Ο Θ. Αγγελόπουλος «αναβιώνει» στον κινηματογράφο Τιτάνια

Η πιο ουσιαστική, ωστόσο, προσφορά του στη χώρα του, είναι ο τρόπος που μέσα από το έργο του προκάλεσε την Ελλάδα να κοιτάξει την Ελλάδα. Ο τρόπος που μέσα από τη θεματική των ταινιών του και την σκηνοθετική του τοποθέτηση, προκάλεσε την Ελλάδα να αναμετρηθεί με την ταυτότητα της και να την συλλογιστεί.

Με υλικά την ποίηση και τη μυθολογία της, το βάρος του αρχαίου της κλέους, τις πληγές της σύγχρονης ιστορίας της, τις πολιτικές καταστάσεις που την σημάδεψαν ανεξίτηλα και με οδηγό ένα βλέμμα βαθιά διεισδυτικό και οραματικά προφητικό πάνω στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Ελλάδας, ο Αγγελόπουλος κατέθεσε την ψυχή και το είναι του στη χώρα που τον γέννησε, μέσα από ένα έργο που αποδείχτηκε διαχρονικό και αποδεικνύεται παντοτινά επίκαιρο.

Στις 24 Ιανουαρίου 2013, συμπληρώνεται ένας χρόνος από την αναχώρηση του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Οι προβολές των ταινιών του, στον χώρο για τον οποίο φτιάχτηκαν, το «πανί» της κινηματογραφικής αίθουσας, από το υλικό με το οποίο φτιάχτηκαν για να παιχτούν σ’ αυτό το πανί, σε κόπια 35mm φίλμ, είναι η μόνη τιμή που ταιριάζει στον άνθρωπο που τίμησε την τέχνη του αφιερώνοντάς της τη ζωή του ολόκληρη.
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος αγαπούσε πολύ ένα απόσπασμα από τον «Αλκιβιάδη», του Πλάτωνα:

«Και ψυχή, εί μέλλει γνώσεσθαι αυτήν, εις ψυχήν αυτή βλεπτέον». Κι η ψυχή, αν θέλει να γνωρίσει την ψυχή, πρέπει να κοιτάξει μέσα στην ψυχή.

Μ’ αυτό τον τρόπο, το έργο του όλο προσπάθησε να γνωρίσει την Ελλάδα. Κοιτάζοντας μέσα στην ψυχή της.
Στο τριήμερο 24 – 25 – 26 Ιανουαρίου, χρόνια μετά την πρώτη ή την δεύτερη προβολή τους στους κινηματογράφους, σε κόπια φίλμ, ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου θα ξανασυναντήσουν κάποιους θεατές και θα πρωτοσυναντήσουν κάποιους άλλους.»

(Οικογένεια Θόδωρου Αγγελόπουλου)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ

24/01/13 20:00 Ο ΘΙΑΣΟΣ
25/01/13 17:00 ΑΘΗΝΑ, ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ
25/01/13 17:00 Η ΕΚΠΟΜΠΗ
25/01/13 22:00 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
26/01/13 12:00 Ο ΘΙΑΣΟΣ
26/01/13 17:00 Η ΕΚΠΟΜΠΗ
26/01/13 17:00 ΑΘΗΝΑ, ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ
26/01/13 22:00 ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ
27/01/13 12:00 Ο ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
27/01/13 17:00 Η ΕΚΠΟΜΠΗ
27/01/13 17:00 ΑΘΗΝΑ, ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ

O ΘΙΑΣOΣ (1974-’75)
Ελλάδα. Έγχρωμη. Διάρκεια: 230′

Ερμηνευτές: Εύα Κοταμανίδου (Ηλέκτρα), Αλίκη Γεωργούλη (Μητέρα), Στράτος Παχής (Πατέρας), Μαρία Βασιλείου (Χρυσόθεμη), Βαγγέλης Καζάν (Αίγισθος), Πέτρος Ζαρκάδης (Oρέστης), Κυριάκος Κατριβάνος (Πυλάδης), Γρηγόρης Ευαγγελάτος (Ποιητής), Γιάννης Φύριος (ακορντεονίστας), Νίνα Παπαζαφειροπούλου (γριά), Αλέξης Μπούμπης (γέρος), Θάνος Γραμμένος, Κώστας Στυλιάρης, Γιώργος Βερλής, Κώστας Μανδήλας, Γιώργος Τσιφός, Ιάκωβος Παϊρίδης, Τάκης Δουκάκος, Μαίρη Ανδροπούλου.

Βραβεία: 1975. Βραβείο Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Fipresci) στο Φεστιβάλ των Καννών· Βραβείο καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου, Α’ ανδρικού ρόλου (Βαγγέλης Καζάν), Α’ γυναικείου ρόλου (Εύα Κοταμανίδου), Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ) στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης· «Ειδικό βραβείο» στο Φεστιβάλ της Ταορμίνα· Βραβείο Interfilm στο Φόρουμ του Βερολίνου· Βραβείο εge d’Or (καλύτερη ταινία της χρονιάς), Βρυξέλλες.
1976. Βραβείο Figueira das Foss, Πορτογαλία.
1979. Βραβείο Β.F.I. καλύτερης ταινίας της χρονιάς, Λονδίνο· Μέγα Βραβείο των Τεχνών, Ιαπωνία· Βραβείο καλύτερης ταινίας της χρονιάς, Ιαπωνία.
«Καλύτερη ταινία της δεκαετίας 1971-1980», από την Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου της Ιταλίας.
«44η καλύτερη ταινία στην Ιστορία του Παγκόσμιου Κινηματογράφου», από τη Διεθνή Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου.

Η ταινία ακολουθεί τις περιπέτειες ενός περιοδεύοντος θιάσου στην Ελλάδα από το 1939 μέχρι το 1952, ο οποίος προσπαθεί να παρουσιάσει μια θεατρική παράσταση του βουκολικού δράματος του Περεσιάδη Γκόλφω, η βοσκοπούλα. Η πολιτική ιστορία της Ελλάδας και η ιδιωτική των μελών του θιάσου (που είναι ταυτόχρονα και μέλη της ίδιας οικογένειας) πλέκονται αξεδιάλυτα. Από τη μια παρακολουθούμε τις τελευταίες μέρες της δικτατορίας του Μεταξά, την έναρξη του πολέμου, την ιταλική εισβολή, τη γερμανική κατοχή, την Απελευθέρωση, την άφιξη των συμμάχων (Άγγλων αρχικά και Αμερικανών στη συνέχεια), την καταπίεση των «αριστερών» αγωνιστών και τον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, μέχρι τις εκλογές του 1952 όπου κυριαρχούν οι δυνάμεις της Δεξιάς. Από την άλλη, οι περιπέτειες της οικογένειας του Oρέστη, της αδελφής του, του πατέρα του, της μητέρας του και του εραστή της, παραπέμπουν στον κεντρικό πυρήνα του μύθου των Ατρειδών. O πατέρας εκτελείται από τους Γερμανούς, μετά την προδοτική καταγγελία του εραστή της μητέρας, κι ο Oρέστης, αντάρτης της Αριστεράς, με τη συνεργασία της αδελφής, θα σκοτώσει επί σκηνής τη μητέρα του και τον εραστή της, για να έρθει και η δική του εκτέλεση κατά τη διάρκεια των εκκαθαρίσεων που ακολούθησαν τη γενική καταστολή του αντάρτικου κατά τον Εμφύλιο. Το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας είναι η μεγάλη αδελφή (εκείνη που, κατά το σχήμα του μύθου, θα ήταν η Ηλέκτρα), η μόνη της οικογένειας που, μετά τα δεκατρία χρόνια Ιστορίας τα οποία πραγματεύεται η ταινία, μένει ώς το τέλος και φροντίζει τον μικρό Oρέστη, το γιο της μικρής αδελφής που έχει παντρευτεί έναν αμερικανό αξιωματικό. Η χρονολογική κατασκευή της ταινίας, περίπλοκη και πολύπλοκη, κτίζεται με διαρκείς χρονικούς ελιγμούς και συνεχείς εναλλαγές εποχών. Η ταινία αρχίζει το 1952 και τελειώνει το 1939 μ’ ένα πανομοιότυπο πλάνο.

ΑΘΗΝΑ, ΕΠΙΣΤΡOΦΗ ΣΤΗΝ ΑΚΡOΠOΛΗ (1983)
Ελλάδα. Έγχρωμη. Διάρκεια 43′.

Εμφανίζονται: Κώστας Μελεούνης, Γιώργος Αλεξίου, Γιώργος Χατζηϊωάννου, Νίκη Μυριδάκη. Τα κείμενα διαβάζουν: Πέτρος Φυσσούν, Κώστας Αρζόγλου.

Η ΕΚΠOΜΠΗ (1968)
Ελλάδα. Ασπρόμαυρη μικρού μήκους. Διάρκεια: 23’.

Ερμηνευτές: Θόδωρος Κατσαδράμης, Λίνα Τριανταφύλλου, Νίκος Μαστοράκης, Μίρκα Καλατζοπούλου.
Παραγωγή: Θόδωρος Αγγελόπουλος.
Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1968.

Μια ομάδα δημοσιογράφων ζητά στο δρόμο από τους περαστικούς να τους ορίσουν τα χαρακτηριστικά που, κατά τη γνώμη τους, συνθέτουν τον «ιδανικό άνδρα», ενώ, βάσει των απαντήσεων, ένας σχεδιαστής φτιάχνει ένα είδος identikit. Στη συνέχεια, οι ίδιοι δημοσιογράφοι ψάχνουν ανάμεσα στον κόσμο τον άντρα που ανταποκρίνεται σ’ αυτή την περιγραφή. Ανακαλύπτουν έναν μικροαστό, λίγο σεξομανή, ο οποίος πετάει απ’ τη χαρά του όταν του ανακοινώνουν ότι έχει επιλεγεί ως ο «ιδανικός άνδρας» κι έχει κερδίσει ως βραβείο να περάσει μια νύχτα με μια ντίβα του κινηματογράφου. O μικροαστός ετοιμάζεται με μεγάλη ανυπομονησία για το ραντεβού, αποκρύπτοντας το γεγονός από τη σύζυγο, αλλά, όταν φτάνει στο χώρο που του υπέδειξαν, κι αφού περιμένει για ώρες, αντί για την ντίβα, εμφανίζονται οι δημοσιογράφοι της έρευνας. Τον οδηγούν στο στούντιο και του δίνουν ένα δακτυλογραφημένο κείμενο που πρέπει να διαβάσει: είναι η ενθουσιώδης έκθεση πεπραγμένων μιας εκπληκτικής συνάντησης με μια ντίβα.

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ (1970)
Ελλάδα. Ασπρόμαυρη ταινία μεγάλου μήκους. Διάρκεια: 110′.

Ερμηνευτές: Τούλα Σταθοπούλου (Ελένη), Γιάννης Τότσικας (αγροφύλακας), Θάνος Γραμμένος (αδελφός της Ελένης), Πέτρος Χοϊδάς (εισαγγελέας), Μιχάλης Φωτόπουλος (άντρας της Ελένης), Αλέξανδρος Αλεξίου (αστυνόμος), Γιάννης Μπαλάσκας (αξιωματικός της χωροφυλακής), Μερσούλα Καψάλη (κουνιάδα της Ελένης), Νίκος Αλευράς (βοηθός εισαγγελέας), Χρήστος Παληγιαννόπουλος, Τέλης Σαμαντάς, Πάνος Παπαδόπουλος, Τώνης Λυκουρέσης, Θόδωρος Αγγελόπουλος (δημοσιογράφοι).
Βραβεία: 1970. Βραβείο καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, φωτογραφίας, Α’ γυναικείου ρόλου (Τούλα Σταθοπούλου) και βραβείο κριτικών στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
1971. Βραβείο Georges Sadoul (καλύτερη ταινία της χρονιάς στη Γαλλία)· Βραβείο καλύτερης ξένης ταινίας στο Φεστιβάλ της Ιέρ·
«Ειδική μνεία» της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Fipresci) στο Φόρουμ του Βερολίνου.

Μετά από χρόνια δουλειά στη Γερμανία, ένας άντρας επιστρέφει στο χωριό του, Τυμφαία της Ηπείρου: μια χούφτα πέτρινα σπίτια σε μια έρημη, τραχιά και αποδεκατισμένη περιοχή από τα τόσα χρόνια μετανάστευσης, όπου μετράνε τις μέρες τους οι λιγοστοί εναπομείναντες κάτοικοι – γέροι, γυναίκες και μικρά παιδιά. Κανένας δεν τον περιμένει, ενώ η κόρη του, στο κατώφλι του σπιτιού, δεν τον αναγνωρίζει. Λίγες μέρες αργότερα, η σύζυγος, με τη βοήθεια του εραστή της, τον σκοτώνει και τον θάβει στον κήπο, φυτεύοντας κρεμμυδάκια πάνω στον τάφο του. Καίει τα ρούχα και τα λιγοστά υπάρχοντά του, και διαδίδει στο χωριό ότι ο άντρας της ξανάφυγε για τη Γερμανία. Για να κάνει ακόμα πιο πιστευτή την αναχώρησή του και για να δημιουργήσει ένα άλλοθι, φεύγει με τον εραστή της για τα Γιάννενα. Στο ξενοδοχείο, δίνουν το όνομα του συζύγου και μιας άλλης γυναίκας. Στο χωριό, όμως, η ξαφνική αναχώρηση του μετανάστη δημιουργεί υποψίες, και γρήγορα θα φτάσει η αστυνομία. Αυτός είναι ο πυρήνας του θέματος που θα αναπτυχθεί μέσα από διαφορετικές έρευνες: τη γραφειοκρατική (της ανάκρισης) που αναζητά έναν ένοχο για να κλείσει την υπόθεση, κι εκείνην μιας ομάδας δημοσιογράφων, η οποία, καταγράφοντας τις μαρτυρίες των κατοίκων, αναδεικνύει το κοινωνιολογικό πλαίσιο που υπέθαλψε αυτή την ιστορία. Το χρονικό του φόνου ολοκληρώνεται με τη σύλληψη της γυναίκας, αλλά η δραματική κοινωνική πραγματικότητα του χωριού παραμένει ανοιχτή πληγή. Η ταινία τελειώνει με την επανάληψη της σκηνής του φόνου. Η αμετάβλητη πραγματικότητα πάνω στην οποία ωρίμασε ο φόνος, παραμένει εκεί.

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ (1984)
Ελλάδα. Έγχρωμη. Διάρκεια: 137′.

Ερμηνευτές: Μάνος Κατράκης (γέρος), Μαίρη Χρονοπούλου (Βούλα), Διονύσης Παπαγιαννόπουλος (Αντώνης), Δώρα Βολανάκη (γριά), Giulio Brogi (Αλέξανδρος), Γιώργος Νέζος (Παναγιώτης), Αθηνόδωρος Προύσαλης (μοίραρχος), Μιχάλης Γιαννάτος (λιμενάρχης), Άκης Καρέγλης (Σπύρος). Βασίλης Τσάγκλος (πρόεδρος λιμενεργατών), Δέσποινα Γερουλάνου (γυναίκα του Αλέξανδρου),
Βραβεία: 1984. Βραβείο σεναρίου και Βραβείο Fipresci στο Φεστιβάλ Καννών· Κρατικό βραβείο καλύτερης ταινίας, σεναρίου, Α’ ανδρικού ρόλου (Μάνος Κατράκης), Α’ γυναικείου ρόλου (Ντόρα Βολανάκη), σκηνογραφίας· Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Ρίο ντε Τζανέιρο.

Ένας σκηνοθέτης του κινηματογράφου, κουρασμένος απ’ τις μυθοπλασίες, αναζητά μια ιστορία ουσιαστική και προσκολλάται σ’ έναν γέρο που πουλάει λεβάντες στο δρόμο: τον Σπύρο, έναν πρώην κομμουνιστή, εξόριστο στην Τασκένδη, που έχει επιστρέψει στην πατρίδα μετά από 32 χρόνια εξορία. Στο χωριό του, που το είχε υπερασπιστεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, γίνεται μάρτυρας ενός ξεπουλήματος της γης και των ιδεών, και προσπαθεί να το αποτρέψει. Ωστόσο, δεν μπορεί να συμπλεύσει με την πραγματικότητα που συναντά. Απομονώνεται. Δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τα παιδιά του, με τους γύρω του. Μόνο η γυναίκα του, πιστή και υπομονετική Πηνελόπη, τον ακολουθεί μέχρι το τέλος, μέχρι το τελευταίο του ταξίδι, στην αναχώρηση του στη θάλασσα πάνω σε μία σχεδία, εξόριστος στην ομίχλη.

O ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΤΡOΣ (1980)
Ελλάδα-Ιταλία. Έγχρωμη. Διάρκεια: 210′.

Ερμηνευτές: Omero Antonutti (Μεγαλέξαντρος), Εύα Κοταμανίδου (κόρη του Μεγαλέξαντρου), Μιχάλης Γιαννάτος (Δραγουμάνος), Γρηγόρης Ευαγγελάτος (Δάσκαλος), Χριστόφορος Κ. Νέζερ (Τσελέπης, γαιοκτήμονας), Μιράντα Κουνελάκη (κυρία Τσελέπη), Θάνος Γραμμένος, Τούλα Σταθοπούλου, Φώτης Παπαλάμπρου, Ηλίας Ζαφειρόπουλος, Ε. Γκότσης, Χ. Πισιμίσης, Γ. Κωβαίος, Χ. Τιμοθέου, Χ. Σταματέλος, Francesco Carnelutti, Brizio Montinaro, Laura de Marchi, Claudio Betan, Norman Mozzato.
Βραβεία: 1980. Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας· Βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Fipresci)· Βραβείο Cinema Nuovo Φεστιβάλ Βενετίας· Βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ) στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 1980.

Παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1900, δραπετεύει από τη φυλακή, καβάλα σ’ ένα άσπρο άλογο, ένας επικίνδυνος ληστής: ο Μεγαλέξαντρος, όπως τον αποκαλεί ο λαός, αφού βλέπει σ’ αυτόν το μυθικό ανάλογο των λαϊκών εξεγέρσεων. Με τη βοήθεια των παλικαριών του, απάγει μια ομάδα άγγλων διπλωματών και τους κρατάει όμηρους στο χωριό του, ζητώντας από την κυβέρνηση αμνηστία και την επιστροφή της γης στους χωρικούς. Oι χωρικοί, που έχουν δημιουργήσει μια κοινότητα κάτω από την καθοδήγηση ενός δασκάλου σοσιαλιστή, υποδέχονται τον Αλέξανδρο και τους δικούς του, και τον χαιρετίζουν ως λυτρωτή. Η αρμονία ανάμεσα στους ληστές και τους χωρικούς δεν διαρκεί πολύ. O Αλέξανδρος δε συμμετέχει στη ζωή της κοινότητας. Μένει μόνος με τους συντρόφους του και τις επιληπτικές του κρίσεις. Δεν ανέχεται κανενός είδους αντίδραση ή διαφωνία, και πολύ γρήγορα θα εκτελέσει το δάσκαλο και τη θετή του κόρη. Αποδυναμωμένοι από τις εσωτερικές διαμάχες, οι χωρικοί χτυπιούνται απ’ το στρατό, που επιδιώκει την απελευθέρωση των ομήρων και τη σύλληψη του Αλέξανδρου. Αυτός, πληγωμένος γίνεται βορά του πλήθους, και το σώμα του εξαφανίζεται. Ό,τι απέμεινε απ’ τον μυθικό ήρωα, είναι ένα μαρμάρινο κεφάλι και λίγο αίμα γύρω του. Στην έρημη πλατεία του χωριού, μετά την αντιπαράθεση με το στρατό, ο μικρός Αλέξανδρος, καβάλα σ’ ένα μουλάρι, θα απομακρυνθεί με προορισμό την πόλη.

Θόδωρος Αγγελόπουλος

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 27 Απριλίου 1935 και σπούδασε στη Νομική Σχολή Αθηνών την οποία εγκατέλειψε στο πτυχίο.

Το 1961 φεύγει στη Γαλλία και γράφεται στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης με καθηγητές τον Ζωρζ Σαντούλ και τον Ζαν Μιτρί, ενώ την επόμενη χρονιά δίνει εξετάσεις και γίνεται δεκτός στην περίφημη σχολή κινηματογράφου IDHEC. Στη συνέχεια θα φοιτήσει κοντά στον εθνολόγο – σκηνοθέτη Ζαν Ρους, στο Musee de l’homme όπου θα διδαχθεί το σινεμά-ντιρέκτ.

Με την επάνοδό του στην Ελλάδα, 1964 θα εργαστεί στην εφημερίδα «Δημοκρατική Αλλαγή» ως κριτικός κινηματογράφου, με την Τώνια Μαρκετάκη και τον Βασίλη Ραφαηλίδη. Το 1965 του προτείνεται από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου και το συγκρότημα Φόρμινξ να γυρίσει μια ταινία για το μουσικό συγκρότημα, η οποία δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Η πρώτη του ταινία έρχεται το 1968 με την μικρού μήκους «Εκπομπή» που θα προκαλέσει αίσθηση στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ενώ δύο χρόνια αργότερα η μεγάλου μήκους «Αναπαράσταση», θα σημαδέψει την νέα εποχή του Ελληνικού κινηματογράφου. Οι ταινίες του έχουν συμμετάσχει στα σημαντικότερα διεθνή Φεστιβάλ, αποσπώντας τα μεγαλύτερα βραβεία (Χρυσός Φοίνικας Καννών, Χρυσός και Αργυρός Λέων Βενετίας, πολυάριθμα βραβεία Fipresci, 2 βραβεία Φελίξ καλύτερης Ευρωπαϊκής ταινίας και αναρίθμητα άλλα παντού στον κόσμο.)
Δύο ταινίες του, «Ο Θίασος» και «Το Βλέμμα του Οδυσσέα» συμπεριλαμβάνονται στις 100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπήρξε συνιδρυτής του ιστορικού περιοδικού «Σύγχρονος κινηματογράφος» με τον Β. Ραφαηλίδη, ένα έντυπο που σημάδεψε την ελληνική κινηματογραφική εκδοτική δραστηριότητα όλα τα επόμενα χρόνια. Ο έλληνας σκηνοθέτης, έχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό: ανακηρύχτηκε Officier dans l’ordre des Arts et des Letrres της Γαλλικής Δημοκρατίας, του απενεμήθη το παράσημο του Officier de la Legion d’Honneure από την Γαλλική Δημοκρατία, καθώς και ο τίτλος του Grande Ufficiale της Ιταλικής Δημοκρατίας και Doctor Honoris Causa απο το Πανεπιστημιο του Ισμιρ. Έχει επίσης αναγορευτεί επίτιμος διδάκτορας των Πανεπιστημίων Βρυξελλών, Παρισιού, Grenoble και Essex, καθώς και του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος αναγνωρίστηκε ως ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους δημιουργούς της έβδομης τέχνης και ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

Στις 24 Ιανουαρίου 2012 πεζός τραυματίστηκε σοβαρά στο διάλειμμα των γυρισμάτων της νέας του ταινίας «Η άλλη θάλασσα» στη Δραπετσώνα από διερχόμενη μοτοσυκλέτα. Το ίδιο βράδυ άφησε την τελευταία του πνοή σε νοσοκομείο του Φαλήρου, όπου νοσηλευόταν σε κρίσιμη κατάσταση. H κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη, στις 27 Ιανουαρίου στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης καθιέρωσαν το 2012 Διεθνές Βραβείο «Θόδωρος Αγγελόπουλος» ως ελάχιστο φόρο τιμής στη μνήμη του σπουδαίου Έλληνα δημιουργού. Το βραβείο θα απονέμεται κάθε Νοέμβριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ο Εμίρ Κουστουρίτσα δήλωσε μαθαίνοντας τον θάνατο του Αγγελόπουλου, ότι οι ταινίες του τελευταίου αποτέλεσαν γι’ αυτόν έμπνευση και διαμόρφωσαν την εικόνα του για τον κινηματογράφο. Ο πρόεδρος του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Μόντρεαλ (Festival des Films du Monde de Montréal) Σερζ Λοζίκ (Serge Losique) και προσωπικός φίλος του Αγγελόπουλου, ανακοίνωσε ότι η επόμενη διοργάνωση το 2012 θα γινόταν στην μνήμη του Έλληνα σκηνοθέτη. Στην επέτειο της γέννησής του τον ίδιο χρόνο, η ελληνική έκδοση της μηχανής αναζήτησης «Google» εμφάνισε στην αρχική της σελίδα γκραβούρα που παραπέμπει στον Έλληνα σκηνοθέτη. Παράλληλα, την ίδια μέρα διοργανώθηκε εκδήλωση στη μνήμη του στο κτήριο της οδού Περαιώς του Μουσείου Μπενάκη.

Φιλμογραφία

1965 Φόρμινξ (Ανολοκλήρωτο)
1968 Η Εκπομπή (μικρού μήκους)
1969 Αναπαράσταση
1972 Μέρες του ‘36
1974 Ο Θίασος
1977 Οι Κυνηγοί
1980 O Μεγαλέξανδρος
1981 Χωριό ένα, κάτοικος ένας (ντοκιμαντέρ)
1983 Αθήνα, επιστροφή στην Ακρόπολη (ντοκιμαντέρ)
1984 Ταξίδι στα Κύθηρα
1986 Ο Μελισσοκόμος
1988 Τοπίο στην ομίχλη
1991 Το μετέωρο βήμα του πελαργού
1995 Το βλέμμα του Οδυσσέα
1998 Μια Αιωνιότητα και Μια Μέρα
2004 Τριλογία 1: Το λιβάδι που δακρύζει
2009 Τριλογία 2: Η σκόνη του χρόνου
2012 Η Άλλη Θάλασσα

Είπαν για τον Θ. Αγγελόπουλο…

Η New Star για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο