Νέα δεδομένα φαίνεται να προκύπτουν από τη δημοσίευση της επιστολής του πρώην προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γρηγόρη Βάρρα, με την οποία αποδεικνύεται ότι είχε αποστείλει ενημέρωσει και προτάσεις τις οποίες παρέλαβε ο τότε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάκης Βορίδης, για ενδεχόμενες απάτες στην Κρήτη μέσα από την κατανομή δικαιωμάτων του Εθνικού Αποθέματος.

Η επιστολή, μαζί με μία σειρά άλλων δημοσίων εγγράφων και εγγράφων του οργανισμού, σχηματίζει μια προβληματική εικόνα όπου η ηγεσία του υπουργείου φαίνεται να έλαβε πολλαπλή ενημέρωση για ενδείξεις για πλαστές ενισχύσεις, ενώ η διοίκηση που αντικατέστησε τον κύριο Βάρρα έδρασε τάχιστα για να μην πραγματοποιηθούν οι έλεγχοι με τα αυστηρά κριτήρια που είχε θέσει η απερχόμενη διοίκηση.

Υπενθυμίζεται ότι προ ημερών που ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, αναφέρθηκε στην εν λόγω επιστολή, ο κ. Βορίδης δήλωσε ότι πρώτη φορά βλέπει το έγγραφο και αμφισβήτησε ότι η επιστολή έφτασε στο γραφείο του. Ωστόσο, με σημερινό δελτίο τύπου, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επιβεβαίωσε ότι το ενημερωτικό σημείωμα Βάρρα είχε σταλεί μέσω e-mail και είχε λάβει αριθμό πρωτοκόλλου.

Το χρονικό

Στο ενημερωτικό σημείωμα του Γρηγόρη Βάρρα προς τον Μάκη Βορίδη στις 27 Ιουλίου του 2020, το οποίο ήρθε τις τελευταίες ημέρες στη δημοσιότητα, ο τότε Πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ επισημαίνει την «υπέρμετρη αύξηση του ζωικού κεφαλαίου σε ορισμένες περιοχές της χώρας και ειδικότερα στην Κρήτη (ΠΕ Ηρακλείου και ΠΕ Ρεθύμνου) με συνέπεια την αύξηση της απαιτούμενης έκτασης σε βοσκοτόπους».

Στις 26 Οκτωβρίου 2020, κυκλοφορεί επίσημη ανακοίνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με την οποία η διοίκηση (ο κ. Βάρρας) ενημερώνει ότι ξεκίνησε ελέγχους από τους οποίους «προέκυψαν αποδείξεις και ισχυρές ενδείξεις για διάπραξη παρατυπιών». Όπως ενημερώνει, τα στοιχεία για τους 7 εμπλεκόμενους παραγωγούς που εντοπίστηκαν, διαβιβάστηκαν στις εισαγγελικές αρχές.

Δύο ημέρες αργότερα, στις 29 Οκτωβρίου, η διοίκηση Βάρρα εκδίδει την εγκύκλιο που τροποποιεί τους ελέγχους για τα βοσκοτόπια προς το αυστηρότερο, απαιτώντας πλέον:

  • για τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια έλεγχο του Ε9, αποδεικτικά νόμιμης κατοχής, αποδεικτικά μεταγραφής στο υποθηκοφυλακείο, αριθμό κτηματολογίου κ.α.
  • για τα ενοικιαζόμενα ελέγχονται τα παραστατικά ενοικίασης που συμπεριλήφθηκαν στον φάκελο της αίτησης για ενισχύσεις, Ε9, Τίτλους κτηματολογίου, αγοράς, δωρεάς, κληρονομιάς, γονικής παροχής, πιστοποιητικά μεταγραφής, δικαστικές αποφάσεις και σε περίπτωση που ο εκμισθωτής είναι Νομικό Πρόσωπο, το καταστατικό του φορέα, νομιμοποιητικά έγγραφα του εκπροσώπου.

Την αμέσως επόμενη ημέρα, στις 30 Οκτωβρίου, η Ένωση Συνεταιρισμών Νήσων Κυκλάδων & Αργοσαρωνικού, αποστέλει επιστολή στους Βορίδη και Βάρρα, με την οποία τους ενημερώνει ότι χιλιάδες στρέμματα στα νησιά των Κυκλάδων έχουν δεσμευτεί και δηλωθεί στον ΟΣΔΕ από «παραγωγούς» που δεν κατοικούν μόνιμα στα νησιά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και δεν έχουν ζωικό κεφάλαιο.

Η Ένωση διαπίστωνε ότι υπήρξε μπαράζ αιτήσεων στον ΟΣΔΕ το 2020 από «δικαιούχους» που «η μόνιμη κατοικία τους είναι στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων η Κρήτη». Σημειωνόταν, δε, ότι κτηνοτρόφοι των Κυκλάδων «με έκπληξη διαπίστωναν […] ότι τα αγροτεμάχια που είχαν μόλις ενοικιάσει ή είχαν αποδεχτεί ως κληρονομιά ήταν ήδη χαρτογραφημένα από άλλους παραγωγούς εκτός Κυκλάδων ως ενοικιαζόμενα. Φέτος όμως το φαινόμενο εκτραχύνθηκε αφού οι αιτήσεις ΟΣΔΕ 2019 ‘των νεοφερμένων’ στις Κυκλάδες απέκτησαν δικαιώματα από το Εθνικό Απόθεμα, πληρώθηκαν κανονικά και… έγιναν φωτεινό παράδειγμα προς μίμηση».

Πέντε ημέρες αργότερα, στις 5 Νοεμβρίου 2020, ο Γρηγόρης Βάρρας παραιτείται από την προεδρία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στις 2 Νοεμβρίου, βέβαια, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει ήδη ανακοινώσει τον Θεοφάνη Παπά ως νέο πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Να σημειωθεί ότι οι τελευταίες δημόσιες δράσεις του Γρηγόρη Βάρρα στον οργανισμό είναι οι εξής:

  • Στις 3 Νοεμβρίου κυκλοφορεί ως δελτίο τύπου η αναφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ προς την εισαγγελία. Εκεί μαθαίνουμε ότι οι ελεγχόμενοι παραγωγοί είναι πλέον οχτώ. Αυτοί οι οχτώ έχουν δηλώσει 8.178 στρέμματα. Για όλα αυτά μαζί σύμφωνα με τα μισθωτήρια, εμφανίζονται να πληρώνουν ενοίκιο 290 ευρώ. Οι επιδοτήσεις που θα έπαιρναν για αυτά ανέρχονταν στις 253.800 ευρώ.
  • Στις 5 Νοεμβρίου, ημέρα της παραίτησής του, στέλνει επιστολή στις αρμόδιες διευθύνσεις του οργανισμού με την οποία ζητάει να συνεχίσουν οι έλεγχοι που γίνονται στη βάση της μεθοδολογίας που η διοίκησή του εισήγαγε (δηλαδή τους ελέγχους των Ε9 κλπ.) – και η οποία εντόπισε τις οχτώ υποθέσεις που οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα. Την αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων. Τη δέσμευση των ύποπτων ΑΦΜ μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου.
  • Στις 9 Νοεμβρίου, αφού έχει παραιτηθεί, με την παραίτησή του να γίνεται αυτομάτως δεκτή από την ηγεσία του υπουργείου η οποία έχει ήδη αναγγείλει τον διάδοχό του, ο κ. Βάρρας επανέρχεται με νέα επιστολή προς τον Αντιπρόεδρο (μετέπειτα πρόεδρο του Οργανισμού και σήμερα υπόδικο) Δημήτρη Μελά.Σε αυτή, υπερασπίζεται τους ελέγχους, ενώ διάφορα σημεία δείχνουν ένα μάλλον τεταμένο κλίμα συζήτησης: «Δεν θα ήθελα να αφήσω υπαινιγμούς για πιθανό ενδιαφέρον σας για πολύ λίγες συγκεκριμένες περιοχές και παραγωγούς». «Κυρίως από την Διεύθυνση Τεχνικών Ελέγχων διαφαίνεται δικαιολογία αποφυγής συνέχισης των ελέγχων, με πρόσχημα τον φόρτο εργασίας, διαπιστώνω μια σοβαρή αδυναμία χρήσης και επεξεργασίας στοιχείων από βάσεις δεδομένων της επικεφαλής της Διεύθυνσης [πρόκειται για τη σημερινή συγκατηγορούμενη του κ. Μελά, Αθανασία Ρέππα]».

Ερωτήσεις και νέες κατανομές

Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2020, ο Μάκης Βορίδης έχει ρωτηθεί στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου σχετικά με την υποψία κυκλώματος που «λυμαίνεται τα βοσκοτόπια σε αρκετές περιοχές της χώρας, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη από χρήματα που αναλογούν σε κτηνοτρόφους. […] Το σκάνδαλο έγκειται στο ότι, βρίσκονται κάποιοι, μετά τα δύο πρώτα βήματα της σχετικής διαδικασίας, που είναι η αίτηση ΟΣΔΕ και η αίτηση για την εφαρμογή Τεχνικής Λύσης κατόπιν εύρεσης επιλέξιμης έκτασης, να έχουν δικαιώματα βοσκοτόπου […] σε δημόσιες εκτάσεις βοσκοτόπων που δεν τους ανήκουν (ακόμη και εκτός της οικείας Περιφέρειάς τους), οι οποίοι, χωρίς να ασκούν κτηνοτροφική δραστηριότητα, λαμβάνουν παράνομη κοινοτική επιδότηση»

Στις 18 Δεκεμβρίου του 2020, τρεις μήνες αργότερα και ένα μήνα μετά από την αντικατάσταση του Γρηγόρη Βάρρα, θα απαντήσει στην ερώτηση που του είχε τεθεί.

Στην απάντησή του, ο τότε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης λέει τα εξής:

«Καθίσταται σαφές ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έχει τη δυνατότητα, αλλά ούτε και την αρμοδιότητα ελέγχου της νομιμότητας των πράξεων που περιγράφουν τα υποβληθέντα με τις ΕΑΕ παραστατικά μίσθωσης, παρά μόνο εφόσον ο ιδιοκτήτης/εκμισθωτής προβεί σε καταγγελία, οπότε, με αναφορά στα υποβληθέντα από τον ιδιοκτήτη/εκμισθωτή στοιχεία, δύναται να διενεργηθεί ειδικός διοικητικός έλεγχος».

Ας σημειωθεί ότι στην προχθεσινή του απάντηση στην Ολομέλεια της Βουλής, ο Μάκης Βορίδης δήλωσε ότι τα μέτρα των ελέγχων που είχε προτείνει ο κ. Βάρρας στο ενημερωτικό σημείωμα που ήρθε στη δημοσιότητα, ενσωματώθηκαν στην πρόταση που έκανε ο Θεοφάνης Παππάς για την κατανομή του 2020.

Ωστόσο, η εγκύκλιος για τους ελέγχους που κυκλοφόρησε στις 22 Ιανουαρίου του 2021 από τη διοίκηση Παππά, αντιθέτως τροποποίησε τις προβλέψεις της εγκυκλίου που είχε εκδοθεί από τη διοίκηση Βάρρα τρεις μήνες νωρίτερα: για τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια έμεινε μόνο το Ε9 και κατέστησαν προαιρετικά τα υπόλοιπα αποδεικτικά· αντίστοιχα και για τα ενοικιαζόμενα, προβλέφθηκε μόνο ο έλεγχος των παραστατικών ενοικίασης και οτιδήποτε περαιτέρω έμεινε στη διακριτική ευχέρεια της επιτροπής ελέγχου.

Τότε και τώρα

Η διένεξη που έχει ακολουθήσει την πρόσφατη κατάθεση του εγγράφου στη Βουλή, έχει επικεντρωθεί στις προτάσεις από το ενημερωτικό σημείωμα Βάρρα που ενσωματώθηκαν στην πρόταση Παππά για τις κατανομές του 2020. Δημοσιεύματα στον Τύπο επισημαίνουν ότι κάποιες από τις προτάσεις του σημειώματος Βάρρα πράγματι ενσωματώθηκαν στις κατανομές του 2020.

Πηγές του in με καλή γνώση της υπόθεσης, θέτουν ωστόσο το ερώτημα τι νόημα έχουν αυτές οι προβλέψεις που εισήχθησαν όταν οι έλεγχοι είχαν αποδυναμωθεί τόσο πολύ, ενώ παράλληλα επισημαίνουν ότι φαίνεται να υπάρχει μια κλιμάκωση από το πρώτο ενημερωτικό σημείωμα Βάρρα στις τελευταίες επιστολές του: εκεί που το πρώτο ενημερωτικό σημείωμα αφορούσε το ζήτημα της υπέρμετρης αύξησης του ζωικού κεφαλαίου, η μετέπειτα εγκύκλιος και οι επιστολές στις διευθύνσεις και τη διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ αφορούν πλέον πολύ συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς διεξάγονται οι πιθανολογούμενες απάτες, τόσο καλά δεμένες ώστε να φτάσουν στις εισαγγελικές αρχές.

Ας σημειωθεί ότι σε όλη αυτή την πορεία από τον Ιούλιο του 2020 μέχρι την παραίτηση Βάρρα τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, ενημέρωση για τις εξελίξεις φτάνει στην τότε ηγεσία του υπουργείου είτε μέσω επιστολών και ερωτήσεων απευθείας προς τον Μάκη Βορίδη, είτε μέσω δημόσιων ανακοινώσεων του οργανισμού τον οποίον εποπτεύει.

Ειδήσεις Σήμερα: