Κουνούπια: πρώτα μυρίζουν, μετά κοιτάζουν

Τα κουνούπια που αναζητούν μια ζεστή λιχουδιά ενεργοποιούν τις αισθήσεις τους σε στάδια, διαπιστώνουν αμερικανοί εντομολόγοι: τα παράσιτα πρώτα μυρίζουν το διοξείδιο του άνθρακα στην ανάσα του θύματος, μετά κοιτάζουν, και τελικά κλειδώνουν στο θερμικό αποτύπωμα στου στόχου.

Για τις ανάγκες του πειράματος, πεινασμένα κουνούπια τοποθετήθηκαν σε μια αεροσήραγγα με ελεγχόμενες συνθήκες. Το περιβάλλον ήταν άδειο με εξαίρεση μια μαύρη βούλα κολλημένη στο πάτωμα, για την οποία τα έντομα αρχικά δεν έδειχναν κανένα ενδιαφέρον.

Η προσοχή τους κινητοποιήθηκε όταν απελευθερώθηκε μέσα στο θάλαμο μια δόση διοξειδίου του άνθρακα. Τα κουνούπια πρόσεξαν ξαφνικά το οπτικό ερέθισμα και πέταξαν στη βούλα.

Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι το οσφρητικό ερέθισμα του διοξειδίου του άνθρακα είναι η σκανδάλη που ενεργοποιεί τα μάτια των εντόμων στην αναζήτηση του στόχου, λένε οι ερευνητές.

«Προσέχουν τα οπτικά στοιχεία μόνο όταν ανιχνεύσουν μια οσμή που υποδηλώνει την παρουσία ενός ξενιστή σε μικρή απόσταση» αναφέρει ο Μάικλ Ντίκινσον του Τεχνολογικού Ινστιτούτο της Καλιφόρνια (Caltech), επικεφαλής της μελέτης.

«Αυτό διασφαλίζει ότι δεν σπαταλούν το χρόνο τους ερευνώντας λανθασμένους στόχους όπως τα βράχια και η βλάστηση» εξηγεί.

Η αντίδραση των παρασίτων μετά την έκθεση σε διοξείδιο του άνθρακα γινόταν ακόμα πιο έντονη όταν οι ερευνητές ενεργοποιούσαν μια διαφανή θερμαινόμενη πλάκα -τα κουνούπια ήταν ήδη γνωστό ότι έλκονται από τη θερμότητα του σώματος των θυμάτων τους.

Η θεωρία που προκύπτει είναι ότι τα κουνούπια αναγνωρίζουν και κλειδώνουν στο στόχο σε τρία στάδια: σε αποστάσεις 10-15 μέτρων, τα αιμοβόρα έντομα βασίζονται στην όσφρηση. Αν μυρίσουν διοξείδιο του άνθρακα, πετούν προς ενδιαφέροντα οπτικά ερεθίσματα· όταν τελικά η απόσταση μειωθεί στο ένα μέτρο, κλειδώνουν στην πηγή θερμότητας.

Η επιβεβαίωση ή διάψευση της θεωρίας, επισημαίνουν οι ερευνητές, θα έρθει στον επόμενο γύρο πειραμάτων, στον οποίο θα εξεταστούν οι εγκεφαλικές αντιδράσεις των κουνουπιών σε διάφορα ερεθίσματα.

Η μελέτη δημοσιεύεται στην έγκριτη επιθεώρηση Current Biology.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ