Με τον Βάρναλη, που «υπερθεμάτισε» όμως σε αντοχή οργανική, ο Ν. Καββαδίας στάθηκε ο έσχατος που στο πρόσωπό του, τόσο απόλυτα, ταυτίστηκε η ζωή με κάθε νήμα και κραδασμό του έργου του. Ο τελευταίος μιας σπάνιας οικογένειας που η προσφορά της δεν ήταν παρά η αμεσώτατη αντανάκλαση της θαυμαστής ζωής της. Κι αυτό γιατί υπήρξε ένας γνήσιος αναγωγέας της κάθε στιγμής του σε πεντακάθαρη ποίηση, όταν —αλλοίμονο— σήμερα αυτή δεν είναι παρά το πάρεργο για τους περισσότερους που εμπιστεύονται στο χαρτί το επιμελώς αποκρυμμένο στην κοινωνική «σύνεση» ALTER EGO.

Ο θάνατός του έρχεται να υπογραμμίσει τη βαθιά κρίση της αυθεντικότητας σ’ αυτούς τους καιρούς και τη σπανιότητα της εσωτερικότερης συνέπειας που σημαδεύει την πορεία ενός έργου.

«Απόηχους και επιρροές από τις Νοσταλγίες του Ουράνη σέρνει ο Καββαδίας» έγραφε κάπου ο Δικταίος απερίσκεπτα. Αν μη τι άλλο ο ποιητής του Μαραμπού δεν είναι ο ενάρετος ταξιδευτής του βαγονιού της Α’ θέσεως. Μα ούτε τους Γάλλους «αμαρτωλούς» θα μπορούσε κανείς με ευκολία να ισχυριστεί πως αγγίζει, παρορώντας (σ.σ. παραβλέποντας) την ιδιόμορφη «διαφθορά» του Καββαδία, τη φερμένη κατ’ ευθείαν από μια ματιά αγαθή, παιδική κι ανεξίκακη.

Δεν έδωσε τίποτε νέο μορφικά. Μένει συνεχιστής μιας παραδόσεως. Αλλά μέσα στον πολυσύλλαβο στίχο του κομίζει έναν καρπό σπάνιας ποιητικής αισθήσεως, δεμένης στη γοητεία του μακρινού και του εξωτικού. Η νοσταλγία του, η ρέμβη, η φαντασία —λεπτότατες απηχήσεις γοητευτικών χώρων— λικνίστηκαν σε διαστάσεις με ποιότητες μοναδικά μουσικές. Αυτός ο μεγάλος ράθυμος στίχος μάς έφερε συμφιλιωμένα την υποβολή και την αβρότητα, τη γοητεία και το ελεγείο, την αμεσότητα και το ονειρικό. Τη βαθιά αίσθηση του μυστικού και φιλαπόδημου.

Δεν θυμάμαι ποιος είχε πει πως η αναχώρηση, το ταξίδι, είναι μισός θάνατος. Το πλοίο που σβήνει καπνίζοντας, ο νέγρος θερμαστής που αργοπεθαίνει, ο Νέγκελ Χάρμπορ που έχασε για πάντα τα νησιά Λοφούτεν, το γεγονός που φεύγει σε μνήμη, όλοι αυτοί οι θάνατοι είναι κύτταρο και αφετηρία του έργου και της ζωής του.

*Κείμενο του λογοτέχνη Κώστα Μαυρουδή, που είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό «Αντί» το 1975 (περίοδος Β’, τεύχος 18, 3 Μαΐου 1975).

Ο κεφαλληνιακής καταγωγής Νίκος Καββαδίας, ναυτικός, ποιητής και πεζογράφος, γεννήθηκε σε μια μικρή επαρχιακή πόλη της Μαντζουρίας το 1910 και απεβίωσε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 1975.

Ειδήσεις Σήμερα: