Όλα τα μέλη της κριτικής επιτροπής της Διεθνούς Έκθεσης Τέχνης Μπιενάλε της Βενετίας παραιτήθηκαν. Η παραίτηση ήρθε μία εβδομάδα αφού έγινε γνωστό ότι δεν θα απονεμηθούν βραβεία σε καλλιτέχνες από τη Ρωσία ή το Ισραήλ.

Οι διοργανωτές της Μπιενάλε δεν εξήγησαν τους λόγους για την παραίτηση ολόκληρης της επιτροπής. Ωστόσο, το γεγονός αυτό, μόλις μία εβδομάδα πριν από τα εγκαίνια της έκθεσης (9/5), σηματοδοτεί δραματική κλιμάκωση στη διαμάχη που έχει προκαλέσει αναταραχή σε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά φεστιβάλ στον κόσμο.

Ο αποκλεισμός

Η πενταμελής κριτική επιτροπή, με επικεφαλής τη Βραζιλιάνα έφορο Σολάνζ Φαρκάς, ανέφερε την προηγούμενη εβδομάδα ότι δεν θα τιμήσει έργα από χώρες οι ηγέτες των οποίων κατηγορούνται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Ως επιχείρημα επικαλέστηκε «την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Οι μοναδικές δύο χώρες που συμμετέχουν στην Μπιενάλε και αντιμετωπίζουν τέτοιο πρόβλημα είναι η Ρωσία και το Ισραήλ. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης σε βάρος του Βλαντίμιρ Πούτιν για τον πόλεμο στην Ουκρανία και σε βάρος του Μπενιαμίν Νετανιάχου για τον πόλεμο στη Γάζα.

Σφοδρές αντιδράσεις

Η απόφαση επικρίθηκε σφοδρά από ορισμένους. Επίσης, ο Ισραηλινός γλύπτης Μπέλου Σιμιόν Φαϊνάρου, που θα παρουσιάσει έργα του στην Μπιενάλε, μίλησε για φυλετικές διακρίσεις. Επίσης, απείλησε να προσφύγει στη δικαιοσύνη ενάντια της επιτροπής.


Στις αρχές Μαρτίου, οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι θα επιτρέψουν στη Ρωσία να επανέλθει στην έκθεση. Αυτό γίνεται πρώτη φορά μετά την εισβολή του 2022 στην Ουκρανία. Η ιταλική κυβέρνηση επέκρινε δριμύτατα την απόφαση. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα τερματίσει ή θα αναστείλει τη χρηματοδότησή της, ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ, εάν ξανανοίξει φέτος το ρωσικό περίπτερο.

Ο πρόεδρος της Μπιενάλε, Πιετράντζελο Μπουταφουόκο αρνήθηκε να υποχωρήσει. Επισήμανε ότι το φεστιβάλ είναι «χώρος συνύπαρξης όλου του πλανήτη», όπου δεν χωρά λογοκρισία.

Την Τετάρτη, εντείνοντας τις πιέσεις, το υπουργείο Πολιτισμού έστειλε τους επιθεωρητές του στη Βενετία για να συγκεντρώσουν πληροφορίες για το πώς έγινε ξανά δεκτή η Ρωσία. Αναζητούν τυχόν γραφειοκρατικά λάθη που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανάκληση της πρόσκλησης.

Η Μπιενάλε δεν σχολίασε το μποϊκοτάζ της κριτικής επιτροπής στους Ρώσους και τους Ισραηλινούς καλλιτέχνες, εκτιμώντας ότι λειτουργεί «αυτόνομα και ανεξάρτητα». Τα υπόλοιπα μέλη της επιτροπής είναι οι Ζόι Μπατ, Ελβίρα Ντιανγκάνι Όσε, Μάρτα Κούζμα και Τζοβάνα Ζαπέρι.

«Βραβείο Κοινού»

Μέσα σε αυτό τον ορυμαγδό, οι οργανωτές ανακοίνωσαν ότι, για πρώτη φορά, θα επιτρέψουν να επιλέξουν οι επισκέπτες τους αγαπημένους καλλιτέχνες τους. Μεταξύ όλων, συμπεριλαμβανομένων των Ρώσων και των Ισραηλινών, που συμμετέχουν στην έκθεση. Τα βραβεία θα απονεμηθούν με τη λήξη της έκθεσης τον Νοέμβριο, αντί για την επόμενη εβδομάδα.

Προς το παρόν δεν είναι σαφές το ποιος θα επιλέξει τους νικητές των κορυφαίων βραβείων, του Χρυσού και του Αργυρού Λέοντα της Μπιενάλε ή αν θα επιτραπεί να βραβευτούν έργα Ισραηλινών και Ρώσων καλλιτεχνών.