Η ετήσια έκθεση Rainbow Map 2026 για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα από την ILGA-Europe έχει ανατροπή στην κορυφή.

Στην 18η έκδοση της έρευνας, 49 ευρωπαϊκά κράτη αξιολογήθηκαν με αυστηρά κριτήρια που αφορούν τη νομοθετική προστασία, την κοινωνική ενσωμάτωση και τα ανθρώπινα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.

Η μεγάλη έκπληξη της χρονιάς έρχεται από τον ευρωπαϊκό Νότο, με την Ισπανία να κατακτά την πρώτη θέση, εκθρονίζοντας τη Μάλτα μετά από μια δεκαετία κυριαρχίας.

Στον αντίποδα, ο χάρτης αποτυπώνει ένα βαθύ χάσμα, με τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν να παραμένουν στα χαμηλότερα επίπεδα της κατάταξης, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα μέλη της κοινότητας σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Rainbow Map 2026, η Ισπανία κατέλαβε την κορυφή χάρη στην εισαγωγή νέων νομικών προστασιών, όπως η δημιουργία ανεξάρτητης αρχής κατά των διακρίσεων και η πλήρης αποϊατρικοποίηση των τρανς ταυτοτήτων.

«Η πρωτιά της Ισπανίας είναι ένα ισχυρό παράδειγμα του τι είναι εφικτό όταν μια κυβέρνηση επιλέγει συνειδητά την πρόοδο»

«Η πρωτιά της Ισπανίας είναι ένα ισχυρό παράδειγμα του τι είναι εφικτό όταν μια κυβέρνηση επιλέγει συνειδητά την πρόοδο» είπε σε δήλωση της η αναπληρώτρια διευθύντρια της ILGA-Europe, Κάτριν Χούγκεντουμπελ.

Την πρώτη πεντάδα των πλέον προοδευτικών χωρών στα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα συμπληρώνουν η Μάλτα, η Ισλανδία, το Βέλγιο και η Δανία.

Στον αντίποδα, η κατάσταση παραμένει δραματική για τις χώρες που βρίσκονται στο τέλος της λίστας. Η Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν μοιράζονται την τελευταία θέση με το ελάχιστο ποσοστό του 2%, αντικατοπτρίζοντας την πλήρη απουσία νομικής προστασίας.

Στις χειρότερες χώρες για να ζει κανείς ως ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο περιλαμβάνονται επίσης η Τουρκία, η Λευκορωσία και η Αρμενία, ενώ η Ιταλία βρίσκεται στην απογοητευτική 36η θέση, χαμηλότερα από πολλές άλλες δυτικές δημοκρατίες.

Ευρώπη δύο ταχυτήτων

Η έκθεση αναδεικνύει μια σαφή διαίρεση στην ήπειρο. Από τη μία πλευρά, χώρες όπως η Φινλανδία, η Γερμανία, η Νορβηγία και η Σουηδία διατηρούν υψηλές βαθμολογίες, προάγοντας ένα περιβάλλον ασφάλειας και αποδοχής.

Από την άλλη, το Ηνωμένο Βασίλειο, που κάποτε πρωτοστατούσε, βρίσκεται πλέον στη μέση της λίστας με σκορ 44%, εξαιτίας της έντονης δημόσιας συζήτησης κατά των τρανς δικαιωμάτων που έχει υπονομεύσει την πρόοδο των τελευταίων ετών.

Η αναπληρώτρια διευθύντρια της ILGA-Europe, Κάτριν Χούγκεντουμπελ υπογραμμίζει πως ο φετινός χάρτης αφηγείται δύο διαφορετικές ιστορίες. «Υπάρχει η ιστορία του θάρρους και η ιστορία ενός αυξανόμενου κινδύνου που δεν πρέπει να υποτιμηθεί»

How dangerous is being queer in Russia? | DW News

Η Χούγκεντουμπελ υπογραμμίζει πως ο φετινός χάρτης αφηγείται δύο διαφορετικές ιστορίες. «Υπάρχει η ιστορία του θάρρους, όπως αυτή της Ισπανίας, και η ιστορία ενός αυξανόμενου κινδύνου που δεν πρέπει να υποτιμηθεί» πρόσθεσε.

Η άνοδος της ρητορικής μίσους, ακόμη και σε χώρες με προηγμένη νομοθεσία όπως η Ισπανία —όπου οι επιθέσεις τριπλασιάστηκαν σε δύο χρόνια— αποδεικνύει ότι οι νόμοι από μόνοι τους δεν αρκούν για να εγγυηθούν την ασφάλεια στην καθημερινότητα.

Η θέση της Ελλάδας

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 11η θέση. Η κατάταξη προέκυψε μετά τη νομιμοποίηση του γάμου ομόφυλων ζευγαριών, μια εξέλιξη που αντανακλά τη γενικότερη ευρωπαϊκή εικόνα για τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα η οποία παραμένει βαθιά άνιση με μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στις χώρες της ηπείρου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η χώρα μας επιτυγχάνει την υψηλότερη επίδοσή της στον χώρο δράσης της κοινωνίας των πολιτών με ποσοστό 83,33%, ενώ ακολουθεί ο τομέας της ισότητας και της μη διάκρισης με 82,48%, δείχνοντας μια ισχυρή τάση προς τη θεσμική θωράκιση των δικαιωμάτων.

«Το ερώτημα που πρέπει πλέον να απαντήσει κάθε κυβέρνηση στην Ευρώπη είναι σε ποια από τις δύο ιστορίες θέλει να ανήκει»

Στους υπόλοιπους δείκτες, η ελληνική πραγματικότητα εμφανίζει μια πιο σύνθετη εικόνα, με τα εγκλήματα και τη ρητορική μίσους να αγγίζουν το 69,51%, ενώ η νομική αναγνώριση φύλου και τα ζητήματα οικογένειας κυμαίνονται σε παρόμοια επίπεδα με 64,86% και 64,29% αντίστοιχα.

Η σωματική ακεραιότητα των ίντερσεξ ατόμων αξιολογείται με 60%, ωστόσο η πιο αδύναμη επίδοση καταγράφεται στον τομέα του ασύλου, όπου το ποσοστό περιορίζεται στο 33,33%, αναδεικνύοντας τις σημαντικές προκλήσεις που παραμένουν ανοιχτές για την πλήρη εναρμόνιση της χώρας με τα κορυφαία ευρωπαϊκά πρότυπα ισότητας.

Η επόμενη μέρα

Η κατάταξη του 2026 λειτουργεί ως μια ηχηρή υπενθύμιση ότι τα δικαιώματα δεν είναι ποτέ δεδομένα. Ενώ χώρες όπως η Ισλανδία και η Ισπανία κάνουν άλματα μπροστά, άλλες όπως η Μονακό, η Ρουμανία και η Γεωργία παραμένουν εγκλωβισμένες σε συντηρητικά πρότυπα που περιορίζουν την ελευθερία των πολιτών τους.

Η Χούγκεντουμπελ καταλήγει πως «κάθε κυβέρνηση στην Ευρώπη πρέπει τώρα να αποφασίσει σε ποια πλευρά της ιστορίας θέλει να βρίσκεται», τονίζοντας ότι η πολιτική γενναιότητα είναι μια συνειδητή επιλογή που μπορεί να αναχαιτίσει τον αυταρχισμό.