Με τον Ν.3634/2008 καταργήθηκε ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας και θεσπίστηκε το Ενιαίο Τέλος Ακινήτων.

Έτσι από την 1η Ιανουαρίου 2008 επιβάλλεται ενιαίο τέλος στην ακίνητη περιουσία (Ε.Τ.ΑΚ.) των φυσικών και νομικών προσώπων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 5-21 του Νόμου 3634/2008.

1. Αντικείμενο του τέλους

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν.3634/2008 ως ακίνητη περιουσία για την επιβολή του τέλους θεωρείται:

α) το δικαίωμα της πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας επί ακινήτων. Ακίνητα θεωρούνται αυτά που χαρακτηρίζονται έτσι σύμφωνα με τα άρθρα 948 και 953 του Αστικού Κώδικα.

β) η παραχώρηση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης σε κοινόκτητο τμήμα υπογείου, πυλωτής, δώματος ή ακάλυπτου χώρου οικοδομής, που χρησιμοποιείται ως θέση στάθμευσης, βοηθητικός χώρος και κολυμβητική δεξαμενή.

Με την ερμηνευτική ΠΟΛ.1075/2008 ορίζεται ότι ακίνητα είναι μόνο το έδαφος και τα συστατικά μέρη αυτού (Α.Κ. άρθρο 948) και συστατικά είναι τα πράγματα που δεν μπορούν να αποχωρισθούν από το κύριο πράγμα, χωρίς να υποστούν βλάβη τα ίδια ή το κύριο πράγμα ή να αλλοιωθεί η ουσία ή ο προορισμός τους (Α.Κ. άρθρο 953). Επίσης η ΠΟΛ.1075/2008 ορίζει πως σε περίπτωση που η επικαρπία έχει αποχωριστεί από την κυριότητα, φορολογούνται τόσο ο επικαρπωτής όσο και ο ψιλός κύριος αλλά καθένας χωριστά και για το εμπράγματο δικαίωμα που του αναλογεί.

2. Υποκείμενοι στο τέλος

Υποκείμενο στο τέλος είναι κάθε νομικό ή φυσικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από την έδρα του, το οποίο την 1η Ιανουαρίου 2008, έχει εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων που βρίσκονται στην Ελλάδα ανεξάρτητα από τις τυχόν μεταβολές που επέρχονται κατά την διάρκεια του έτους.

3. Υπόχρεοι σε δήλωση και καταβολή του Ε.Τ.ΑΚ.

Στο άρθρο 6 του Ν.3634/2008 αναφέρονται οι υπόχρεοι σε τέλος (φυσικά ή νομικά πρόσωπα):

α) Ο αποκτών το ακίνητο από την ημερομηνία σύνταξης του οριστικού συμβολαίου κτήσης.

β) Ο κύριος του ακινήτου, από την ημερομηνία τελεσιδικίας της δικαστικής απόφασης καταδίκης σε δήλωση βουλήσεως ή δικαστικής απόφασης με την οποία αναγνωρίζεται δικαίωμα κυριότητας ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα σε ακίνητο από οποιαδήποτε αιτία.

γ) Ο υπερθεματιστής, από την ημερομηνία σύνταξης της κατακυρωτικής έκθεσης, σε περιπτώσεις πλειστηριασμού.

δ) Οι κληρονόμοι ακίνητης περιουσίας.

ε) Ο εκ προσυμφώνου αγοραστής ακινήτου, στις περιπτώσεις σύνταξης προσυμφώνου με αυτοσύμβαση.

στ) Ο εκτελεστής διαθήκης, για την κληρονομιαία ακίνητη περιουσία για όσο διάστημα τη διαχειρίζεται και τη διοικεί.

ζ) Ο σύνδικος της πτώχευσης, για την πτωχευτική ακίνητη περιουσία.

η) Ο μεσεγγυούχος ακίνητης περιουσίας.

θ) Ο νομέας των επίδικων ακινήτων.

ι) Ο μισθωτής ακινήτων, για τα οποία έχει συναφθεί σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης, για όσο χρόνο διαρκεί η σύμβαση.

Επίσης ειδικά για την κατηγορία των φυσικών προσώπων υπόχρεοι είναι:

– Όσοι έχουν αποκτήσει ακίνητο με οριστικό συμβόλαιο δωρεάς αιτία θανάτου, εφόσον ο θάνατος επήλθε μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2007.

– Ο υπόχρεος γονέας, για την ακίνητη περιουσία των προστατευόμενων τέκνων του, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

– Ο κηδεμόνας, για την ακίνητη περιουσία σχολάζουσας κληρονομιάς.

– Οι δικαιούχοι διαμερισμάτων – κατοικιών του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, οι οποίοι έχουν παραλάβει αυτά χωρίς οριστικά παραχωρητήρια.

4. Αξία των ακινήτων που υπάγονται στο Ε.Τ.ΑΚ.

Ακίνητα φυσικών προσώπων

Για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας του ακινήτου ή του εμπράγματου σε αυτό δικαιώματος για τα φυσικά πρόσωπα, λαμβάνονται υπόψη οι τιμές εκκίνησης ή αφετηρίας, που έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 41 και 41α του Ν. 1249/1982 για τα ακίνητα ή τα εμπράγματα σε αυτά δικαιώματα που βρίσκονται σε περιοχές όπου εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας ακινήτων. Στις περιοχές όπου δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, η αξία των οικοπέδων καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, με βάση την κατώτερη τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο οικοπέδου του δήμου ή της κοινότητας, όπως προκύπτει σύμφωνα με την Κωδικοποιημένος σύμφωνα με το Ν. 3522/2006.παράγραφο 2 του άρθρου 3 του Α.Ν. 1521/1950.

Ακίνητα νομικών προσώπων

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1075/2008 σε ότι αφορά τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές που εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, η αξία τους υπολογίζεται με βάση το σύστημα αυτό.

Για τα ακίνητα στα οποία υπάρχουν κτίσματα και βρίσκονται σε περιοχές που δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, η αξία των κτισμάτων υπολογίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, ενώ η αξία του οικοπέδου με βάση τα συγκριτικά στοιχεία που υπάρχουν στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.

Στα γήπεδα εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού εφαρμόζεται η Αντικειμενική Αξία Γης.

5. Συντελεστές Ε.Τ.ΑΚ.

Φυσικά πρόσωπα

Ο συντελεστής για τα ακίνητα των Φυσικών Προσώπων ορίζεται σε 0,1% επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά την αφαίρεση της αξίας της κύριας κατοικίας.

Η κύρια κατοικία των φυσικών προσώπων απαλλάσσεται του Ε.Τ.ΑΚ., με εμβαδό μέχρι 200 τ.μ. ή με αξία μέχρι 300.000 ευρώ.

Νομικά πρόσωπα

Ο συντελεστής για τα ακίνητα των νομικών Προσώπων ορίζεται :

α) Σε συντελεστή 0,6% επί της αξίας των ακινήτων.

β) Σε συντελεστή 0,3% επί της αξίας των ακινήτων των ημεδαπών και των αλλοδαπών, με τον όρο της αμοιβαιότητας, νομικών προσώπων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς κοινωφελείς, θρησκευτικούς, φιλανθρωπικούς και εκπαιδευτικούς.

γ) Σε συντελεστή 0,1% επί της αξίας:

– Των κτισμάτων των ακινήτων τα οποία ιδιοχρησιμοποιούνται για την παραγωγή ή την άσκηση εμπορικής δραστηριότητας από επιχειρήσεις ανεξαρτήτως αντικειμένου εργασιών.

– Των κτισμάτων των ακινήτων, τα οποία ιδιοχρησιμοποιούνται από τα νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

– Των ακινήτων που περιλαμβάνονται στο ενεργητικό των εταιρειών επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία και των Αμοιβαίων Κεφαλαίων Ακίνητης Περιουσίας.

– Των λοιπών ακινήτων, εκτός των ιδιοχρησιμοιούμενων, του Ελλήνικού Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ., Δήμων, κοινοτήτων, συνδικαλιστικών οργανώσεων και γενικότερα όλων των νομικών προσώπων που αναφέρονται στις περιπτώσεις ζ΄, η΄, θ΄, ι΄, ια΄ και ιβ΄ του άρθρου 8 του Ν.3634/2008.

Επισήμανση:

Φυσικά πρόσωπα: Το τέλος που αναλογεί στη συνολική αξία των κτισμάτων που υπόκεινται σε φορολογία, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από ένα (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με εξαίρεση τα ημιτελή κτίσματα τους βοηθητικούς χώρους, τα γεωργικά και κτηνοτροφικά κτήρια και τα κτίσματα που βρίσκονται σε δημοτικά ή κοινοτικά διαμερίσματα, με πληθυσμό, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή κάτω των χιλίων (1.000) κατοίκων.

Νομικά Πρόσωπα: Το τέλος που αναλογεί στη συνολική αξία των κτισμάτων που υπόκεινται σε φορολογία, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από ένα (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με εξαίρεση τα ημιτελή κτίσματα.

6. Υποβολή δήλωσης

Τα άρθρα 10-15 του Ν.3634/2008 καθορίζουν τις υποχρεώσεις σε ότι αφορά την υποβολή δήλωσης και την καταβολή του Ε.Τ.ΑΚ. από τους υποκείμενους.

Υποβολή Δήλωσης

Για τα φυσικά πρόσωπα: Tο πρώτο έτος εφαρμογής, ως δήλωση φυσικού προσώπου ορίζονται οι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) ετών 2005 έως 2008, οι οποίες περιλαμβάνουν το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του την 1η Ιανουαρίου 2008. Για κάθε επόμενο έτος ως δήλωση φυσικού προσώπου ορίζονται οι αυτές δηλώσεις στοιχείων ακινήτων των ετών 2005 έως και 2008, με τις μεταβολές της περιουσιακής ή οικογενειακής κατάστασης που επήλθαν κάθε επόμενο έτος, για τις οποίες υποβάλλεται δήλωση στοιχείων ακινήτων το αντίστοιχο έτος.

Για τα νομικά πρόσωπα: Με δήλωση που συντάσσεται σε έντυπο που χορηγείται δωρεάν από το Δημόσιο. Για το έτος 2008 η προθεσμία είναι από 26 Μαΐου έως 6 Ιουνίου 2008 ανάλογα με το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ.

Για την παραλαβή των δηλώσεων και τη βεβαίωση του τέλους αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία είναι αυτή της φορολογίας εισοδήματος του υπόχρεου φυσικού ή νομικού προσώπου.

7. Καταβολή του Ε.Τ.ΑΚ.

Για τα φυσικά πρόσωπα: Σε τρεις (3) ίσες δόσεις από τις οποίες η πρώτη καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη, για τις δημόσιες υπηρεσίες, ημέρα του επόμενου μήνα από τη βεβαίωση του τέλους και η καθεμία από τις επόμενες την τελευταία εργάσιμη, για τις δημόσιες υπηρεσίες, ημέρα του τρίτου και πέμπτου μήνα, αντιστοίχως, από τη βεβαίωση του τέλους.

Για τα νομικά πρόσωπα: Σε τρεις (3) ίσες διμηνιαίες δόσεις, από τις οποίες η πρώτη με την υποβολή της εμπρόθεσμης δήλωσης, οι δε υπόλοιπες την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα των διμήνων που ακολουθούν.

Σωτήρης Δημ. Φραντζανάς, οικονομολόγος, MSc in Acc. & Fin., συνεργάτης της Επιστημονικής Ομάδας του περιοδικού Epsilon7

Ειδήσεις Σήμερα: