Ω, αυτό το «ή»
Αμφίθυμο χαμόγελο μιας αμετάδοτης και αμέτοχης σοφίας
Το διαζευκτικόν «ή»
… ὁ δ᾽ ἔβραχε χάλκεος Ἄρης,
ὅσσόν τ’ ἐννεάχιλοι ἐπίαχον ἢ δεκάχιλοι
ἀνέρες ἐν πολέμῳ …
ΙΛΙΑΔΑ, Ε 859–861
Όταν το δόρυ του Διομήδη, οδηγημένο απ’ της θεάς το χέρι,
μπήχτηκε στα πλευρά τ’ άγριου θεού, του κρανοφόρου, ο Άρης τότε
τέτοια βρυχήθηκε ιαχή που κατατρόμαξαν Αχαιοί και Τρώες,
γιατί ’ταν (λέει ο Ποιητής) σάμπως ν’ αλάλαζαν εννέα ή δέκα
χιλιάδες πολεμόχαροι πολεμιστές μαζί.
Ω, αυτό το «ή» —
έκφραση περιπαιχτικής και ευγενικής ταυτόχρονα ακριβολογίας,
αμφίθυμο χαμόγελο μιας αμετάδοτης και αμέτοχης σοφίας
που στρέφει σκωπτικά προς τον εαυτό της και τους άλλους
γνωρίζοντας καλά πως ακατόρθωτη είναι
η ακρίβεια, πως ακρίβεια δεν υπάρχει, (γι’ αυτό κι ασυχώρετο
το ύφος το πομπικό της βεβαιότητας, — ο θεός να μας φυλάει).
«Ή», διαζευκτικό, σεμνή συνέπεια στο μυστήριο της αοριστίας,
βαθιά ανταπόκριση στην πολλαπλότητα ουσιών και φαινομένων,
μ’ εσένανε βολεύουμε κι εμείς τις δυσκολίες του βίου και του ονείρου,
τις τόσες αποχρώσεις και εκδοχές του μαύρου έως το αόρατο άσπρο.
Καρλόβασι, 18.VΙ.69
Γιάννης Ρίτσος, Πέτρες, Επαναλήψεις, Κιγκλίδωμα (εκδόσεις «Κέδρος», 1972)
(Α)βεβαιότητας το ανάγνωσμα, ανάγνωσμα προσφιλές και ψυχωφελές.
«Ασυχώρετο το ύφος το πομπικό της βεβαιότητας», εφόσον «ακρίβεια δεν υπάρχει», λέει ο Ρίτσος.
Διαζευκτικό το «ή», βγαλμένο μέσα από τη συσσωρευμένη πείρα αμέτρητων αιώνων και γενεών.
Διαζευκτικό το «ή», ξορκίζει «βεβαιότητες», ακρότητες και μεγαλοστομίες, το από καθέδρας κήρυγμα και ύφος.
Ο Θεός να μας φυλάει απ’ όσους και όσες το αγνοούν.
Προπάντων, να μας φυλάει από εκείνους και εκείνες που αρθρώνουν δημόσιο λόγο παραβλέποντας τις τόσες αποχρώσεις και εκδοχές, την πολλαπλότητα ουσιών και φαινομένων.
- Ρωσία: Η προειδοποίηση της Μόσχας στις διπλωματικές αποστολές στο Κίεβο – Γιατί τώρα, τι μπορεί να συμβεί
- Κέιτ Μίντλετον: Γιατί επιλέγει την Ιταλία ως τον πρώτο της προορισμό μετά τη θεραπεία για τον καρκίνο;
- Η επόμενη βόμβα της παγκόσμιας οικονομίας – Τι σχεδιάζει το FSB
- Ο Λευκός Οίκος ενημέρωσε το Ιράν «με προσωπικό μήνυμα» για το Σχέδιο Ελευθερία – Η Τεχεράνη «δεν συμμορφώθηκε»
- Σάκοτα: «Καλή ομάδα η Μάλαγα, αλλά πιστεύω ότι έχουμε έρθει πιο κοντά στο επίπεδό της»
- Η εκδίκηση της «τίμιας» ταβέρνας: Γιατί επιστρέφουμε στο χάρτινο τραπεζομάντιλο
