Σοβιετική βοήθεια στους απεργούς μεταλλωρύχους μπλόκαρε η Θάτσερ

Νέο φως στις σχέσεις ανάμεσα στη Μάργκαρετ Θάτσερ και τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ρίχνουν αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της Ντάουνινγκ Στριτ, αποκαλύπτοντας την ισχυρή διπλωματική πίεση που άσκησε η Σιδηρά Κυρία στον προαλειφόμενο ηγέτη της ΕΣΣΔ για να μπλοκάρει σοβιετική οικονομική βοήθεια προς τους απεργούς μεταλλωρύχους της Βρετανίας.

Τα έγγραφα, που περιήλθαν στην κατοχή της βρετανικής εφημερίδας Guardian έπειτα από πενταετή νομική διαμάχη για τον αποχαρακτηρισμό τους, δείχνουν πώς Θάτσερ και Γκορμπατσόφ ήλθαν αντιμέτωποι κατά τη διάρκεια της τιτάνιας απεργίας που συντάραξε τη Βρετανία την περίοδο 1984-1985.

Όλα άρχισαν τον Οκτώβριο του 1984, έξι μήνες μετά την έναρξη της απεργίας, όταν η Εθνική Ένωση Μεταλλωρύχων της Βρετανίας βρισκόταν σε τεράστια ανάγκη για μετρητά προκειμένου να χρηματοδοτήσει την απεργία, δεδομένου ότι είχαν παγώσει με δικαστική απόφαση όλα τα περιουσιακά της στοιχεία.

Η Ένωση στράφηκε στην ΕΣΣΔ και οι Σοβιετικοί μεταλλωρύχοι ανταποκρίθηκαν δωρίζοντας πάνω από ένα εκατ. δολάρια από τους μισθούς τους. Επιχειρήθηκε η μυστική μεταφορά των χρημάτων μέσω τραπεζικού λογαριασμού στη Ζυρίχη, ωστόσο τα χρήματα «πάγωσαν».

Η Θάτσερ έλαβε γνώση της υπόθεσης και απειλήθηκε να εκτροχιαστεί η προγραμματισμένη επίσκεψη του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στη Βρετανία προς ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ ανατολής και δύσης.

Η Σιδηρά Κυρία ήθελε να γνωρίζει εάν ο Γκορμπατσόφ, τότε δεύτερος στην ιεραρχία της Σοβιετικής Ένωσης και προαλειφόμενος για την διαδοχή του Κονσταντίν Τσερνιένκο, είχε εγκρίνει τη δωρεά -δεδομένου ότι οι Σοβιετικοί μεταλλωρύχοι θα χρειάζονταν κυβερνητική άδεια για να μετατρέψουν ρούβλια σε ξένο νόμισμα.

Ακολούθησε μία σειρά διπλωματικών κινήσεων με αξιωματούχους της Θάτσερ να διαμηνύουν στη Σοβιετική Ένωση ότι απόπειρα οικονομικής στήριξης των μεταλλωρύχων θα εκληφθεί ως ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Βρετανίας και το Λονδίνο προσδίδει τεράστια σημασία στο ζήτημα.

Το μήνυμα μετέφεραν αξιωματούχοι σε συναντήσεις με πρεσβευτές της ΕΣΣΔ, αλλά η κυβέρνηση δεν έμεινε ικανοποιημένη με τη Θάτσερ να ενισχύσει τις πιέσεις.

Τρεις ημέρες πριν την άφιξη του Γκορμπατσόφ κλήθηκε στο Φόρειν Όφις ο Σοβιετικός πρεσβευτής για να λάβει και πάλι το μήνυμα ότι εάν η σοβιετική κυβέρνηση έχει εγκρίνει τη δωρεά «η Βρετανία θα το θεωρήσει ως μη φιλική ενέργεια και αθέμιτη ανάμειξη στις εσωτερικές της υποθέσεις».

Στην κατοικία της Θάτσερ στο Τσέκερς η Σιδηρά Κυρία αντιμετώπισε πρόσωπο με πρόσωπο τον Γκορμπατσόφ, ο οποίος δήλωσε άγνοια για τη δωρεά προς τους απεργούς μεταλλωρύχους. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ένα μήνα πριν τη συνάντηση στο Τσέκερς ο ίδιος ο Γκορμπατσόφ είχε υπογράψει τα έγγραφα που ενέκριναν τη βοήθεια.

Ωστόσο, η διπλωματική πίεση της Θάτσερ απέδωσε και ουδεμιά βοήθεια έφθασε στους μεταλλωρύχους κατά τη διάρκεια της απεργίας τους που κράτησε ένα χρόνο. Ο Γκορμπατσόφ κατέληξε ότι η πιο σοφή επιλογή ήταν να συνεχίσει να καλλιεργεί τις σχέσεις του με τη Βρετανία και το συμφέρον των απεργών μεταλλωρύχων θυσιάστηκε στο «βωμό» των ομαλών σχέσεών του με την Σιδηρά Κυρία της Βρετανίας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ