Η ενεργειακή κρίση ήταν το βασικό θέμα της  έκτακτης συνόδου των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ.  Κι ενώ η ελληνική πλευρά πιέζει για την υιοθέτηση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, τα μηνύματα που εκπέμπουν οι Βρυξέλλες είναι πιο κοντά στο «ο σώζων εαυτόν σωθήτω».

Αν κρίνουμε από τη βασική κατευθυντήρια γραμμή που έδωσε ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, όταν η ΕΕ λέει «πρέπει να δράσουμε μαζί», στην πραγματικότητα εννοεί «βγάλτε τα πέρα μόνοι σας».

Ναι μεν καλεί τα κράτη μέλη σε συνεργασία για ανταλλαγή πληροφοριών και συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης, ώστε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης να ειδοποιηθεί η Κομισιόν για να λάβει συντονισμένα μέτρα.

Όμως το κύριο βάρος πέφτει στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, την οποία καλούνται να εφαρμόσουν οι εθνικές κυβερνήσεις, προς το παρόν με «εθελοντικά μέτρα εξοικονόμησης καυσίμων, με έμφαση στον τομέα των μεταφορών».

Οι πρώτες πληροφορίες δείχνουν ότι δεν βγήκε λευκός καπνός από την τηλε-διάσκεψη των υπουργών Ενέργειας. Η συζήτηση δεν κατέληξε σε συγκεκριμένες προτάσεις δράσης για την ενεργειακή κρίση. Ωστόσο ο Γιόργκενσεν υποσχέθηκε ότι θα ανακοινώσει ένα πακέτο πανευρωπαϊκών μέτρων στο εγγύς μέλλον.

Μέτρα εξοικονόμησης καυσίμων

Η νέα ανακοίνωση της Κομισιόν συστήνει ρητά στις χώρες της ΕΕ «να αποφεύγουν τη λήψη μέτρων που ενδέχεται να αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμων». Επίσης εκτός ατζέντας είναι τα μέτρα που ενδέχεται να «περιορίσουν την ελεύθερη ροή των προϊόντων πετρελαίου ή να αποθαρρύνουν την παραγωγή των διυλιστηρίων της ΕΕ.

Με άλλα λόγια, ξεχάστε τη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, γιατί μπορεί να «αποθαρρυνθούν» οι βιομήχανοι. Κρατήστε τα «fuel pass», τα κουπόνια και τις επιδοτήσεις στα απολύτως απαραίτητα, για να μη διαταραχθεί η αγορά.

Το βασικό ζητούμενο δεν είναι να μειωθούν ή να συγκρατηθούν οι τιμές στα καύσιμα, αυτό ξεχάστε το. Το ζητούμενο είναι να μην ξεμείνουμε από καύσιμα, ενόψει μιας πιθανής μακροχρόνιας κρίσης.

Ο Γιόργκενσεν παραπέμπει ευθέως στο «Σχέδιο 10 σημείων» του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας – ΔΟΕ, για τη μείωση χρήσης πετρελαίου.

Περιορισμός μετακινήσεων

Το Politico Europe την είχε μυριστεί τη δουλειά πριν τη διάσκεψη των υπουργών: «Oι Βρυξέλλες λένε στους Ευρωπαίους να ταξιδεύουν λιγότερο, για να αποφύγουν ελλείψεις ενέργειας». Μια μέρα μετά επιβεβαιώθηκε: «Δουλέψτε από το σπίτι, οδηγείτε λιγότερο», είναι το νέο μήνυμα των Βρυξελλών.

Οι ευσεβείς πόθοι ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα είναι ένα σύντομο δυσάρεστο διάλειμμα, έχουν μετατραπεί στην βάσιμη ανησυχία ότι βρισκόμαστε ενόψει «μιας παρατεταμένης διακοπής ενεργειακού εφοδιασμού»

Με το σκεπτικό «δεν είναι σπριντ είναι αγώνας αντοχής», η  ΕΕ μεταθέτει το βάρος από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ανακούφισης, στα μεσο-μακροπρόθεσμα μέτρα συντήρησης δυνάμεων.

Nα μειώσουν τα αεροπορικά ταξίδια προτρέπει ο επίτροπος Ενέργειας τους Ευρωπαίους

Καθήστε στ’αβγά σας

Η προτροπή για διαφύλαξη των αποθεμάτων καυσίμων, σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι θα κληθούν να υποβληθούν σε «ενεργειακή δίαιτα».

Για παράδειγμα, οι πολίτες καλούνται να χρησιμοποιούν λιγότερο συχνά ΙΧ και να μειώσουν τα αεροπορικά ταξίδια, προκειμένου να εξοικονομήσουν καύσιμα για πιο ουσιώδεις σκοπούς. Πρόκειται για μέτρα που εφαρμόζουν ήδη αρκετές Ασιατικές χώρες που έχουν πληγεί από την ενεργειακή κρίση.

Οι δηλώσεις που έκανε ο Γιόργκενσεν μετά τη διάσκεψη ήταν ανησυχητικές: «Ακόμα και αν η ειρήνη έρθει αύριο, δεν θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο προβλέψιμο μέλλον. Ό,τι περισσότερο κάνετε για να εξοικονομήσουμε πετρέλαιο, ιδίως αεροπορικά καύσιμα, τόσο το καλύτερο», είπε.

Προέτρεψε τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις βασικές οδηγίες του ΔΟΕ, αναφέροντας κατά σειρά προτεραιότητας την τηλεργασία, τη μείωση ορίων ταχύτητας, τη χρήση δημόσιων μέσων μεταφοράς αντί για ΙΧ.

Μακροπρόθεσμα, κάλεσε τις χώρες της ΕΕ να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την ανάπτυξη περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,. «Αυτή πρέπει να είναι η στιγμή που θα αντιστρέψουμε επιτέλους το ρεύμα και θα γίνουμε πραγματικά ενεργειακά ανεξάρτητοι», δήλωσε.

Οι δέκα εντολές για την ενεργειακή κρίση

Τα δέκα σημεία του ΔΟΕ θυμίζουν τις δέκα εντολές που έδωσε ο Θεός στον Μωυσή. Μόνο που στη θέση του «ου φονεύσεις» μπαίνει το «ου σπαταλήσεις καύσιμα επί ματαίω».

Καθώς οι εντολές επανέρχονται και με ευρωπαϊκή βούλα, αξίζει να τις υπενθυμίσουμε:

1.      Εργασία από το σπίτι, όπου είναι δυνατόν, για να μειωθούν οι μετακινήσεις και η κατανάλωση καυσίμων.

2.      Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 χλμ./ώρα – για εξοικονόμηση καυσίμων.

3.       Προώθηση των δημόσιων μεταφορών αντί για ΙΧ.

4.       Εναλλαγή κυκλοφορίας αυτοκινήτων σε μεγάλες πόλεις (σύστημα πινακίδων).

5.      Αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και υιοθέτηση οικολογικής οδήγησης.

6.    Αποδοτική οδήγηση για τα επαγγελματικά οχήματα και τη διανομή εμπορευμάτων (καλύτερες πρακτικές οδήγησης, συντήρηση οχημάτων, βελτιστοποίηση του φορτίου για μείωση χρήσης ντίζελ).

7.      Εκτροπή της χρήσης υγραερίου από τις μεταφορές σε βασικές ανάγκες (π.χ. μετάβαση στη βενζίνη για τα οχήματα διπλής καύσης).

8.      Αποφυγή των αεροπορικών μετακινήσεων όπου υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές.

9.      Ενθάρρυνση του ηλεκτρικού μαγειρέματος αντί για υγραέριο.

10.  Μείωση κατανάλωσης πετρελαίου και υγραερίου από τη βιομηχανία, με «γρήγορες λειτουργικές βελτιώσεις».

Προειδοποιήσεις και προετοιμασίες

Στην επιστολή του, ο Γιόργκενσεν ανέφερε ότι ο ευρωπαϊκός τομέας των μεταφορών αντιμετωπίζει αυξανόμενο κόστος και ελλείψεις εφοδιασμού. Βασική αιτία είναι η μεγάλη εξάρτησης του κλάδου από τον Περσικό Κόλπο, από τον οποίο η ΕΕ προμηθευόταν πάνω από το 40% των εισαγωγών της σε καύσιμα αεροσκαφών και ντίζελ.

Η αυξανόμενη έλλειψη επιδεινώνεται από την «περιορισμένη διαθεσιμότητα εναλλακτικών προμηθευτών και δυναμικότητας διύλισης για συγκεκριμένα προϊόντα εντός της ΕΕ».

Η Κομισιόν, διαβεβαιώνει ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι καλά προετοιμασμένη, χάρη στην υποχρέωση των χωρών της ΕΕ να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου και να διαθέτουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση περιστατικών που απειλούν την ασφάλεια του εφοδιασμού».

Τονίζει ότι οι χώρες της ΕΕ συμβάλλουν επίσης – κατά περίπου 20% – στην αποδέσμευση περισσότερων από 400 εκατομμυρίων βαρελιών αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, υπό τον συντονισμό του ΔΟΕ.

Ενεργειακή κρίση τότε και τώρα

Προς το παρόν, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακόμη εφαρμόσει μέτρα για να εξοικονομήσουν ενέργεια. «Τα μέτρα αυτά  αποτελούσαν βασικό στοιχείο των πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του 1970. Τότε οι κυβερνήσεις επέβαλαν περιορισμούς στη βενζίνη και Κυριακές χωρίς αυτοκίνητα», υπογραμμίζει το Politico. Όσο όμως ο πόλεμος στο Ιράν παρατείνεται τόσο γίνεται πιο πιθανή η υιοθέτηση μέτρων «ενεργειακής δίαιτας». Κακομελέτα και έρχεται…