O Νέλσον Μαντέλα γνώρισε την Γουίνι ενώ δικαζόταν για προδοσία – «Με εντυπωσίασε η ομορφιά της»

Στην προσπάθειά του να εξαλείψει τις φυλετικές διακρίσεις στη χώρα του, o Νέλσον Μαντέλα ηγήθηκε μιας επανάστασης, που κορυφώθηκε με την αποφυλάκισή του το 1990 και τις εκλογές μετά το απαρτχάιντ το 1994, στις οποίες εξελέγη πρώτος πρόεδρος της Νότιας Αφρικής.

Δεκαετίες αργότερα και δεκατρία χρόνια μετά τον θάνατο του, ένα νέο ντοκιμαντέρ, στο οποίο αναφέρεται ως παραγωγός ο συναγωνιστής του, Μακ Μαχαράτζ, έκανε την εμφάνιση του στο Φεστιβάλ Sundance.

Το Troublemaker, σε σκηνοθεσία του Αντουάν Φουκά, εξετάζει εξονυχιστικά τη ζωή του Μαντέλα, ο οποίος πέθανε το 2013, και αφηγείται την ιστορία του μέσα από συνεντέυξεις και αρχειακό υλικό.

Τα οπτικά στοιχεία της ταινίας, της οποίας ο τίτλος αντλεί από την αγγλική μετάφραση του ονόματος του Μαντέλα στη γλώσσα Xhosa, περιλαμβάνουν ένα κράμα από παλιές φωτογραφίες και βίντεο, ενώ η ηχητική επένδυση αποτελείται κυρίως από συζητήσεις του Μαντέλα με τον πρώην δημοσιογράφο του περιοδικού Time, Ρίτσαρντ Στένγκελ.

Στη φυλακή Pollsmoor

Το νέο ντοκιμαντέρ καλύπτει και τα 95 χρόνια της ζωής του Μαντέλα, από την παιδική του ηλικία στο Eastern Cape μέχρι τα 27 χρόνια φυλάκισης και την εκλογή του ως προέδρου της Νότιας Αφρική, ενώ παράλληλα εμβαθύνει στην εξέλιξή του από υποστηρικτή του ειρηνικού αγώνα σε υπέρμαχο αυτού που ο ίδιος αποκαλούσε «οργανωμένη βία».

Το «Troublemaker» καταγράφει επίσης τα βασανιστήρια τα οποία υπέστη ο Μαντέλα στο νησί Robben, όπου στάλθηκε μετά την καταδίκη του για σαμποτάζ τον Ιούνιο του 1964 και την επιβολή ισόβιας κάθειρξης. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την εποχή, εξέτιε ήδη ποινή πέντε ετών μετά τη σύλληψή του το 1962 για έξοδο από τη Νότια Αφρική χωρίς άδεια και οργάνωση απεργίας.

Ο Μαντέλα παρέμεινε στο Robben Island μέχρι τις 31 Μαρτίου 1982, οπότε μεταφέρθηκε στη φυλακή Pollsmoor στο Κέιπ Τάουν.

Εκεί, όπως λέει ο Μαντέλα στο ντοκιμαντέρ, του επιτρεπόταν να τον επισκεφτεί μονάχα ένας επισκέπης και να λάβει ένα γράμμα -κάτω από 1.500 λέξεις- κάθε έξι μήνες. Οι κρατούμενοι αναγκάζονταν να εργάζονται στο λατομείο, ενώ ο ήλιος έκαιγε τα σωθικά τους, με αποτέλεσμα κάποιοι από αυτούς να υποστούν μόνιμη βλάβη στην όρασή τους, όπως συνέβη στον Μαντέλα.

«Οι αρχές χρησιμοποίησαν το σωφρονιστικό σύστημα για να σε κακοποιήσουν ψυχολογικά», λέει ο Μαντέλα, στον οποίο δεν επιτράπηκε να παραστεί στις κηδείες της μητέρας του, Nonqaphi Nosekeni, που πέθανε το 1968, και του μεγαλύτερου γιου του, Thembi, που έφυγε από τη ζωή τον επόμενο χρόνο.

Ο Νέλσον Μαντέλα αγκαλιάζει τον πρόεδρο της Κούβας Φιντέλ Κάστρο κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο σπίτι του Μαντέλα στο Χούτον του Γιοχάνεσμπουργκ, σε φωτογραφία αρχείου, 2 Σεπτεμβρίου 2001. REUTERS/Chris Kotze

«Η θρησκεία της ήταν αντίθετη με την πολιτική δραστηριότητα»

Πέραν της μακράς πολιτικής του πορείας, η ταινία αναφέρεται στους δύο πρώτους γάμους του, με την Έβελιν Ντόκο Μάσε, με την οποία ήταν παντρεμένος από το 1944 έως το 1958, και με την Γουίνιφρεντ Μαντικιζέλα, γνωστή ως Γουίνι.

Ο γάμος του με την Έβελιν άρχισε να παίρνει την κάτω βόλτα κατά τη διάρκεια της δίκης του για προδοσία το 1956, η οποία διήρκεσε τέσσερα χρόνια. «Πρέπει να σας πω ότι ο γάμος μας κατέρρευσε πραγματικά λόγω των πολιτικών μας διαφορών», λέει ο Μαντέλα στο «Troublemaker».

«Η θρησκεία της ήταν αντίθετη με την πολιτική δραστηριότητα», προσθέτει.

Όπως αναφέρεται στη συνέχεια, ο Μαντέλα γνώρισε τη δεύτερη σύζυγό του, Γουίνι, εντός του δικαστηρίου. «Είδα αυτή τη γυναίκα και με εντυπωσίασε η ομορφιά της. Της ζήτησα να βγούμε. Μετά από κάποια ραντεβού της έκανα πρόταση γάμου. Αλλά αυτό συνέβη μετά το διαζύγιο [με την Εβελίν]».

Σε μια σύντομη αναδρομή στην ταινία, ο Μαντέλα φέρνει στη μνήμη του την πρόποση που έκανε ο πατέρας της Γουίνι κατά τη διάρκεια της γαμήλιας τελετής: «Εκείνη την ημέρα, μας είπε [απευθυνόμενος κυρίως στην κόρη του]: ‘Αυτός είναι ένας άντρας που είναι παντρεμένος πρωτίστως με τον αγώνα, και πρέπει να τον υποστηρίξεις σε αυτό. Πρέπει να κάνεις ό,τι κάνει και αυτός, αν θέλεις ο γάμος σας να διαρκέσει’».

Η αγωνίστρια κατά του άπαρτχαιντ, Γουίνι, παρέμεινε πολιτικά ενεργή καθ’ όλη τη διάρκεια της φυλάκισης του συζύγου της και συνελήφθη αρκετές φορές, ενώ κατηγορήθηκε για υποκίνηση βίας εναντίον των μαύρων Αφρικανών που υποστήριζαν το καθεστώς.

Ο Νέλσον και η Γουίνι χώρισαν το 1996 και ο Νέλσον παντρεύτηκε τη Γκράσα Σιμπίν το 1998 με την οποία παρέμεινε μέχρι και τον θάνατό του. Η Γουίνι πέθανε το 2018 σε ηλικία 81 ετών.

*Με πληροφορίες από: People & Guardian