Πώς πατέρας και κόρη ξεγέλασαν τη Νέα Υόρκη με πλαστά έργα των Γουόρχολ και Banksy

Η ιστορία ξεκίνησε σαν μια συνηθισμένη συναλλαγή στον κόσμο της τέχνης: μια νεαρή γυναίκα, ένας πίνακας που παρουσιαζόταν ως οικογενειακό κειμήλιο και η υπογραφή ενός μεγάλου Αμερικανού ζωγράφου. Πολύ γρήγορα, όμως, αυτό που έμοιαζε με ευκαιρία δημοπρασίας αποδείχθηκε μέρος μιας υπόθεσης πλαστογραφίας με εκατοντάδες έργα, μεγάλα ποσά και θύματα ακόμη και γνωστούς οίκους δημοπρασιών της Νέας Υόρκης.

Σύμφωνα με το NPR, o έμπορος έργων τέχνης Ρόμπερτ Ρόγκαλ θυμάται ακόμη την επίσκεψη που δέχθηκε πριν από λίγο περισσότερο από έναν χρόνο στο ιδιωτικό του showroom στη Νέα Υόρκη. Η γυναίκα που εμφανίστηκε μπροστά του συστήθηκε ως Καρολίνα Μπανκόφσκα και του είπε ότι ήθελε να πουλήσει έναν πίνακα που, όπως παρουσίαζε, προερχόταν από την οικογένειά της.

Το έργο ήταν κορνιζαρισμένο, έφερε την υπογραφή του Άντριου Γουάιεθ και θύμιζε τα υδατογραφικά τοπία που είχε φιλοτεχνήσει ο διάσημος καλλιτέχνης στα πρώτα χρόνια της πορείας του. Ο Ρόγκαλ αποφάσισε να το δεχθεί προς πώληση με προμήθεια, υπολογίζοντας ότι σε δημοπρασία θα μπορούσε να αποφέρει 20.000 έως 30.000 δολάρια.

«Η προέλευση ήταν λίγο θολή», είπε. «Αλλά φαινόταν αξιόπιστη. Δεν ήταν προφανής απομίμηση».

How a father and daughter duped NYC’s art world with fake Warhols and Banksys https://t.co/VC8rI5JjAF

— The Sun (@sbsun) April 30, 2026

Από το «οικογενειακό κειμήλιο» στην απάτη των 2 εκατ. δολαρίων

Σήμερα, ο Ρόγκαλ πιστεύει ότι ο πίνακας ήταν πλαστός. Σύμφωνα με τους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς, ήταν ένα από τουλάχιστον 200 προσεκτικά στημένα αντίγραφα που η 26χρονη Καρολίνα Μπανκόφσκα και ο 50χρονος πατέρας της, Έρβιν Μπανκόφσκι, προσπάθησαν να διοχετεύσουν στην αγορά, εξαπατώντας ανυποψίαστους αγοραστές.

Την Τρίτη, πατέρας και κόρη παραδέχθηκαν την ενοχή τους για απάτη σε βάρος θυμάτων τους, μεταξύ των οποίων και ορισμένοι από τους πιο γνωστούς οίκους δημοπρασιών έργων τέχνης της Νέας Υόρκης. Η ζημιά, σύμφωνα με τις αρχές, ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια δολάρια.

Τα πλαστά έργα είχαν δημιουργηθεί στην Πολωνία από έναν ανώνυμο συνεργό. Όπως αναφέρουν οι εισαγγελείς, επρόκειτο συχνά για αναπαραγωγές λιγότερο γνωστών έργων μεγάλων και παραγωγικών καλλιτεχνών, όπως ο Banksy και ο Άντι Γουόρχολ.

Το πιο κερδοφόρο πλαστό έργο πουλήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο από τον οίκο DuMouchelles έναντι 160.000 δολαρίων και παρουσιαζόταν ως δημιουργία του Ρίτσαρντ Μέιχιου.

Εκπρόσωπος του DuMouchelles ανέφερε ότι ο οίκος συνεργάστηκε με τις ομοσπονδιακές αρχές, αλλά δεν είχε άδεια να μιλήσει περαιτέρω για την πώληση. Άλλοι οίκοι που φέρεται να στοχοποιήθηκαν, ανάμεσά τους οι Bonhams, Phillips, Freeman’s και Antique Arena, είτε αρνήθηκαν να σχολιάσουν είτε δεν απάντησαν.

Οι κατηγορίες και η συγγνώμη στο δικαστήριο

Η Καρολίνα Μπανκόφσκα και ο Έρβιν Μπανκόφσκι, Πολωνοί πολίτες που ζουν στο Νιου Τζέρσεϊ, κατηγορούνται για συνωμοσία με σκοπό την απάτη μέσω ηλεκτρονικών μέσων, αλλά και για ψευδή παρουσίαση προϊόντων ως έργων ιθαγενών Αμερικανών. Η δεύτερη κατηγορία συνδέεται με την αντιγραφή έργων του καλλιτέχνη Φριτς Σόλντερ.

Με βάση τις ομοσπονδιακές κατευθυντήριες γραμμές, οι δυο τους αντιμετωπίζουν πιθανή ποινή φυλάκισης άνω των τριών ετών. Παράλληλα, προβλέπεται αποζημίωση ύψους 1,9 εκατ. δολαρίων, ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο απέλασής τους στην Πολωνία.

Στο δικαστήριο, η Μπανκόφσκα είπε στον δικαστή ότι «η συμπεριφορά μου ήταν λάθος και είμαι ένοχη». Ο δικηγόρος της, Τοντ Σπόντεκ, δήλωσε ότι η πελάτισσά του έχει τοποθετήσει περισσότερα από 1 εκατομμύριο δολάρια σε λογαριασμό μεσεγγύησης.

Ο Έρβιν Μπανκόφσκι, μιλώντας μέσω Πολωνού διερμηνέα, ζήτησε επίσης συγγνώμη. Ο δικηγόρος του, Τζέφρι Τσάμπροου, είπε ότι ο πελάτης του «δυστυχώς πήρε μια τρομερή απόφαση στην προσπάθειά του να στηρίξει την οικογένειά του».

«Μάο» (1973), ακρυλικό και μεταξοτυπία σε καμβά του αμερικανού καλλιτέχνη Άντι Γουόρχολ, κατά την παρουσίασή του στην προεπισκόπηση της βραδινής δημοπρασίας Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης του Sotheby’s στο Χονγκ Κονγκ, Κίνα, 17 Μαρτίου 2017. EPA/JEROME FAVRE
 

«Το ασυνήθιστο είναι ότι πιάστηκαν»

Η υπόθεση προκάλεσε αναστάτωση στον κόσμο της τέχνης, αλλά για ειδικούς δεν μοιάζει καθόλου με εξαίρεση. Αντιθέτως, περιγράφεται ως μια κλασική υπόθεση πλαστογραφίας, σε έναν χώρο όπου τα ψεύτικα έργα είναι πολύ περισσότερα απ’ όσο παραδέχεται η αγορά.

«Το μόνο ασυνήθιστο σε αυτή την υπόθεση είναι ότι οι πλαστογράφοι πιάστηκαν», είπε η Έριν Τόμσον, καθηγήτρια εγκληματικότητας στην τέχνη σε πανεπιστήμιο της  Νέας Υόρκης.

«Ο κόσμος πιστεύει ότι ο χώρος της τέχνης είναι ένας ευγενικός χώρος, γεμάτος καλλιεργημένους ανθρώπους που θέλουν απλώς να μοιραστούν το θαύμα της όμορφης τέχνης», πρόσθεσε. «Θα πρέπει να θεωρείτε δεδομένο ότι υπάρχουν πολύ περισσότερα πλαστά έργα εκεί έξω».

Ψεύτικες σφραγίδες και κλειστές γκαλερί

Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, το σχέδιο ξεκίνησε το 2020, όταν πατέρας και κόρη άρχισαν να αναθέτουν σε έναν Πολωνό καλλιτέχνη τη δημιουργία πλαστών έργων.

Για να τα κάνουν πιο πειστικά, χρησιμοποιούσαν παλαιό χαρτί και πλαστογραφούσαν σφραγίδες που τοποθετούσαν στα έργα. Οι σφραγίδες έφεραν ονόματα γκαλερί που είχαν κλείσει, αλλά στις οποίες θα μπορούσε θεωρητικά να είχε εκθέσει ο εκάστοτε καλλιτέχνης.

Οι πωλήσεις, ωστόσο, άρχισαν σύντομα να προκαλούν ερωτήματα. Τον Μάρτιο του 2023, εκπρόσωποι του καλλιτέχνη Ράιμοντς Στάπρανς ενημερώθηκαν ότι ένας πλαστός πίνακας με τίτλο «Triple Boats» είχε βγει προς πώληση από οίκο δημοπρασιών.

Λίγες ημέρες αφότου οι εκπρόσωποι επικοινώνησαν με τον οίκο, το έργο πουλήθηκε σε αγοραστή έναντι 60.000 δολαρίων, σύμφωνα με τους εισαγγελείς.

White Center (Yellow, Pink and Lavender on Rose), Μαρκ Ρόθκο

Το λάθος στη σφραγίδα που πρόδιδε τον πλαστό Γουάιεθ

Η Έριν Τόμσον εντόπισε και άλλες αστοχίες. Στο πίσω μέρος του πλαστού Γουάιεθ, για παράδειγμα, η σφραγίδα της γκαλερί ανέγραφε ως έτος το 1976, αλλά περιλάμβανε αριθμό ζώνης διεύθυνσης που είχε καταργηθεί ήδη από το 1962.

Ίσως τυχαία, η πλαστή σφραγίδα έφερε το όνομα και τη διεύθυνση της M. Knoedler & Co. Η Knoedler ήταν μία από τις παλαιότερες και πιο φημισμένες εμπορικές γκαλερί της Νέας Υόρκης, μέχρι το κλείσιμό της το 2011, εν μέσω καταγγελιών ότι είχε κερδίσει από πλαστογραφίες έργων του Τζάκσον Πόλοκ, του Μαρκ Ρόθκο και άλλων.

Ο Ρόγκαλ, τελικά, δεν έβγαλε ποτέ προς πώληση τον υποτιθέμενο Γουάιεθ. Όπως είπε, ένας από τους λόγους ήταν ότι η σφραγίδα στο πίσω μέρος του έργου έμοιαζε «υπερβολικά καθαρή». Όταν τηλεφώνησε στην Μπανκόφσκα και της είπε να περάσει να πάρει τον πίνακα, εκείνη δεν απάντησε ποτέ.

Την Τρίτη, σε μια αποθήκη στο Κουίνς γεμάτη έργα τέχνης που είχαν δοθεί προς πώληση, ο Ρόγκαλ κοίταξε ξανά τον πίνακα κάτω από το φως.

«Προσπαθείς να προσφέρεις μια υπηρεσία και να το κάνεις σωστά», είπε. «Μπορούμε να ξεγελαστούμε; Απολύτως».