«Ο Εφιάλτης του Μορφέα» στην «Εμπόλεμη Ζώνη»

60.000.000 άνθρωποι ζουν με την απειλή, 300.000 έχουν ήδη μολυνθεί, 60.000 θα πεθάνουν.
Η «Εμπόλεμη Ζώνη» ακολουθεί τους «Γιατρούς Χωρίς Σύνορα» στη μάχη εναντίον μιας ξεχασμένης θανατηφόρας αρρώστιας. Σχεδόν μισό αιώνα μετά την εξαφάνισή της, η «ασθένεια του Ύπνου» επανεμφανίζεται με τη μορφή επιδημίας ως ο «Εφιάλτης του Μορφέα».
Η «ασθένεια του Ύπνου» ή αλλιώς αφρικανική τρυπανοσωμίαση, μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο από το τσίμπημα μιας μολυσμένης μύγας, της μύγας τσε-τσε.
Στο πρώτο στάδιο της εκδήλωσής της προκαλεί υπνηλία. Στη συνέχεια όμως, όταν το παράσιτο φτάσει στο νευρικό σύστημα και στον εγκέφαλο, ο ασθενής παρουσιάζει βίαιη συμπεριφορά και σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα.
Το άτομο που έχει μολυνθεί, χωρίς την κατάλληλη αγωγή, οδηγείται απαρέγκλιτα στο θάνατο. «Δεν υπάρχει πιθανότητα να την αντιμετωπίσει κανείς άνθρωπος μόνος του.
Ο οργανισμός δεν έχει την δυνατότητα να ενεργοποιήσει αντισώματα με τα οποία να μπορεί να θεραπευτεί από μόνος του. Είναι απόλυτα, 100% θανατηφόρα», εξηγεί η ιταλίδα βιολόγος Μαρίνα Ποτσόλι.
Οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ ταξιδεύουν με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κοντά στα σύνορα με το Τσαντ.
Στην περιοχή του Μπανταγκάφο, η άγνοια αποδεικνύεται πιο φονική και από την ίδια την αρρώστια. «Υπάρχει ένα χωριό στο Κάμπο, το οποίο εξαφανίστηκε. Διότι ο κόσμος που ζούσε εκεί δεν ήξερε για την τρυπανοσωμίαση.
Κι άρχισε να πεθαίνει και να πεθαίνει…Στο τέλος το χωριό εξαφανίστηκε, διότι δεν υπήρχαν πια άνθρωποι για να κάνουν παιδιά», εξηγεί ο Ισίδωρος Νταρζίλ σύνδεσμος της αποστολής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα με τις τοπικές αρχές.
Το νοσοκομείο της οργάνωσης στην περιοχή επισκέπτονται καθημερινά εκατοντάδες άνθρωποι. Κατά περιόδους, οι ασθενείς με τρυπανοσωμίαση είναι περισσότεροι από τα κρεβάτια. «Έχω την τρυπανοσωμίαση, το ξέρω…», λέει εξαντλημένος ένας νεαρός άνδρας, «τα έντομα που είναι μέσα στο δάσος ή στα ποτάμια, κάτι μεγάλες μύγες μας τσιμπάνε και μας φέρουν αυτή την αρρώστια. Άρχισε από το κεφάλι μου και από το λαιμό».
«Ο αριθμός των αρρώστων συνεχίζει να αυξάνεται, χρόνο με το χρόνο. Η εξάπλωση της ασθένειας αυξάνεται, δεν μπορεί να μειωθεί», επισημαίνει η ιταλίδα βιολόγος η οποία εξετάζει καθημερινά δεκάδες ανθρώπους σε ελέγχους που πραγματοποιούν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα στην ευρύτερη περιοχή.
Το 2009 ξέσπασε η πανδημία της «νέας γρίπης».
Προκλήθηκε παγκόσμιος σάλος. Χύθηκε πολύ μελάνι και αναλώθηκε αμέτρητος τηλεοπτικός χρόνος με ειδικούς να εξηγούν τα συμπτώματα, τις επιπτώσεις, τα μέτρα για την αντιμετώπισή της. Μέσα σε λίγους μήνες παρασκευάσθηκαν και κυκλοφόρησαν στην αγορά τα νέα εμβόλια. Οι περισσότερες χώρες του κόσμου έσπευσαν να αγοράσουν δεκάδες εκατομμύρια δόσεις των πολυσυζητημένων εμβολίων.
Την ίδια ώρα, σε 36 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, στη Νότια Αμερική και στην Ασία εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πέφτουν θύματα μιας ασθένειας για την οποία δεν μιλά και δεν γράφει σχεδόν κανείς, οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες δεν παράγουν φάρμακα για τη θεραπεία της, οι διεθνείς οργανισμοί δεν συσκέπτονται για την αντιμετώπισή της.
Για τον βρετανό καθηγητή η εξήγηση είναι απλή: «Οι πληθυσμοί τους οποίους απειλούσε η ‘γρίπη των χοίρων’ είναι υψηλής οικονομικής παραγωγικότητας. Προφανώς αυτοί οι άνθρωποι έχουν πιο δυνατή φωνή».
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι 300.000 άνθρωποι έχουν μολυνθεί από την «ασθένεια του Ύπνου». 60.000 πεθαίνουν κάθε χρόνο. Η πολυσυζητημένη «νέα γρίπη» έχει στοιχίσει τη ζωή, μέχρι σήμερα, σε περίπου 12.000 ανθρώπους παγκοσμίως.
Ωστόσο, έφερε στα ταμεία των τριών εταιρειών που κατασκεύασαν το εμβόλιο σχεδόν τρία δις δολάρια έσοδα, μόνο μέσα το τελευταίο τρίμηνο του 2009.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Σάιμον Κροφτ οι στατιστικές και τα οικονομικά στοιχεία οδηγούν σε μια κυνική όσο και θλιβερή διαπίστωση: «Όταν οι εταιρείες φαρμάκων άρχισαν να έχουν πολλούς μετόχους και όχι μόνο έναν, το μετοχικό μέρισμα έγινε πιο σημαντικό.
Οι σπάνιες όσο και οι συχνότερες ασθένειες βγήκαν εκτός του ορίζοντα των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών».

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Δημήτρης Γεράρδης
ΣΕΝΑΡΙΟ – ΕΡΕΥΝΑ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Σωτήρης Δανέζης