Η ιστορική πορεία της ανάδυσης του αλβανικού εθνικισμού, υπό το πρίσμα των ετεροτήτων, του συσχετισμού με τον ελληνισμό, τον ρουμανο-αρουμανισμό, τον τουρκισμό ή ακόμη και τον οθωμανισμό, αλλά και του ρόλου συγκεκριμένων δυνάμεων στη «γέννησή» του, αναδεικνύεται μέσα από το βιβλίο της Γαλλίδας ερευνήτριας, Ναταλί Κλαϊέρ, «οι απαρχές του αλβανικού εθνικισμού» (εκδ. «Ισνάφι»), που παρουσιάστηκε την Πέμπτη στο Γαλλικό Ινστιτούτο της Θεσσαλονίκης.
«Ο αλβανικός εθνικισμός– γράφει η Ναταλί Κλαϊέρ- και γενικότερα ο αλβανισμός εν των συνόλω δεν είναι τόσο ιδιαίτερος όσο γενικά λέγεται. Εγγράφεται και αυτός στην ίδια συγκυρία ανέλιξης των άλλων βαλκανικών εθνικισμών του 19ου αιώνα, δηλαδή της προοδευτικής υποχώρησης της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη, προς όφελος των νέων χριστιανικών βαλκανικών κρατών και ορισμένων Μεγάλων Δυνάμεων».

Για τη Γαλλίδα ερευνήτρια, ο αλβανικός εθνικισμός, «αν και θεωρείται περισσότερο όψιμος από τους άλλους εθνικισμούς της περιοχής, ωστόσο δεν είναι και τόσο», καθώς, όπως και οι άλλοι εμφανίζεται στην αρχή του 19ου αιώνα, αλλά αποκτά σημασία μόνο στο δεύτερο μισό του αιώνα.

«Αυτό που πράγματι είναι όψιμο, είναι η διάχυσή του στους κόλπους ευρύτερων κύκλων από αυτούς που συγκροτούν οι πρώτοι αλβανιστές, δηλαδή οι πρώτοι υποκινητές της αλβανικής εθνικής ταυτότητας».

Η πολιτική των οθωμανικών αρχών διαδραματίζει- έμμεσα ή άμεσα- έναν ρόλο στην επικύρωση της αλβανικότητας, ακόμη κι αν ο αλβανικός εθνικισμός αποτελεί «δίκοπο μαχαίρι» για την Αυτοκρατορία στα Βαλκάνια, τονίζει η Ναταλί Κλαϊέρ, επισημαίνοντας πως «τελικά, διαμορφώνονται πολλές εκφάνσεις αλβανικότητας σε συνάρτηση με τον ελληνισμό, είτε από συνταύτιση είτε από αντίδραση».

Ο αλβανικός εθνικισμός, σύμφωνα με την Κλαϊέρ, είναι ιδιότυπος, επειδή αναπτύσσεται γύρω από τη γλώσσα και όχι από τη θρησκεία. Ιδιαίτερα για την τελευταία, επισημαίνει πως «η πολυθρησκευτικότητα συχνά ωθεί τους αλβανιστές στην κατασκευή ενός έθνους ανεξάρτητα από όποιες θρησκευτικές υπαγωγές, εκχωρώντας το προνόμιο σε προσδιορισμούς που επικεντρώνονται όχι μόνο στη γλώσσα αλλά και στη γενική έννοια περί προγόνων ή περί κοινού αίματος, κοινών παραδόσεων και ενδεχομένως εδάφους».

«Ο Αλβανός είναι πάνω από όλα Αλβανός και μετά μουσουλμάνος, ορθόδοξος ή καθολικός, η Θρησκεία των Αλβανών είναι ο αλβανισμός», τονίζει η κ. Κλαϊέρ.

Η Ναταλί Κλαϊέρ είναι διευθύντρια στο Τμήμα Τουρκικών και Οθωμανικών Ερευνών του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας. Ως ειδικός σε θέματα ταυτοτήτων και θρησκείας στα Βαλκάνια, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τις μουσουλμανικές μυστικιστικές αδελφότητες.

Μαζί με τον Χαβιέ Μπουγκαρέλ εξέδωσε το βιβλίο «Le nouvel islam balkanique» (Λε νουβέλ Ισλάμ μπαλκανίκ- Το νέο βαλκανικό Ισλάμ), το οποίο αναφέρεται στην επανασύνθεση που πραγματοποιείται μεταξύ Ισλάμ και πολιτικής στα μετακομμουνιστικά Βαλκάνια. Κατέστησε τον οθωμανικό και μετα-οθωμανικό αλβανικό χώρο σε σημείο αιχμής των πρόσφατων ερευνών της.

Για το βιβλίο της, εκτός από την ίδια, μίλησαν, επίσης, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Κωστής, ο καθηγητής βαλκανικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Δημήτρης Σταματόπουλος, ο επίκουρος καθηγητής στο ίδιο Πανεπιστήμιο, Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης και ο ιστορικός και εκ των επιμελητών της έκδοσης, Λεωνίδας Εμπειρίκος.

Ειδήσεις Σήμερα: