Πάνω στην ώρα της μάχης δεν επιχειρούνται απολογισμοί και δεν επιβάλλονται κυρώσεις για ανεύθυνες πολιτικές ή στρατιωτικές ενέργειες. Με την πάροδο πια της άμεσης απειλής, προβάλλει αυτόματα η ΑΝΑΓΚΗ να ξεκαθαρίσουν οι αιτίες που οδήγησαν στην εμπλοκή και να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι που την προκάλεσαν.

Η αξίωση αυτή δεν είναι απλή ηθική επιταγή αποδόσεως δικαιοσύνης· αποτελεί ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ για την μελλοντική ψυχική ενότητα ενός λαού, πράγμα που δεν μπορεί να επιτευχθή με τέτοιους «λογαριασμούς» ανοικτούς. Στην δική μας περίπτωση, θα ήταν αδιανόητο να παραμείνουν ζώνες σκοτεινές και περιοχές απηγορευμένες, σε μια περιπέτεια που περιμένει τώρα την ΚΑΘΑΡΣΗ της. Μια περιπέτεια που, αν δεν οδήγησε σε εθνική καταστροφή, δημιούργησε ωστόσο τραγικά εθνοφθόρες επιπλοκές στο Κυπριακό θέμα και ανεπούλωτα τραύματα στον κυπριακό και τον ελληνικό λαό…

Σύρραξη με την Τουρκία, εκτός της Κύπρου, επί εδάφους ελληνικού, δεν υπήρξε. Και δεν φαίνεται πιθανή επέκτασή της, ασχέτως αν η χώρα μας παραμένη —αναγκαστικά— σε κατάσταση πολεμικής ετοιμότητος. Η προσεχής πορεία των αγώνων διαγράφεται στο πολιτικό και διπλωματικό πεδίο.

Έτσι, μπορούμε τώρα να στρέψωμε και πάλι το βλέμμα προς τα πίσω: Στο θαρραλέο και ξεκάθαρο χθεσινό του διάγγελμα, ο πρωθυπουργός κ. Καραμανλής υπογράμμισε το γεγονός ότι οι Τούρκοι επωφελήθηκαν του «άφρονος πραξικοπήματος της Κύπρου» που επεχείρησε το δικτατορικό καθεστώς στις 15 Ιουλίου, για να τολμήσουν την απόβασή τους. Οι μάχες που επακολούθησαν και οι ζωές που πήγαν χαμένες, η δολιότητα των Τούρκων, που δεν σεβάσθηκαν ούτε διεθνείς συμφωνίες ούτε εκεχειρίες, είναι μια αλυσιδωτή σειρά γεγονότων γνωστών. Μα ο «λογαριασμός» στην Ελλάδα παραμένει ανοιχτός:

Από ποιους έγιναν τα όσα έγιναν, το λέγει ήδη ο κ. Καραμανλής.

Πώς όμως θα λογοδοτήσουν;

Η σημερινή κυβέρνηση βρέθηκε «δεσμία τετελεσμένων γεγονότων» κι’ η διπλωματική μάχη που έδωσε απέσπασε την επιδοκιμασία του ελληνικού λαού και την μεταστροφή μιας διεθνούς κοινής γνώμης απερίφραστα εχθρικής απέναντι στο προηγούμενο δικτατορικό καθεστώς. Γι’ αυτά τα «τετελεσμένα γεγονότα» προσέθεσε και κάτι ακόμη ο κ. Καραμανλής: «Τα ενθυμείσθε όλοι, διότι και πρόσφατα είναι και δεν εξαλείφονται εύκολα από την εθνική μνήμη».

Αλλοίμονον αν ξεχασθούν! Τα ενθυμούνται όλοι και ΟΛΟΙ γνωρίζουν ποιοι ήσαν οι υπεύθυνοι. Όχι βέβαια τα μέλη μιας ανύπαρκτης ουσιαστικά κυβερνήσεως, που αγνοούσε ακόμη και τις πραξικοπηματικές ενέργειες ενώ επεχειρούντο ήδη στην Κύπρο. Μα εκείνοι που έδωσαν το σύνθημα για την ανατροπή του Μακαρίου, και όχι για να εξασφαλίσουν την Ένωση (έρριξαν το δήθεν «ενωτικό» προσωπείο και την απεκήρυξαν…), αλλά για να χειραγωγηθή η Κύπρος από μιαν εξουσία τόσο νόθο όσο και το δικτατορικό καθεστώς των Αθηνών.

Τους «υπευθύνους» τούς θυμάται λοιπόν και τους γνωρίζει καλά ο ελληνικός λαός. Και σεβόμενος τις έκτακτες εθνικές ανάγκες που εκλήθη να αντιμετωπίση η πολιτική κυβέρνηση του τόπου, παραμέρισε προσωρινά το αίτημα της καθάρσεως.

Και τώρα;

Θα ήταν βέβαια πολύ να περιμένη κανείς πως οι «υπεύθυνοι» θα έδιναν οι ίδιοι το πρέπον τέλος στην καταστροφική για το έθνος σταδιοδρομία τους. Αυτές οι πράξεις θάρρους ανήκουν σε άνδρες με αρκετή γενναιότητα για ν’ αντιμετωπίζουν τουλάχιστον τις συνέπειες των σφαλμάτων τους. Όχι όμως σε αρουραίους, που εξαφανίζονται με τους πρώτους κλυδωνισμούς…

Κατ’ ανάγκην, πρέπει η σημερινή κυβέρνηση να επιβάλη τις αναγκαίες κυρώσεις σ’ εκείνους που η ίδια χαρακτηρίζει «υπευθύνους για το άφρον πραξικόπημα της Κύπρου». Χάριν του λαού, του Στρατού και της εθνικής μας συνειδήσεως.


Το κείμενο αυτό (τίτλος του, «Οι ευθύνες και η κάθαρση»), ο ορισμός του υπεύθυνου άρθρου γνώμης, βρισκόταν στο πρωτοσέλιδο των «Νέων» που είχαν κυκλοφορήσει την Παρασκευή 16 Αυγούστου 1974. Ο κύριος τίτλος της εφημερίδας αναφερόταν στην κατάληψη του ενός τρίτου της Μεγαλονήσου από τους τούρκους εισβολείς («Κατελήφθη το 1/3 της Κύπρου»), ενώ ένα τμήμα του πρωτοσέλιδου ήταν αφιερωμένο στο διάγγελμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή προς τον ελληνικό λαό, αργά το βράδυ της προτεραίας, 15ης Αυγούστου.


Ώστε έτσι συνέβησαν τα πράγματα! Άλλοι ευθύνονταν για την εθνική τραγωδία, κάποιοι εξαφανισθέντες αρουραίοι, και όχι ο Καραμανλής, που δήθεν έβλεπε την Κύπρο να κείται μακράν…

«Θαρραλέο και ξεκάθαρο» το διάγγελμα τού τότε πρωθυπουργού, ««δεσμία τετελεσμένων γεγονότων» η κυβέρνησή του, επιτυχής η «διπλωματική μάχη» που δόθηκε από ελληνικής πλευράς μέσα σε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα δυσμενές, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων.

Και όλα αυτά τα μαρτυρεί όχι κάποιο φύλλο της Δεξιάς, αλλά η ναυαρχίδα της «δημοκρατικής παρατάξεως», η εφημερίδα του Χρήστου Λαμπράκη (εκδότη) και του Γιάννη Καψή (διευθυντή), που μόνο «Καραμανλικούς» δε θα μπορούσε να τους χαρακτηρίσει κανείς…

Έως πότε άραγε θα εξακολουθούν κάποιοι, χωρίς την παραμικρή αιδώ, να κατηγορούν τον Καραμανλή για την Κυπριακή Τραγωδία, το «καταγωγικό τραύμα του 1974» κατά τον Ευάγγελο Βενιζέλο;

Ο χάρτης που εικονίζεται στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου προέρχεται από το φύλλο των «Νέων» της 16ης Αυγούστου 1974.

Ειδήσεις Σήμερα: