28

Σκληρό διπλωματικό παιχνίδι από το Ιράν σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητές του. Τη Δευτέρα ανακοίνωσε επανάληψη του προγράμματός του και μετά την έντονη αντίδραση Βρυξελλών, ΗΠΑ και ΙΑΕΑ, συμφώνησε να δώσει ακόμη δύο ημέρες περιθώριο για ελέγχους.

Συγκεκριμένα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε αργά τη Δευτέρα, ότι συμφώνησε με την Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) να καθυστερήσει την επανέναρξη των πυρηνικών δραστηριοτήτων της για δύο ακόμη ημέρες, για να ελεγχθούν οι εγκαταστάσεις της από επιθεωρητές της Υπηρεσίας.

Ο εκπρόσωπος του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφάλειας του Ιράν Αλί Αγκχαμοχαμαντί δήλωσε λίγο αργότερα ότι επιθεωρητές της ΙΑΕΑ άνοιξαν τις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν και άρχισαν ήδη να εγκαθιστούν εξοπλισμό με τον οποίο θα πραγματοποιηθούν οι επιθεωρήσεις, κάτι που σύμφωνα με την Τεχεράνη σημαίνει ότι η δραστηριότητα στο πυρηνικό εργοστάσιo ξεκίνησε εκ νέου.

Νωρίτερα, ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι είχε ζητήσει το ανώτερο δύο ημέρες περιθώριο προκειμένου να μεταβούν στις εγκαταστάσεις της επιθεωρητές της Υπηρεσίας.

Είχε προηγηθεί η αντίδραση των Βρυξελλών στις εξαγγελίες του Ιράν. Η ΕΕ έκανε λόγο για απαράδεκτες πιέσεις και προειδοποίησε κατά μονομερών ενεργειών. Στο ίδιο μήκος κύματος, οι ΗΠΑ απείλησαν το Ιράν με προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το χρονικό του διπλωματικού παιχνιδιού

Η «τελευταία παράταση» -μετά το τελεσίγραφο της Κυριακής- ήταν μέχρι τις 10.30 (ώρα Ελλάδος) τη Δευτέρα. Η Τεχεράνη ανέμενε το πακέτο οικονομικών και πολιτικών κινήτρων με αντάλλαγμα την επ αόριστο αναστολή της επεξεργασίας πυρηνικού καυσίμου και των σχετιζόμενων δραστηριοτήτων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει, όμως, καταστήσει σαφές ότι δεν θα είναι έτοιμη να υποβάλλει τις προτάσεις πριν από το τέλος της εβδομάδας και ως «απάντηση» το Ιράν ανακοίνωσε -και ενημέρωσε μέσω επιστολής την ΙΑΕΑ- ότι επαναλαμβάνονται πλήρως από τη Δευτέρα οι εργασίες στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν.

Ο γενικός διευθυντής της ΙΑΕΑ Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι επιβεβαίωσε ότι έλαβε επιστολή από την Τεχεράνη και την κάλεσε να αποφύγει οποιαδήποτε ενέργεια μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις. Όμως, η ιρανική κυβέρνηση απέκλεισε το ενδεχόμενο αναστολής όλων των πυρηνικών της δραστηριοτήτων ακόμη και στην περίπτωση απειλής με στρατιωτική επέμβαση.

«Τους δώσαμε προθεσμία μέχρι το μεσημέρι, αλλά ο [επικεφαλής ΚΕΠΠΑ) Χαβιέρ Σολάνα δεν ανακοίνωσε οποιαδήποτε απόφαση. Θα επιδώσουμε επιστολή στα Ηνωμένα Έθνη με την οποία θα κοινοποιούμε την επανάληψη των δραστηριοτήτων από σήμερα [Δευτέρα]» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν Αλί Αγαμοχαμαντί.

Προειδοποιεί η ΕΕ

Η γερμανική κυβέρνηση -η οποία μαζί με τη βρετανική και τη γαλλική εκπροσωπεί την ΕΕ στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν- δήλωσε ότι οι προτάσεις προς το Ιράν θα κατατεθούν σε λίγες ημέρες και απέρριψε την ιρανική στάση. Από πλευράς του ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Φιλίπ Ντουστ-Μπλαζί χαρακτήρισε απαράδεκτες τις πιέσεις της Τεχεράνης.

«Η ανακοίνωση από τις ιρανικές Αρχές ότι οι Ευρωπαίοι δεν τηρούν τις υποσχέσεις τους είναι απολύτως απαράδεκτη […] Είναι μια μορφή πίεσης που δεν είναι αποδεκτή. Για μία ακόμα φορά θα ζητήσουμε από τους Ιρανούς να σεβαστούν τη συμφωνία μας και να μην αναζητούν προσχήματα για να προβούν σε μονομερείς ενέργειες» επισήμανε ο Ντουστ-Μπλαζί.

«Δεν πρέπει να μπορέσει το Ιράν να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα» συμπλήρωσε ο Γάλλος υπουργός, υπενθυμίζοντας ότι το Ιράν δεσμεύτηκε το Νοέμβριο να σταματήσει κάθε πυρηνική δραστηριότητα- είτε πρόκειται για μετατροπή είτε για εμπλουτισμό του ουρανίου- και οι Ευρωπαίοι δεσμεύθηκαν από πλευράς τους για κατάθεση προτάσεων.

Ανακοίνωση-σύσταση προς την Τεχεράνη ήλθε και από την Κομισιόν «Η Κομισιόν ελπίζει σε μία διαπραγματεύσιμη λύση. Ελπίζουμε επίσης ότι δεν θα ληφθεί κανένα βήμα εντός των προσεχών ημερών που θα θέσει σε κίνδυνο μία λύση μέσω διαπραγμάτευσης» δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποίησε το Ιράν ότι θα είναι αδύνατη η πρόοδος στις συνομιλίες για το εμπόριο εφόσον επαναληφθούν οι πυρηνικές δραστηριότητες.

Προειδοποιήσεις και από τις ΗΠΑ

Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Σκοτ Μακλίλαν δήλωσε ότι ενδεχόμενη επανέναρξη των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν θα οδηγήσουν τις ΗΠΑ και την ΕΕ στο να αναζητήσουν την επιβολή κυρώσεων του ΟΗΕ κατά της Τεχεράνης.

Ο Σκοτ Μακλίλαν επισήμανε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει στο να «παγώσει» το πυρινικό του πρόγραμμα «καθ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων» με τους ευρωπαίους συνομιλητές του. «Έχουμε ξεκαθαρίσει ότι εάν το Ιράν παραβιάσει τη συμφωνία και αρχίσει εκ νέου την επεξεργασία ουρανίου και τις δραστηριότητες γύρω από τον εμπλουτισμό, τότε μαζί με τους Ευρωπαίους φίλους μας θα προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. […] Θα πρέπει να στραφούμε στο Συμβούλιο Ασφαλείας» τόνισε.

Προθεσμίες και όροι…

Τελικά, το Ιράν συμφώνησε με την ΙΑΕΑ για δύο ακόμη ημέρες προθεσμία πριν αρχίσει εκ νέου τις πυρηνικές δραστηριότητές του. Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Χαμίντ Ρεζά Ασεφί είχε …διευκρινίσει ότι η Τεχεράνη θα ήταν δυνατό να παραχωρήσει στην ΕΕ την άνεση χρόνου που ζητά, εάν οι Βρυξέλλες υπαναχωρούσαν από τον όρο τους για πλήρη παύση των επίμαχων πυρηνικών δραστηριοτήτων.

«Τόνισα στον κ. Σολάνα ότι εάν θέλει μία αναβολή έως την Κυριακή, θα πρέπει να αποσύρει την επιστολή του προς την ΙΑΕΑ, στην οποία αναφέρει ότι δεν διαπραγματεύεται με τον Ιράν για τον εμπλουτισμό ουρανίου» δήλωνε παράλληλα εκπρόσωπος του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Τεχεράνης.

Την Κυριακή το Ιράν απέστειλε τελεσίγραφο στην ΕΕ για την υποβολή των προτάσεων της, τονίζοντας ότι εφόσον οι Βρυξέλλες δεν ανταποκριθούν -όπως έγινε- τότε το πυρηνικό εργοστάσιο του Ισφαχάν θα ξεκινήσει εκ νέου τη διαδικασία εμπλουτισμού ουρανίου.

Η Τεχεράνη έχει ήδη αποστείλει στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) επιστολή με την οποία ενημερώνει για την πρόθεσή του να επαναλάβει τις πυρηνικές του δραστηριότητες.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ