Το Διαζύγιο: Η Δίκη της Viviane Amsalem

Το τρίτο μέρος μιας τριλογίας που σκηνοθετούν και γράφουν τα αδέλφια Ronit και Shlomi Elkabetz, με βασικό πυρήνα τη σχέση δύο συζύγων μέσα από το πρίσμα της αντρικής κυριαρχίας που χαρακτηρίζει την ισραηλινή οικογένεια, είναι ένα δικαστικό δράμα. Εκπροσώπησε το Ισραήλ στο «Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών” του 67ου Φεστιβάλ των Καννών και ήταν υποψήφια για Χρυσή Σφαίρα Ξενόγλωσσης Ταινίας αλλά και η πρόταση του Ισραήλ για το Ξενόγλωσσο Όσκαρ.
Στο Ισραήλ, δεν αναγνωρίζεται ο πολιτικός γάμος, πόσω μάλλον το διαζύγιο. Μόνο οι ραβίνοι νομιμοποιούν έναν γάμο και, αν χρειαστεί, τη διάλυση του. Όμως στην τελευταία περίπτωση χρειάζεται η συναίνεση του συζύγου, ο οποίος έχει μεγαλύτερη εξουσία ακόμα και από τους δικαστές.
Η Viviane Amsalem κάνει αιτήσεις διαζυγίου για τρία ολόκληρα χρόνια, όμως ο σύζυγός της Elisha δεν συμφωνεί…
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή…Στην πρώτη ταινία της τριλογίας, «Take a Wife», η Viviane επιθυμεί να εγκαταλείψει την ψυχρή συζυγική εστία μετά από είκοσι χρόνια γάμου. Στο δεύτερο, «The Seven Days» το ζευγάρι δεν είναι πια μαζί, αλλά ο σύζυγος είναι εξαιρετικά φορτικός.

Κάθε ταινία έχει το δικό της κινηματογραφικό στυλ: η πρώτη χρησιμοποιεί καθηλωτικά κοντινά και σταθερή κάμερα για να αποδοθεί η περιοριστική ατμόσφαιρα της συζυγικής εστίας, ενώ στο δεύτερο μέρος υιοθετείται μία πιο ανέμελη δομή, περικλείοντας περισσότερους χαρακτήρες.

Στο τρίτο μέρος, ο κλοιός είναι πιο ασφυκτικός και το επίκεντρο αποδίδεται σε διαφορετικό χαρακτήρα κάθε φορά, εξασφαλίζοντας μία αξιοπρόσεχτη κινηματογραφική διάσταση σε αυτήν την κωμικοτραγική ιστορία χαρακτήρων.

Στον πρωτότυπο τίτλο της ταινίας υπάρχει η λέξη Gett: είναι το έγγραφο που κατοχυρώνει στο Ισραήλ, ένα διαζύγιο. Διαδραματίζεται στο σήμερα και στην αδικία να μην δίδονται διαζύφ=για στις γυναίκες που κάνουν αίτηση, χωρίς αυτό να απασχολεί τους συζύγους, τους ραβίνους ή τον Νόμο. Στο μεταξύ, μια γυναίκα που δεν είναι επισήμως διαζευγμένη, δεν επιτρέπεται να κάνει νέα οικογένεια, ενώ τα παιδιά που θα γεννηθούν δεν θα έχουν καμία νομική κα΄λυψη και φυσικά θα είναι στιγματισμένα! Από την άλλη, δεν μπορεί να έχει κοινωνική ζωή, μια και υπάρχει ο κίνδυνος να κατηγορηθεί για εξωσυζυγική σχέση, γεγονός που και πάλι μπλοκάρει το διαζύγιό της!

Σύμφωνα με τους σκηνοθέτες Ρονιτ και Σλομι Ελκαμπετζ:

Σήμερα στο Ισραήλ, όλοι οι γάμοι ορίζονται από τον θρησκευτικό νόμο, ανεξαρτήτως της κοινότητας ή αν το ζευγάρι είναι θρήσκο ή όχι. Όταν μία γυναίκα λέει «ναι» κάτω από το νυφικό πέπλο, αυτόματα μπορεί να μην μπορεί να πάρει διαζύγιο, γιατί μόνο ο άντρας έχει το δικαίωμα να αποφασίσει. Ο Νόμος δίνει στον σύζυγο αυτή την παράλογο ισχύ. Οι ραβίνοι υποστηρίζουν ότι κάνουν τα πάντα για να βοηθήσουν τις συζύγους, αλλά στην πραγματικότητα, στις σχετικές ακροάσεις που γίνονται κεκλεισμένων των θυρών, τα πράγματα είναι διαφορετικά, γιατί οι ραβίνοι έχουν το ιερό καθήκον να κάνουν τα πάντα για να σώσουν το εβραϊκό νοικοκυριό και είναι απρόθυμοι να λύσουν έναν γάμο.

Και προσθέτουν: Οι ραβίνοι έχουν την αποστολή να σώσουν όλες της εβραϊκές οικογένειες. Είναι η εντολή του “shalom bayit” που σημαίνει αρμονία της εστίας. Οπότε αυτή η γυναίκα που θέλει να πάρει διαζύγιο απειλεί το καθεστώς. Αλλά τους απειλεί και σε προσωπικό επίπεδο, γιατί δεν θέλουν να είναι συνένοχοι στο τέλος ενός γάμου.

Αυτό που μας οδήγησε στη συγγραφική διαδικασία και στη δημιουργία των χαρακτήρων, ήταν η προσπάθεια να προκαλέσουμε τη συμπάθεια. Παρ’ όλο που η αδιαπραγμάτευτη φύση του Νόμου έκανε τους ραβίνους να φαίνονται απάνθρωποι, θέλαμε να έχουμε στιγμές όπου γίνονται λίγο ανθρώπινοι και διακρίνουμε τη στεναχώρια και τη σύγχυσή τους και καταλαβαίνουμε ότι η κατάσταση αυτή μπορεί μια μέρα να αφορά και τους ίδιους, τις συζύγους, τις κόρες, τους γείτονες, τις θείες τους…