Έχετε μόλις τελειώσει ένα χορταστικό γεύμα, όμως λίγη ώρα αργότερα, καθώς βλέπετε τηλεόραση ή χαλαρώνετε στον καναπέ, νιώθετε έντονη επιθυμία να φάτε ένα σνακ. Αν και το στομάχι σας είναι γεμάτο από φαγητό, ο εγκέφαλος σάς «λέει» ότι θέλει κάτι ακόμη.

Δεν φταίει η έλλειψη αυτοελέγχου στο φαγητό

Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Appetite, αυτό δεν οφείλεται απαραίτητα σε έλλειψη θέλησης ή αυτοπειθαρχίας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι λεγόμενες «διατροφικές ενδείξεις» λειτουργούν σαν αυτοματοποιημένες συνήθειες που έχουν δημιουργηθεί μέσα από χρόνια εμπειριών και επαναλαμβανόμενων συσχετισμών.

Τι είναι οι «διατροφικές ενδείξεις»

Οι διατροφικές ενδείξεις είναι ερεθίσματα που ενεργοποιούν την επιθυμία για φαγητό, ακόμη και όταν ο οργανισμός δεν έχει πραγματική ανάγκη από ενέργεια. Αυτά τα ερεθίσματα μπορεί να είναι:

  • η εικόνα ή η μυρωδιά ενός φαγητού
  • μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας
  • η παρακολούθηση τηλεόρασης ή ταινίας
  • η παρουσία φίλων
  • το άγχος, η πλήξη ή κάποια έντονα συναισθήματα

Για παράδειγμα, αν έχετε συνηθίσει να τρώτε ποπ κορν κάθε φορά που βλέπετε ταινία, ο εγκέφαλος μαθαίνει να συνδέει τις δύο καταστάσεις. Έτσι, μόλις ξεκινήσει η ταινία, ενεργοποιείται αυτόματα η επιθυμία για φαγητό, ακόμη κι αν δεν πεινάτε.

Σωματική ή συναισθηματική πείνα;

Οι ειδικοί διαχωρίζουν τη σωματική από τη συναισθηματική πείνα. Η σωματική πείνα εμφανίζεται σταδιακά, αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός χρειάζεται ενέργεια και συνήθως ικανοποιείται με διάφορα τρόφιμα. Όταν χορτάσουμε, η ανάγκη αυτή σταματά.

Αντίθετα, η συναισθηματική πείνα εμφανίζεται ξαφνικά και συνοδεύεται από έντονη επιθυμία για συγκεκριμένες τροφές, συνήθως γλυκά ή τρόφιμα πλούσια σε λιπαρά. Συχνά συνεχίζεται ακόμη και μετά τον κορεσμό και μπορεί να συνοδεύεται από ενοχές ή τύψεις.

Γιατί ο εγκέφαλος «αγνοεί» ότι έχουμε χορτάσει;

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι υπάρχουν δύο βασικοί τύποι πείνας. Η ομοιοστατική πείνα εμφανίζεται όταν το σώμα χρειάζεται πραγματικά ενέργεια ή θρεπτικά συστατικά. Η ηδονική πείνα, όμως, σχετίζεται με την αναζήτηση ευχαρίστησης και επιβράβευσης. Σε αυτή την περίπτωση ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη και την ανταμοιβή, οι οποίες μπορούν να υπερισχύσουν των φυσιολογικών σημάτων κορεσμού.

Τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά ενισχύουν ακόμη περισσότερο αυτή τη διαδικασία, καθώς προκαλούν αυξημένη απελευθέρωση ντοπαμίνης, της ουσίας που συνδέεται με την αίσθηση ανταμοιβής.

Τρόποι να μειώσετε τις παρορμήσεις στο φαγητό

Οι ειδικοί προτείνουν μερικές απλές στρατηγικές:

  • Πριν φάτε, κάντε μια μικρή παύση δύο έως δέκα λεπτών και αναρωτηθείτε αν πρόκειται για πραγματική πείνα ή για επιθυμία που προκλήθηκε από κάποιο ερέθισμα.
  • Προσπαθήστε να εντοπίσετε ποιες καταστάσεις σάς οδηγούν συστηματικά στο τσιμπολόγημα, όπως η τηλεόραση, η πλήξη ή το άγχος.
  • Διαμορφώστε το περιβάλλον σας, ώστε τα λιγότερο θρεπτικά σνακ να μην είναι άμεσα διαθέσιμα.
  • Εφαρμόστε τη συνειδητή διατροφή, τρώγοντας χωρίς τηλεόραση ή κινητό και δίνοντας προσοχή στη γεύση, την υφή και το άρωμα του φαγητού.

Οι συνήθειες στο φαγητό αλλάζουν σταδιακά

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι διατροφικές συνήθειες δεν αλλάζουν από τη μία ημέρα στην άλλη. Ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να δημιουργήσει νέες συνδέσεις και να αποδυναμώσει τις παλιές. Γι’ αυτό, η κατανόηση των αιτιών πίσω από την επιθυμία για φαγητό και η σταδιακή αλλαγή των συνηθειών αποτελούν πιο αποτελεσματική στρατηγική από την αυστηρή αυτοκριτική ή τις ενοχές.

* Πηγή: Vita

Ειδήσεις Σήμερα: