Ντέρμπι ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων στη Μελβούρνη ή τη Νέα Υόρκη; Η FIFA απαντάει…

Πώς θα σας φαινόταν αν ένα κυριακάτικο απόγευμα, αντί να ανηφορίζετε προς το Φάληρο ή τον… Βοτανικό, να βλέπατε τους «αιώνιους» να παρατάσσονται στον αγωνιστικό χώρο του MetLife Stadium στο Νιου Τζέρσεϊ ή του Marvel Stadium στη Μελβούρνη για έναν επίσημο αγώνα πρωταθλήματος;

Για την παραδοσιακή, την Old School σκηνή του ποδοσφαίρου, το σενάριο, αδιανόητο. Σχεδόν… ιεροσυλία για τα «ιερά και όσια» του σπορ. Κι όμως, επειδή οι καιροί αλλάζουν και το ίδιο συμβαίνει και με τους διεθνείς κανονισμούς, η πιθανότητα να διεξαχθεί στις ΗΠΑ ή την Αυστραλία ένα Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός, εξελίσσεται σε ολοένα και πιο κοντινή πραγματικότητα.

Βλέπετε, ο ρομαντισμός και οι παραδόσεις είναι στοιχεία που αρέσουν σε όλους. Αλλά όταν ανάμεσα σε αυτές τις έννοιες και την πραγματικότητα μπαίνουν τα χρήματα και ζητήματα μάρκετινγκ, τότε τα πράγματα περιπλέκονται. Ειδικά από τη στιγμή που η FIFA κάνει ό,τι μπορεί, ώστε να διεθνοποιήσει το προϊόν. Εξάλλου, για την Παγκόσμια Ομοσπονδία το συγκεκριμένο θέμα μπορεί μέχρι πρότινος να ήταν ένας πονοκέφαλος γεμάτος νομικές μάχες. Αλλά με βάση όσα αποκαλύπτει ο Guardian, η ίδιο η FIFA φαίνεται να ανοίγει την «πόρτα» της εξωστρέφειας, θέτοντας όμως αυστηρούς κανόνες και «κόκκινες γραμμές», που αλλάζουν τον χάρτη του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.

Σύμφωνα με το νέο πρωτόκολλο που επεξεργάζεται ειδική ομάδα εργασίας της FIFA (σ.σ. με τις… ευλογίες του Τζιάνι Ινφαντίνο), οι εγχώριες λίγκες θα έχουν πλέον το δικαίωμα να μεταφέρουν έναν αγώνα της κανονικής περιόδου ανά σεζόν εκτός των συνόρων τους. Αυτό σημαίνει ότι η Super League, η Premier League, η Serie A, η Bundesliga ή η La Liga θα μπορούσαν να «εξάγουν» έναν επίσημο αγώνα του πρωταθλήματός τους σε άλλη ήπειρο.

Βεβαίως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Για να αποφευχθεί ο κορεσμός και η πλήρης εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου, οι περιορισμοί είναι σαφείς. Κατ’ αρχάς, θα υπάρχει… πλαφόν στις χώρες υποδοχής. Μια χώρα (π.χ. οι ΗΠΑ ή η Αυστραλία) δεν θα μπορεί να φιλοξενήσει περισσότερους από πέντε αγώνες ξένων πρωταθλημάτων ανά σεζόν. Επίσης, υπάρχει δικαίωμα… βέτο από την Παγκόσμια Ομοσπονδία. Καθώς για να έχει τον… έλεγχο της κατάστασης, η FIFA διατηρεί το τελικό δικαίωμα έγκρισης ή απόρριψης ενός τέτοιου εκτός συνόρων, λειτουργώντας ως ο απόλυτος τοποτηρητής.

Για να φτάσει ένας αγώνας όπως το Ολυμπιακός – Παναθηναϊκός να διεξαχθεί στο εξωτερικό, δεν αρκεί πλέον μια απλή συμφωνία μεταξύ των δύο ομάδων και ενός χορηγού. Το νέο πρωτόκολλο ορίζει μια δαιδαλώδη διαδικασία εγκρίσεων που μοιάζει με διπλωματικό μαραθώνιο: 1) Πρέπει να συμφωνήσει η Ομοσπονδία της κάθε χώρας (π.χ. η ΕΠΟ), 2) Απαιτείται το «πράσινο φως» από την UEFA, αλλά και από τη συνομοσπονδία της χώρας υποδοχής (π.χ. CONCACAF για τις ΗΠΑ), 3) Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας που θα φιλοξενήσει τον αγώνα, πρέπει να δώσει τη συγκατάθεσή της και 4) Η FIFA πρέπει να κρίνει ότι όλα έγιναν σωστά, νομότυπα και εν συνεχεία να δώσει την τελική έγκριση.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΠΝΟΣ

Η στροφή της FIFA δεν έγινε τυχαία. Τα τελευταία χρόνια, η La Liga και η Serie A επιχείρησαν να μεταφέρουν αγώνες στο Μαϊάμι και το Περθ αντίστοιχα, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις από την UEFA και τοπικές αρχές. Όπως αναλυτικά αναφέρει ο Guardian, «η νομική διαμάχη με την εταιρεία Relevent Sports, η οποία πίεζε για τη διεξαγωγή ευρωπαϊκών αγώνων επί αμερικανικού εδάφους, ανάγκασε τη FIFA να αναζητήσει μια συμβιβαστική λύση αντί για μια καθολική απαγόρευση που θα κατέρρεε στα δικαστήρια». Επίσης, τονίζεται πως «βασικός στόχος της FIFA είναι η προστασία των τοπικών πρωταθλημάτων, όπως το MLS στις ΗΠΑ». Και αυτό διότι υπάρχει βάσιμη ανησυχία ότι εάν η αγορά αφεθεί ελεύθερη, οι ΗΠΑ θα «πλημμυρίσουν» από ευρωπαϊκά ντέρμπι, υποβαθμίζοντας το εγχώριο προϊόν. Το οποίο βιώνει διαρκή άνθιση και ανάπτυξη, ειδικά μετά την απόφαση του Μέσι να αγωνιστεί στην Ιντερ Μαϊάμι, αλλά και άλλων αστέρων.

ΔΥΣΚΟΛΗ ΤΕΧΝΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ

Μια απόφαση για άνοιγμα των… ευρωπαϊκών συνόρων για παιχνίδια πρωταθλήματος, είναι μια πραγματικότητα που μπαίνει όλο και πιο έντονα στο τραπέζι για τους συλλόγους. Και όσο πιο πολύ προκύπτει μια τέτοια πιθανότητα, άλλο τόσο θα προκύπτουν και αντίθετες φωνές. Το σίγουρο είναι ότι η FIFA έχει βάλει το θέμα στο τραπέζι σε μια πολύ σοβαρή βάση. Τεχνοκρατική. Και με στόχο να βρει λύση, κοινά συμφέρουσα (σ.σ. λέξη κλειδί) για όλους. Με τους ποδοσφαιριστές να δείχνουν αντίθετοι στην πιθανότητα, αλλά και με τους αρμοδίους να βάζουν όλα τα δεδομένα στο τραπέζι.

Όπως προκύπτει από την ανάλυση του Guardian, υπάρχουν θέματα σχεδόν δογματικά, τα οποία θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν και να μελετηθούν σε βάθος. Όπως η καταπόνηση των ποδοσφαιριστών. Με πηγές της FIFA να αναφέρουν ως παράδειγμα, ότι εάν κριθεί πως ένα ταξίδι 15 ωρών, θα είναι επιζήμιο για τους παίκτες, τότε ίσως αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο απόρριψης.

Επίσης, υπάρχουν θέματα που άπτονται της οικονομικής πολιτικής, αλλά και διαχείρισης από τις ομάδες. Καθώς, επειδή πολύ δύσκολα προ-προγραμματίζονται παιχνίδια χωρίς να υπάρχει πρόγραμμα ή συγκεκριμένες ημερομηνίες, οι σύλλογοι είναι πιθανό να αναγκαστούν να αναπτύξουν ένα πλάνο αποζημίωσης ή διευκόλυνσης για τους κατόχους διαρκείας που «χάνουν» το εντός έδρας παιχνίδι της ομάδας τους. Με τη FIFA να θέτει ως όρο για να δώσει την έγκρισή της πως «ένα μέρος των κερδών από αυτούς τους αγώνες θα πρέπει να επιστρέφει στη βάση του αθλήματος (grassroots football) για την ανάπτυξη του ποδοσφαίρου».

ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Οριστική απάντηση για το τι θα γίνει ακόμη δεν υπάρχει. Αλλά η ιστορία έχει δείξει πως ό,τι συζητιέται και μελετάται, στο τέλος της ημέρας, βρίσκει εφαρμογή. Εστω και με αντιδράσεις. Το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων είναι μια τέτοια περίπτωση. Ολοι αντέδρασαν. Ολοι μίλησαν για την υγεία των ποδοσφαιριστών. Ολοι χλεύασαν την «εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου». Αλλά στο τέλος της ημέρας, διεξήχθη. Και θα διεξαχθεί ξανά. Και ξανά.

Το να δούμε ματς ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων σε χώρες εκτός Ευρώπης, όσο κι αν φαντάζει ως κάτι που παραβαίνει τους άγραφους κανόνες του παιχνιδιού, είναι απλά θέμα χρόνου. Η FIFA υποστηρίζει ότι μπορεί να γίνει, αρκεί «να τηρούνται οι κανόνες και να μην αλλοιώνεται η ουσία του αθλήματος». Και επειδή η αρχή θα γίνει από τους «μεγάλους», είναι σαφές ότι τα νήματα κινούνται. Κάποιος θα κάνει την αρχή. Είναι θέμα χρόνου. Και μπορεί να μην είναι κάποιος από την Premier League, όπου το προϊόν δεν έχει (ακόμη) την ανάγκη να βγει εκτός συνόρων και υπάρχει πολύ μεγαλύτερη επένδυση στην… τοπική ιερή συνήθεια του γηπέδου, αλλά Ισπανοί και Ιταλοί δείχνουν ξεκάθαρα ότι θέλουν να το κάνουν. Και στο τέλος, θα βρουν τρόπο.

Διότι είναι σαφές, πλέον, ότι οι αποτυχημένες προσπάθειες του παρελθόντος (όπως το Βιγιαρεάλ – Μπαρτσελόνα) δεν ήταν το τέλος, αλλά η αρχή μιας διαπραγμάτευσης. Η ανάγκη για έγκριση από όλες τις εμπλεκόμενες ομοσπονδίες και συνομοσπονδίες λειτουργεί ως «δικλείδα ασφαλείας», αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί το νομικό πλαίσιο για να αποφευχθούν οι δικαστικές διαμάχες του παρελθόντος.