Αναφορικά με τη διαλεκτική ποικιλία στον αρχαίο πεζό λόγο, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η γλώσσα του Ηροδότου, του αρχαιότερου από τους έλληνες ιστοριογράφους. Ο αποκληθείς από τον Κικέρωνα pater historiae (πατέρας της ιστορίας), επειδή πρώτος σχεδίασε ένα μεγάλο ιστορικό έργο με εσωτερική ενότητα και εργάστηκε επ’ αυτού επιτυχώς, πραγματοποίησε πολλά ταξίδια κατά τη διάρκεια του βίου του, γεγονός που καθρεφτίζεται μέχρις ενός σημείου στο γλωσσικό κοσμοπολιτισμό του συγγραφικού έργου του.

Πριν αναφερθούμε αναλυτικότερα στη γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Ηρόδοτος, θεωρούμε σκόπιμο να περιγράψουμε εν συντομία το χωροχρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκείνος έζησε και έδρασε. Ο μέγας ιστοριογράφος γεννήθηκε στην καρική Αλικαρνασσό, στη νοτιοδυτική ακτή της Μικράς Ασίας, λίγο πριν από την εκστρατεία του Ξέρξη εναντίον των Ελλήνων (480-479 π.Χ.). Η Αλικαρνασσός, ως αποικία της Τροιζήνας, ήταν κατ’ αρχήν δωρική, αλλά ιωνικά στοιχεία πρέπει να είχαν διεισδύσει από νωρίς στην πόλη, όπως φανερώνουν επιγραφές του 5ου αιώνα π.Χ. σε ιωνική διάλεκτο.

Έτσι, ο Ηρόδοτος διατήρησε μεν διά βίου την κλίση του προς το δωρικό χαρακτήρα, το χαρακτήρα της δωρικής φυλής, αλλά γνώρισε και τον ιωνικό χαρακτήρα, χωρίς βεβαίως να γοητευτεί από αυτόν. Εξάλλου, τα καρικής προελεύσεως ονόματα στενών συγγενών του Ηροδότου (Λύξης, Πανύασσις ή Πανύασις) υποδηλώνουν ότι η οικογένειά του, μια από τις σημαντικότερες της Αλικαρνασσού, είχε δεχτεί πολιτιστικές επιδράσεις από την καρική ενδοχώρα (οι Κάρες ήταν αρχαίος λαός της νοτιοδυτικής Μικράς Ασίας) και την Εγγύς Ανατολή.

*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, έκδοση των «Ιστοριών» του Ηροδότου (μετάφραση Α. Γ. Σκαλίδου, 1874).

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Α’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Β’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Γ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Δ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Ε’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος ΣΤ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Ζ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Η’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Θ’)

Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Ι’)

Ειδήσεις Σήμερα: