Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Δ’)
Η λέξη «φάρμακον», ήδη από την εποχή του Ομήρου, δήλωνε την ταυτόχρονη ύπαρξη αφενός της επιστημονικής ιατρικής και αφετέρου των λαϊκών θεραπευτικών αντιλήψεων και πρακτικών
Τέλος, στην τρίτη από τις εξεταζόμενες οικογένειες λέξεων (συγγενικές λέξεις παραγόμενες από το θέμα του ρήματος θεραπεύω/θεραπεύειν) συγκαταλέγονται ουσιαστικά όπως η θεραπεία (περιποίηση ασθενούς, ιατρική περίθαλψη), το θεράπευμα (ιατρική θεραπεία ή περίθαλψη) και ο θεραπευτής ή θεραπευτήρ (ιατρός). Εξάλλου, ως θεραπευτική εννοείται η τέχνη της ιατρικής, του ιατρού. Πυρήνας της οικογένειας αυτής είναι η επική λέξη θεράπων, δηλαδή ο υπηρέτης ή δούλος, γι’ αυτό και το ρήμα θεραπεύω σήμαινε αρχικά υπηρετώ, περιποιούμαι, προσφέρω υπηρεσίες δούλου. Προϊόντος του χρόνου, και συγκεκριμένα στο ιατρικό πεδίο που μας ενδιαφέρει, οι ανωτέρω λέξεις συνδέθηκαν αρχικά με την παροχή ιατρικών φροντίδων κάθε είδους, ακολούθως δε με τη γιατρειά, την ίαση, τη διαδικασία αποκατάστασης της υγείας από ειδικούς.
Σε ό,τι αφορά πάλι το λεξιλόγιο που σχετιζόταν με τα θεραπευτικά μέσα, αυτά που καθιστούσαν εφικτό το πέρασμα του οργανισμού από τη νοσηρή στην υγιή κατάσταση (η λεγόμενη ίασις), ο σημαντικότερος όρος ήταν το φάρμακον. Η λέξη αυτή, ήδη από την εποχή του Ομήρου, δήλωνε την ταυτόχρονη ύπαρξη αφενός της επιστημονικής ιατρικής και αφετέρου των λαϊκών θεραπευτικών αντιλήψεων και πρακτικών (τα γνωστά γιατροσόφια), που εξικνούντο μέχρι και τη μαγεία (μαγικά ποτά, φίλτρα). Επιπροσθέτως, το φάρμακον ανέκαθεν είχε διττή σημασία: ανάλογα με τη δοσολογία του, άλλοτε λειτουργούσε ως θεραπευτικός παράγοντας, που αποκαθιστούσε την υγεία του οργανισμού, και άλλοτε ως δηλητήριο (φαρμάκι), που οδηγούσε στο θάνατο.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, η «ίασις» ως τίτλος εκθέσεως που είχε παρουσιαστεί προ ετών στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 19.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ken-cheung-taUfUHLylIo-unsplash-315x220.jpg)
