τον σύζυγό της σε διπλωματικές επισκέψεις στο εξωτερικό, συμμετέχοντας σε διεθνείς συναντήσεις μαζί με τις συζύγους άλλων ηγετών και υπηρετώντας ως Ειδική Απεσταλμένη της UNESCO για την Εκπαίδευση των Κοριτσιών και των Γυναικών.

Στην ιστορία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, δεν υπήρξε ποτέ πρώτη κυρία σαν την Πενγκ.

Τη δεκαετία του 1950, ίσχυε ένας άγραφος κανόνας για τις διπλωματικές επισκέψεις: οι κυβερνητικοί ηγέτες δεν επιτρεπόταν να συνοδεύονται από τις συζύγους τους όταν επισκέπτονταν σοσιαλιστικές χώρες.

Αν το ταξίδι τους οδηγούσε σε μη σοσιαλιστικό κράτος, η σύζυγος μπορούσε να τους συνοδεύσει.

Μόνο το 1961 η Κίνα αναγνώρισε την αξία της διπλωματίας της πρώτης κυρίας, εμπνευσμένη από τη γοητεία και την ήπια δύναμη των συζύγων των Αμερικανών προέδρων

Η διπλωματία της Κίνας και η Λιγουάν

Μόνο το 1961 η Κίνα αναγνώρισε την αξία της διπλωματίας της πρώτης κυρίας, εμπνευσμένη από τη γοητεία και την ήπια δύναμη των συζύγων των Αμερικανών προέδρων.

Το 1963, η Γουάνγκ Γκουανγκμέι σύζυγος του τότε προέδρου της Κίνας Λιου Σαοκί, συνόδευσε τον σύζυγό της και άλλους διπλωμάτες σε επίσκεψη στην Ινδονησία.

Ωστόσο, ο Λιου φυλακίστηκε αργότερα από τον Μάο Τσε Τουνγκ κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης και πέθανε το 1969.

Από τότε, ενώ οι σύζυγοι των Κινέζων προέδρων συμμετείχαν σε διπλωματικές επισκέψεις στο εξωτερικό, καμία δεν τράβηξε την διεθνή προσοχή όσο η Λιγουάν.

Ο καθηγητής Γκουό ανέφερε ότι, με την πάροδο των ετών, ο Σι έχει καταστεί «ένας από τους πιο μη δημοφιλείς ηγέτες παγκοσμίως στη Δύση», ενώ η Πενγκ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην εξομάλυνση της εικόνας του.

«Η Λιγουάν ηγείται των πολιτιστικών πτυχών της ήπιας ισχύος του Τζινπίνγκ και έχει συμβάλει σημαντικά και θετικά στη διπλωματία της Κίνας» δήλωσε ο καθηγητής Γκουό.

Ενώ και οι δύο γυναίκες υπηρέτησαν ως μη αμειβόμενες διπλωμάτισσες για τις χώρες τους, η καθηγήτρια Τσάο δήλωσε ότι είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η εξουσία της Λιγουάν θα είναι πάντα πιο περιορισμένη από εκείνη της Αμερικανίδας ομόλογού της

Η τότε πρώτη κυρία των ΗΠΑ, Μισέλ Ομπάμα, και η μητέρα της Μαριάν Ρόμπινσον μοιράζονται μια χαρούμενη στιγμή με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τη σύζυγό του Πενγκ Λιγουάν μετά από μια φωτογράφιση στην κρατική ξενώνα «Ντιαογιουτάι» στο Πεκίνο, στις 21 Μαρτίου 2014. REUTERS/Andy Wong

Τα όρια της εξουσίας μιας πρώτης κυρίας

Η Πενγκ έχει μεταμορφώσει τον ρόλο της πρώτης κυρίας της Κίνας, ώστε να μοιάζει όλο και περισσότερο πιο εξωστρεφής.

Στα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης του συζύγου της, η Πενγκ δημιούργησε στενούς δεσμούς με την πρώτη κυρία των ΗΠΑ, Μισέλ Ομπάμα.

«Πιστεύω ότι η Μισέλ Ομπάμα και η Πενγκ Λιγουάν έχουν πράγματι επιδείξει τον κομψό, αποτελεσματικό και εκλεπτυσμένο τρόπο τους στην οικοδόμηση σχέσεων με άλλες χώρες και έχουν συμμετάσχει σε διάφορα προγράμματα μέσω των επισκέψεών τους» δήλωσε η Τζόι Τσιν-Τσουνγκ Τσάο, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα-Ομάχα και ερευνήτρια στον τομέα της γυναικείας ηγεσίας.

Η διαφορά της με την Αμερικανίδα ομόλογό της

Ωστόσο, ενώ και οι δύο γυναίκες υπηρέτησαν ως μη αμειβόμενες διπλωμάτισσες για τις χώρες τους, η καθηγήτρια Τσάο δήλωσε ότι είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η εξουσία της Λιγουάν θα είναι πάντα πιο περιορισμένη από εκείνη της Αμερικανίδας ομόλογού της.

Επισημαίνει μια περίπτωση το 2013, όταν η Μισέλ Ομπάμα αρνήθηκε να συνοδεύσει τον σύζυγό της σε επίσκεψη στην Κίνα.

«Η Μισέλ Ομπάμα αρνήθηκε στην πραγματικότητα να επισκεφθεί την Πενγκ Λιγουάν επειδή ήταν τα γενέθλια της κόρης της» είπε η καθηγήτρια Τσάο.

Πρόσθεσε ότι για την Πενγκ ήταν απίθανο να μπορέσει να πάρει μια τέτοια απόφαση, καθώς θα αναμενόταν να δώσει προτεραιότητα στον ρόλο της ως συζύγου του προέδρου.

Η καθηγήτρια Τσάο επισήμανε ότι από τις πρώτες κυρίες σε όλο τον κόσμο αναμένεται να παραμένουν εντός των ορίων των παραδοσιακών ρόλων των φύλων, επιδεικνύοντας θηλυκότητα, μητρότητα και πίστη στον σύζυγό τους.

Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και η σύζυγός του Πενγκ Λιγουάν φτάνουν στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο εν όψει της επίσκεψής τους στη Ρώμη και στην πρωτεύουσα της Σικελίας, το Παλέρμο, στη Ρώμη της Ιταλίας, στις 21 Μαρτίου 2019. REUTERS/Yara Nardi

Μητέρα του έθνους

Στην Κίνα, η Πενγκ αποκαλείται «Μαμά Πενγκ», ενώ ο Σι ονομάζεται «Σι Ντάντα», που μπορεί να σημαίνει είτε «Μπαμπάς Σι» είτε «Θείος Σι».

«Και αυτός ο όρος καταδεικνύει τον ρόλο της από την οπτική γωνία του κινεζικού λαού», δήλωσε ο Δρ Μινγκ Σιέ από το Πανεπιστήμιο West Texas A&M.

«Η Πενγκ θεωρείται η μητέρα ολόκληρου του έθνους».

Το 2014, ένα μουσικό βίντεο, που διαδόθηκε ευρέως από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κίνας, περιείχε τους στίχους «οι άνδρες πρέπει να μαθαίνουν από τον μπαμπά Σι, οι γυναίκες πρέπει να μαθαίνουν από τη μαμά Πενγκ».

«Οι οικογένειες ανθίζουν, έτσι ώστε να ανθίσει η χώρα και να ανθίσει ο κόσμος», τραγουδούσε το βίντεο.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ υποδέχονται τον Πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και την Πρώτη Κυρία Πενγκ Λιγουάν στην έπαυλη Mar-a-Lago στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντα, στις 6 Απριλίου 2017. REUTERS/Carlos Barria

Γιατί θεωρείται επικίνδυνο για την Κίνα να έχει μια πρώτη κυρία με μεγάλη προβολή;

Οι ειδικοί λένε ότι λαμβάνεται μεγάλη προσοχή ώστε να μην επισκιάζει ποτέ τον σύζυγό της, παρόλο που είναι πιο δημοφιλής μεταξύ του λαού.

«Η Τσιάνγκ Τσινγκ ή αλλιώς Μάνταμ Μάο, η σύζυγος του Μάο Τσε Τουνγκ, έδειξε τους ενδεχόμενους κινδύνους για μια πρώτη κυρία που αρπάζει υπερβολική εξουσία στην Κίνα» παρατηρεί η Kate Wong στο αυστραλιανό ABC και συνεχίζει:

«Η τέταρτη σύζυγος του Μάο ήταν μια πρώην ηθοποιός που ανέβηκε στην εξουσία και έγινε η ηγετική φυσιογνωμία της “Συμμορίας των Τεσσάρων”, μιας πολιτικής φατρίας που κυβέρνησε το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης.

«Κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης, ο Μάο Τσε Τουνγκ, χρειαζόταν κάποιον που εμπιστευόταν, και η έμπιστη του ήταν ουσιαστικά η Τζιάνγκ Τσινγκ» δήλωσε ο καθηγητής Γκουό. Η Τζιάνγκ συνελήφθη το 1976 μετά το θάνατο του συζύγου της.

Το 2014, ένα μουσικό βίντεο, που διαδόθηκε ευρέως από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κίνας, περιείχε τους στίχους «οι άνδρες πρέπει να μαθαίνουν από τον μπαμπά Σι, οι γυναίκες πρέπει να μαθαίνουν από τη μαμά Πενγκ»

Ο ρόλος της συζύγου στην κομματική πολιτική

Ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, ο οποίος ανέλαβε τότε την ηγεσία του κόμματος, αποφάσισε να ενισχύσει «τους κανόνες του κόμματος κατά της λεγόμενης ανάμειξης των συζύγων στις κρατικές υποθέσεις» ανέφερε ο καθηγητής Γκουό.

«Τα κομματικά όργανα έθεσαν περιορισμούς στον ρόλο που διαδραματίζει η σύζυγος ενός ηγέτη πολιτικού κόμματος στην κομματική πολιτική.

»Δεν αφορά μόνο τον Σι, δεν αφορά μόνο την πρώτη κορυφή του ΚΚΚ, αλλά και ολόκληρη την ιεραρχία».

Μπροστά στο κοινό

Ωστόσο, με τον Σι να έχει εξασφαλίζει πλέον μια ιστορική τρίτη θητεία, ο καθηγητής Γκουό αναμένεται ότι η Πενγκ θα συνεχίσει να διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην προώθηση του συζύγου της τα επόμενα πέντε χρόνια.

«Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε αν η αυξανόμενη πολιτική επιρροή της Πενγκ Λιγουάν στο ΚΚΚ θα την οδηγήσει να εμπλακεί όλο και περισσότερο στην κομματική πολιτική», είπε.

Ο Δρ Σιέ πιστεύει επίσης ότι η Πενγκ παραμένει ένα τεράστιο πλεονέκτημα για τον Σι.

«Λόγω της εμπειρίας της, ξέρει πραγματικά πώς να διαδραματίζει τον ρόλο της μπροστά στο κοινό» δήλωσε ο Δρ Σιέ.

«Εξακολουθεί να έχει πολύ θετική επίδραση στον τρόπο με τον οποίο το κοινό βλέπει τον κορυφαίο ηγέτη μας, και είναι πιο προσιτή σε σύγκριση με τον Σι».

Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και η σύζυγός του Πενγκ Λιγουάν καλωσορίζουν τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη διάρκεια τελετής στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιαντζίν της Κίνας, στις 31 Αυγούστου 2025. Sputnik/Sergei Bobylyov

Η κοινωνία των φύλων

Ωστόσο, τόσο η καθηγήτρια Τσάο όσο και ο Δρ Σιέ αναφέρουν ότι, παρά την άνοδο της Λιγουάν, η κινεζική πολιτική σκηνή εξακολουθεί να μην είναι φιλόξενη για τις γυναίκες.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, δεν υπήρξε ούτε μία γυναίκα στην ελίτ ομάδα των επτά μελών της ηγεσίας του κόμματος. Μόνο μία γυναίκα εκλέχθηκε στο 25μελές Πολιτικό Γραφείο.

Και η Κίνα βρίσκεται εν μέσω μιας έντονης συζήτησης σχετικά με τη μεταχείριση των γυναικών στο σπίτι και στους δρόμους.

Τον Ιανουάριο, ένα βίντεο με μια αλυσοδεμένη γυναίκα που φέρεται να είναι θύμα trafficking  έγινε viral στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και δεκάδες αντιφρονούντες υπέγραψαν μια ανοιχτή επιστολή προς τον ΟΗΕ ζητώντας την απομάκρυνση της Λιγουάν από τη θέση της ως απεσταλμένης της UNESCO για τα δικαιώματα των κοριτσιών και των γυναικών.

«Ζούμε σε μια κοινωνία που διακρίνεται από το φύλο» δήλωσε ο καθηγητής Τσάο.

«Πρέπει να εκτελούμε τους ρόλους που ορίζονται από το φύλο για να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες της κοινωνίας, για να μην αναφέρουμε την ανδροκρατούμενη κοινωνία στην Κίνα και το Κομμουνιστικό Κόμμα».

*Με στοιχεία από abc.net.au | Αρχική Φωτό: REUTERS