Literature 24 Μαρτίου 2025 | 09:40

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος ΛΘ’)

Στον «Φίληβο» διατυπώνεται μια συμβιβαστική πρόταση για το ύψιστο ανθρώπινο αγαθό: ο ευδαίμων βίος δεν είναι αποκλειστικά θεωρητικός ή ηδονικός, αλλά μικτός, ένας συνδυασμός φρόνησης και ηδονής

Η ενδελεχής ανάλυση και μελέτη των ειδών της ηδονής και της φρόνησης οδηγεί τους δύο συνομιλητές –τον Σωκράτη και τον Πρώταρχο– στο συμπέρασμα ότι δεν αρκούν σε κανέναν «ηδονή άμικτη από φρόνηση και όμοια φρόνηση που να μην έχει το παραμικρό κομμάτι ηδονής» (άμεικτον μεν ηδονήν φρονήσει, φρόνησιν δε ωσαύτως ηδονής μηδέ το σμικρότατον έχουσαν).

Τόσο η ηδονή όσο και ο νους στερούνται αυτάρκειας, δε διαθέτουν τη δύναμη της επάρκειας και της τελειότητας. Ως εκ τούτου, για την επίτευξη του ευδαίμονος βίου, της ευτυχισμένης ζωής, είναι αναγκαία μια ανάμειξη και των δύο –της ηδονής και της φρόνησης– με μέτρο και συμμετρία. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, δεν πρέπει να ζητούμε το αγαθό στην άμικτη ζωή, αλλά στη μικτή (μη ζητείν εν τω αμείκτω βίω ταγαθόν αλλ’ εν τω μεικτώ).

Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, στον Φίληβο διατυπώνεται μια συμβιβαστική πρόταση για το ύψιστο ανθρώπινο αγαθό: ο ευδαίμων βίος –η πλέον επιθυμητή ζωή– δεν είναι αποκλειστικά θεωρητικός ή ηδονικός, αλλά μικτός, ένας συνδυασμός φρόνησης και ηδονής.

Τέλος, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως και στον Φίληβο ανακύπτει το βασικό πρόβλημα της θεωρίας των ιδεών, το πώς δηλαδή μπορεί να συμβιβαστεί η ενότητα της ιδέας με την πολλαπλότητα των αισθητών αντικειμένων που μετέχουν σε αυτήν.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ο «Φίληβος» του Πλάτωνος στην αγγλική (έκδοση του 2008).

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Α’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Β’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Γ’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Δ’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Ε’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος ΣΤ’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Ζ’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Η’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Θ’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος Ι’)

Πλάτων: Η ιδέα του αγαθού (Μέρος ΙΑ’)