Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Α’)
Ο Δημοσθένης ήταν πάντα για το έθνος των Ελλήνων «ο ρήτορας», όπως κατ’ αντιστοιχίαν ο Όμηρος ήταν πάντα «ο ποιητής»
Την κορυφαία θέση ανάμεσα στους δασκάλους πολιτικής ρητορείας, όχι μόνο στον περίφημο Κανόνα των αλεξανδρινών φιλολόγων αλλά και –το σημαντικότερο– στη συνείδηση των Ελλήνων ήδη από την αρχαιότητα, κατέχει πέραν πάσης αμφιβολίας ο Δημοσθένης. Η εικόνα του γνώρισε ασφαλώς διακυμάνσεις στο διάβα του χρόνου, αλλά η φήμη του δεν τον εγκατέλειψε ποτέ: ο Δημοσθένης ήταν πάντα για το έθνος των Ελλήνων «ο ρήτορας», όπως κατ’ αντιστοιχίαν ο Όμηρος ήταν πάντα «ο ποιητής».
Ο Δημοσθένης, γιος ενός συνονόματου επαγγελματία με οικονομική άνεση (διατηρούσε επιχείρηση οπλοποιίας) και καταγωγή από το δήμο της Παιανίας, γεννήθηκε στην Αθήνα το 384 π.Χ. Η μητέρα του μεγαλύτερου ρήτορα της αρχαιότητας, ονόματι Κλεοβούλη, πρέπει να ήταν σκυθικής καταγωγής, γι’ αυτό και οι αντίπαλοί του τον χλεύαζαν αποκαλώντας τον Σκύθη.
Σε ηλικία επτά μόλις ετών ο Δημοσθένης ορφάνεψε από πατέρα. Οι τρεις κηδεμόνες του, αυτοί που ανέλαβαν την άσκηση της επιτροπείας του ανηλίκου, αποδείχθηκαν ανέντιμοι διαχειριστές της περιουσίας του. Έτσι, ο Δημοσθένης, αμέσως μόλις ενηλικιώθηκε, υποχρεώθηκε να αποδυθεί σε ένα σκληρό δικαστικό αγώνα κατά των κηδεμόνων του (Άφοβος, Δημοφών και Θηριππίδης ήταν τα ονόματά τους), ώστε να περισώσει ό,τι είχε απομείνει από την κληρονομιά του, από τα αλλοτινά πλούτη της οικογένειάς του.
Η οδυνηρή αυτή πραγματικότητα με την οποία βρέθηκε αντιμέτωπος –και η οποία τον ανάγκασε να εφαρμόσει τόσο νωρίς στην πράξη όσα είχε διδαχθεί από το δάσκαλό του Ισαίο–, καθώς και κάποια σωματικά ελαττώματα, τα οποία κατάφερε να καταπολεμήσει αποτελεσματικά ενόσω βρισκόταν στην ανάπτυξη, χαλύβδωσαν τη θέληση του Δημοσθένη, γεγονός που εξηγεί μέχρις ενός βαθμού τη μεγάλη κατοπινή επιρροή του στα πλήθη.
Στην πνευματική καλλιέργεια του Δημοσθένη συνέβαλαν καθοριστικά ο Πλάτων και ο Θουκυδίδης: μελέτησε επιμελώς τον πρώτο –ίσως να τον άκουσε κιόλας–, ενώ ανακάλυψε στον δεύτερο κάτι που έμελλε να αποτελέσει διαρκή πηγή έμπνευσης για τον ίδιον, το αθηναϊκό μεγαλείο.
Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, η επιθυμία του Δημοσθένη να επιδοθεί στη ρητορική ήταν απόρροια μιας πρωτόγνωρης εμπειρίας σε νεαρή ηλικία, όταν βρέθηκε κρυφά μέσα σε ένα δικαστήριο και γοητεύτηκε από τη δύναμη του λόγου.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, προτομή του Δημοσθένη, του μεγαλύτερου ρήτορα της αρχαιότητας.
- «Κίνημα της κατσαρίδας»: Συνεχίζονται οι διαμαρτυρίες στο Δελχί μετά τα επεισόδια που άφησαν 180 τραυματίες
- Ο Έλι Οκόμπο μίλησε για τις δύσκολες καταστάσεις που βίωσε πέρσι στη Μονακό
- Λούβρο: Επαναλειτουργεί η αίθουσα που έγινε στόχος ληστείας 88 εκατ. ευρώ – Φιλοξενεί έκθεση χωρίς πολύτιμα αντικείμενα
- Η Noga Erez φτιάχνει το μέλλον της μουσικής
- Νέα αναζωπύρωση στη Μέση Ανατολή: Χτυπήθηκαν κέντρα στρατιωτικής διοίκησης στο Ιράν – Στοχοποιήθηκαν τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ
- Λεωφορείο τυλίχτηκε στις φλόγες στο Βιετνάμ – Τουλάχιστον 7 νεκροί
- Ινδία: 24χρονος έπεσε από ύψος 12 μέτρων όταν έσπασε ο μηχανισμός ασφαλείας σε zipline
- Άσκηση: Τα μυστικά για σφιγμένους γοφούς
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 21.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ken-cheung-MKv9gQHpICM-unsplash-315x220.jpg)
