Σε αποτυχία κατέληξε η επίσκεψη του Κόλιν Πάουελ στο Βερολίνο

28

Οι μεγάλες προσδοκίες για μία ουσιαστική αποκλιμάκωση της έντασης στις αμερικανογερμανικές σχέσεις αποδείχτηκαν φρούδες, η πυρετώδης παρασκηνιακή διπλωματική προετοιμασία και οι εκατέρωθεν λεκτικές «προκαταβολές» καλής θελήσεως αποδείχθηκαν τελικά μικρής σημασίας, και η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ στο Βερολίνο κατέληξε σε αποτυχία, όχι μόνον επί της ουσίας, αλλά και αναφορικά με τη «βέβαιη» βελτίωση του πολιτικού κλίματος.

Το «λιώσιμο των πάγων» διακόπηκε πριν καλά-καλά αρχίσουν οι συνομιλίες του Πάουελ με τον καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ και τον ομόλογό του Γιόσκα Φίσερ, ενώ -κατά τα φαινόμενα τουλάχιστον- προστέθηκε ένα ακόμη «κρατούμενο» στα ήδη υπάρχοντα, που επιβαρύνει περισσότερο τις «κατεστραμμένες», όπως θεωρείται από όλες τις πλευρές, προσωπικές σχέσεις μεταξύ του Γερμανού καγκελαρίου και του Αμερικανού προέδρου Μπους.

Η «τορπίλη» Μπους από την Ουάσιγκτον

Ο παράγοντας που τορπίλισε την επιχείρηση «λιώσιμο των πάγων» -για «μικρή αλλά με μεγάλη καταστρεπτική ισχύ βόμβα» ήταν ο λόγος- ήταν η γνωστοποίηση, λίγες μόνο ώρες πριν τη συνάντηση Σρέντερ-Πάουελ αμέσως μετά την επιστροφή του Γερμανού καγκελαρίου νωρίς το πρωί της Παρασκευής από την περιοδεία του στην Ασία, ότι ο πρόεδρος Μπους, είχε με δική του πρωτοβουλία μία «κουβεντούλα» στο Λευκό Οίκο με τον χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργό της Έσσης, Ρόλαντ Κοχ.

Ο Κοχ, ένας από τους δριμύτερους επικριτές της εξωτερικής πολιτικής του Σρέντερ και επιφανής εκπρόσωπος των «φιλοαμερικανών» στην ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών βρισκόταν στην Ουάσιγκτον προσκεκλημένος του αντιπροέδρου Ντικ Τσέινι.

«Δεν πρόκειται για τυχαίο γεγονός, αλλά για συνειδητή προσωπική προσβολή», ήταν η αξιολόγηση που διατύπωναν σε «πηγαδάκια» διπλωματικοί συνεργάτες του Σρέντερ με ακροατήριο τους δημοσιογράφους που είχαν πάει στην καγκελαρία για να καλύψουν την προγραμματισμένη κοινή συνέντευξη Σρέντερ-Πάουελ, αλλά έγιναν απλώς αποδέκτες δύο σύντομων δηλώσεων σε παγωμένη ατμόσφαιρα, με απαγόρευση υποβολής ερωτήσεων και με εμφανή την αμηχανία και των δύο πολιτικών και ιδιαίτερα προφανή τη δυσθυμία του Γερμανού καγκελαρίου.

Στην ανατροπή του στημένου σκηνικού πρέπει να προστεθεί ότι οι αξιολογήσεις των συνεργατών του Σρέντερ που διέψευδαν τις διευκρινίσεις που έδινε σχεδόν παράλληλα ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Τόμας Στεγκ, προσπαθώντας να υποβαθμίσει τη σημασία του γεγονότος και σύμφωνα με τον οποίο «δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, γιατί σε μεγάλα κτίρια, όπως ο Λευκός Οίκος, συμβαίνει καμιά φορά να συναντιούνται οι άνθρωποι στους διαδρόμους».

«Ανοιχτή και ειλικρινής» ήταν η συζήτηση με τον Σρέντερ, είπε ο Πάουελ -που στη διπλωματική γλώσσα είναι συνώνυμο της «έξω από τα δόντια» επικοινωνίας- ενώ ο Σρέντερ σχετικοποίησε την προαναγγελία του ότι η Γερμανία θα υποστηρίξει στο Συμβούλιο Ασφαλείας την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράκ, επισημαίνοντας ότι για την υιοθέτηση του αμερικανοβρετανικού Σχεδίου Απόφασης «θα απαιτηθούν συμβιβασμοί από όλες τις πλευρές».

Ο μόνος κοινός παρονομαστής στις δηλώσεις Σρέντερ-Πάουελ ήταν η αναγνώριση της αναγκαιότητας για τη βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ-Γερμανίας και η «ψύχρα» της ατμόσφαιρας μεταφέρθηκε και στην κοινή εμφάνιση Πάουελ-Φίσερ, ύστερα από δίωρες συνομιλίες, αργά το μεσημέρι, όπου οι δύο υπουργοί (που διατηρούσαν όλη αυτήν περίοδο της αμερικανογερμανικής αντιπαράθεσης ανοικτό τον δίαυλο επικοινωνίας και που τρέφουν αμοιβαία προσωπική συμπάθεια) παρέκαμψαν και την άλλη «προκαταβολή» που είχε προσφέρει ο Σρέντερ στο βωμό της εξομάλυνσης των αμερικανογερμανικών σχέσεων (και που αποσιώπησε στη δήλωσή του), την ανάληψη δηλαδή από το ΝΑΤΟ της στρατιωτικής επιτήρησης της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων στο Ιράκ, δηλώντας ότι «δεν συζήτησαν το θέμα».

Απροσδόκητη εξέλιξη το «πισωγύρισμα»

Το ατμοσφαιρικό «πισωγύρισμα» που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Πάουελ στη γερμανική πρωτεύουσα, υπήρξε ως εξέλιξη απροσδόκητη, δεδομένου ότι, παρά την επίγνωση ότι η πολιτική στρατηγική που ακολουθεί η αμερικανική διοίκηση (όπως η αρχή της μονομερούς λήψης αποφάσεων, ή το δόγμα των προληπτικών στρατιωτικών επεμβάσεων) δεν είναι συμβατή με την πολιτική φιλοσοφία και τα συμφέροντα της Γερμανίας, είχε επί εβδομάδες καλλιεργηθεί η «βεβαιότητα» ότι η επίσκεψη Πάουελ θα συνέβαλε σε μία, αν μη τι άλλο, βελτίωση του πολιτικού κλίματος μεταξύ Βερολίνου και Ουάσιγκτον, εγκαινιάζοντας την υπέρβαση της πολύμηνης «αφωνίας» και αντιπαράθεσης και αποκαθιστώντας τουλάχιστον ένα επίπεδο «σχέσεων εργασίας», που θα μπορούσε αργότερα, προϊόντος του χρόνου, να οδηγήσει σε μία επαναπροσέγγιση.

Το τι μέλλει γενέσθαι είναι αυτή τη στιγμή δύσκολο να απαντηθεί. Το αν θα υπάρξει «κάτι περισσότερο από μία χειραψία» μεταξύ Μπους και Σρέντερ -όπως επιθυμούσε η γερμανική πλευρά- όταν οι δύο πολιτικοί συναντηθούν στη σύνοδο κορυφής των «Οκτώ», στις αρχές Ιουνίου, στο Εβιάν ή και στο Πέτερσμπουργκ, λίγες μέρες νωρίτερα (στα πλαίσια εορταστικής εκδήλωσης για τα 300 χρόνια της πόλης), είναι αμφιλεγόμενο.

Η «γκάμα» των εκτιμήσεων ξεκινάει από το ότι κάτι τέτοιο (μία δηλαδή κατ ιδίαν συνάντηση-συνομιλία «αποκλείεται» μετά το επεισόδιο Κοχ, και φτάνει μέχρι το ακριβώς αντίθετο, ότι δηλαδή η «προσβολή» του Μπους μπορεί να ήταν μία επίδειξη ισχύος του Αμερικανού προέδρου προκειμένου να προχωρήσει στο βήμα μιας ιδιαίτερης συνάντησης με τον Σρέντερ -αλλά και στην περίπτωση αυτή δεν είναι σαφές αν ο Γερμανός καγκελάριος εξακολουθεί να την επιθυμεί

Γεγονός είναι πάντως ότι οι αμερικανογερμανικές σχέσεις είναι «δηλητηριασμένες» και ότι κάθε μικρό βήμα βελτίωσης για την «αναγκαία» διεκπεραίωση των τρεχουσών υποχρεώσεων στη διεθνή πολιτική σκηνή, μένει σε πρώτη ευκαιρία μετέωρο -όπως κατέδειξε το επεισόδιο Κοχ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ