Η αξεπέραστη ικανότητα του Λυσία στην ηθοποιία –γι’ αυτήν κάναμε λόγο στο τέλος τού αμέσως προηγούμενου άρθρου μας– καθίσταται σαφής προπάντων στους λόγους του για ιδιώτες, όπου προσπαθεί να εμφανίσει τους ομιλητές-πελάτες του ως καλούς, λογικούς και δίκαιους, ανθρώπους ευπρεπείς, με χρηστά ήθη και με ανάλογο τρόπο έκφρασης. Και πράγματι, ο Λυσίας κατορθώνει να διαγράψει με αξιοπιστία το χαρακτήρα εκάστου ομιλητή, είτε βασιζόμενος στα πραγματικά γεγονότα είτε διαμορφώνοντας μόνος του το ήθος (αυτός ηθοποιεί και κατασκευάζει τα πρόσωπα, κατά τον Διονύσιο τον Αλικαρνασσέα), ώστε να σχηματίζεται τελικά η εικόνα ενός δίκαιου και μετριοπαθούς ανθρώπου.
Ο πλέον γνωστός από τους λόγους του Λυσία για ιδιώτες είναι ο Υπέρ του αδυνάτου, όπου ένα καλό ανθρωπάκι, ένας προβεβηκυίας ηλικίας ανάπηρος, πασχίζει ενώπιον της Βουλής των Πεντακοσίων να διατηρήσει το δικαίωμά του στη συνταξιοδότηση (ακριβέστερα, στη λήψη ενός χρηματικού βοηθήματος που χορηγούσε η αθηναϊκή πολιτεία σε κάθε αδύνατον πολίτη), ύστερα από την καταγγελία ενός συμπολίτη του ότι στην πραγματικότητα ήταν ικανός να εργαστεί.
Στο λόγο του, που εκφωνείται μετά την πτώση του τυραννικού καθεστώτος των Τριάκοντα (403 π.Χ.), ο ηλικιωμένος πελάτης του Λυσία επιστρατεύει πονηριά αλλά και χιούμορ, ώστε να μη στερηθεί ύστερα από χρόνια το κρατικό επίδομα (ένας οβολός ημερησίως την εποχή εκείνη) που δινόταν στους αδυνάτους, δηλαδή στους απόρους (με περιουσία μικρότερη από τρεις μνας) και σε όσους είχαν σωματική αναπηρία σε τέτοιο βαθμό, ώστε αδυνατούσαν να εξασφαλίσουν μέσω της εργασίας τους τα προς το ζην.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, ρητορική θεωρία και ανάλυση του λόγου του Λυσία «Υπέρ του αδυνάτου» από τον αείμνηστο ευβοέα φιλόλογο, ερευνητή και συγγραφέα Δαυίδ Αντωνίου (εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 1981).
Τη Δευτέρα 20 Ιουλίου ο σαξοφωνίστας και πολυοργανίστας Isaiah Collier έρχεται στο ΣΤΟΑ Culture για να παρουσιάσει το project του «Collier plays Coltrane»
Στην παράσταση πρωταγωνιστούν οι Μαρία Ναυπλιώτου, Δημήτρης Καταλειφός, Αναστάσης Ροϊλός και Σταύρος Σβήγκος, πλαισιωμένοι από έναν δυναμικό 17μελή Χορό.