43

Καταλυτικός φαίνεται ότι ήταν ο ρόλος της Αθήνας στις εξελίξεις, το τελευταίο 48ωρο, στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, που οδήγησαν στην έκπτωση του κ. Ειρηναίου από τον Θρόνο.

«Δεν μπορεί να γίνεται ανεκτός ο διασυρμός του ονόματος της Ελλάδος από κληρικούς που δεν έχουν συναίσθηση του ρόλου τους» είναι -σύμφωνα με δημοσίευμα του Βήματος- η φράση που κυριαρχούσε στο υπουργείο Εξωτερικών την τελευταία εβδομάδα.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών Παναγιώτης Σκανδαλάκης φέρεται να επιδόθηκε σε έναν μαραθώνιο τηλεφωνικών διαβουλεύσεων με το Oικουμενικό Πατριαρχείο ώστε να καμφθούν οι επιφυλάξεις του κ. Βαρθολομαίου και των ιεραρχών του Φαναρίου για μια ανοιχτή παρέμβασή τους στην κρίση των Ιεροσολύμων με την αποστολή αντιπροσωπείας.

Συντόνιζε, επίσης, τις διαβουλεύσεις που γίνονταν με τις κυβερνήσεις του Ισραήλ, της Παλαιστινιακής Αρχής και της Ιορδανίας. Δίπλα στον κ. Σκανδαλάκη εργάστηκε προς αυτή την κατεύθυνση και ο διευθυντής Θρησκευτικών Υποθέσεων του υπουργείου πρέσβης Π.Καρακάσης.

Την ίδια ώρα, στα Ιεροσόλυμα η γενική πρόξενος Ελένη Σουρανή ανέλαβε να στηρίξει τις προσπάθειες που θα οδηγούσαν στην έξοδο από την κρίση. Στο πλαίσιο αυτό, το πρωί της 5ης Μαΐου δημοσιοποιήθηκε το κείμενο με τις 34 υπογραφές των Αγιοταφιτών που αποκήρυσσαν τον κ. Ειρηναίο. Η κ. Σουρανή ήταν επίσης ο άνθρωπος που διασφάλισε την αποφυγή του σχίσματος και της αραβοποίησης του Πατριαρχείου.

Οι τρεις πρωταγωνιστές

Το γεγονός ότι κ. Ειρηναίος αρνείται να παραιτηθεί, επικαλούμενος την ισοβιότητα του αξιώματός του, οδήγησε την τριμελή επιτροπή που όρισαν οι 13 Συνοδικοί (μητροπολίτες Καισαρείας κ. Βασίλειος, Καπιτωλιάδος κ. Ησύχιος και Ελευθερουπόλεως κ. Χριστόδουλος) να ζητήσει από τις κυβερνήσεις της Ιορδανίας, της Παλαιστίνης και του Ισραήλ να κυρώσουν την έκπτωση του κ. Ειρηναίου, ενώ εστάλησαν επιστολές στις ορθόδοξες Εκκλησίες, οι οποίες κλήθηκαν να αναγνωρίσουν την έκπτωσή του και να σταματήσουν τη μνημόνευσή του.

Οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν από το απόγευμα της Τετάρτης, όταν οι διαφωνούντες ενημέρωσαν τον Oικουμενικό Πατριάρχη πως ακόμη και αν δεν έχουν τη στήριξή του θα προχωρήσουν. Τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης ο Μητροπολίτης Πέτρας κ. Κορνήλιος, ως ο έχων -από όσους ως εκείνη την ώρα διαφωνούσαν- τα πρεσβεία της Αρχιεροσύνης, ανέλαβε να συγκεντρώσει τις υπογραφές των αρχιερέων και των αρχιμανδριτών με τις οποίες αποκήρυσσαν τον κ. Ειρηναίο.

Το πρωί της Παρασκευής στο κείμενο προστέθηκαν οι υπογραφές των μητροπολιτών Καισαρείας κ. Βασιλείου, Φιλαδελφείας κ. Βενεδίκτου και Πτολεμαΐδος κ. Παλλάδιου. Λίγες ώρες αργότερα τον κ. Ειρηναίο εγκατέλειψαν ο Μητροπολίτης Καπιτωλιάδος κ. Ησύχιος και οι αρχιμανδρίτες κ. Κελαδίων και Μεθόδιος, και με τις 13 αυτές υπογραφές ο κ. Ειρηναίος κηρύχθηκε έκπτωτος.

Ο ρόλος του κ. Αρίσταρχου

Πρωταγωνιστικός ήταν ο ρόλος στις εξελίξεις κορυφαίων αρχιερέων και μοναχών του Πατριαρχείου. O αρχιγραμματέας του Πατριαρχείου αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχος -επίλεκτο στέλεχος της ομάδας των λεγομένων Κρητικών- ήταν ο πρώτος που κάλεσε τον κ. Ειρηναίο να παραιτηθεί και γι αυτό δέχθηκε προσωπικές επιθέσεις από τον Πατριάρχη.

Ωστόσο ο κ. Αρίσταρχος καθημερινά συνέβαλε στις έρευνες που διεξάγονταν για να αποκαλυφθεί η εκποίηση των ακινήτων και κυρίως το πού πήγαν τα 130 εκατ. δολάρια τα οποία φαίνεται ότι εισέπραξε ως αντίτιμο ο Νίκος Παπαδήμας. O Αρχιεπίσκοπος Γεράσων κ. Θεοφάνης, αν και νησιώτης, είναι και αυτός μέλος της ομάδας των «Κρητικών». Μαζί με τον ηγούμενο της Μονής του Αγίου Γερασίμου Αρχιμανδρίτη κ. Χρυσόστομο μετέβησαν στο Φανάρι και ζήτησαν την παρέμβαση του Oικουμενικού Πατριάρχη, γεγονός το οποίο εξαγρίωσε τον κ. Ειρηναίο.

Πληροφορίες, μάλιστα, αναφέρουν ότι ο κ. Ειρηναίος ζήτησε από τον κ. Βαρθολομαίο να του επιβεβαιώσει την παρουσία τους στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου, όπως δήλωνε, να τους καθαιρέσει επειδή δεν είχαν ζητήσει την άδειά του για να τον επισκεφθούν.

O κ. Θεοφάνης, ως πρώην Έξαρχος του Παναγίου Τάφου στην Κωνσταντινούπολη, ήταν ο αρχιερέας που ενημέρωνε διαρκώς το Φανάρι για όσα συνέβαιναν στην Αγία Πόλη και για τις επόμενες κινήσεις των διαφωνούντων. Παράλληλα, οι μητροπολίτες Πέτρας κ. Κορνήλιος, ηγέτης της ομάδας των «Κρητικών», και Βόστρων κ. Τιμόθεος, οι δύο κύριοι αντίπαλοι του κ. Ειρηναίου στη διεκδίκηση του Πατριαρχικού Θρόνου, από την πρώτη στιγμή κατήγγειλαν τον ρόλο του Πατριάρχη.

Ωστόσο, όταν άρχισαν οι λοιδορίες σε βάρος τους, όπως τα περί προσπάθειας δολοφονίας του κ. Ειρηναίου από τον κ. Τιμόθεο, οι δύο μητροπολίτες αποσύρθηκαν από τα φώτα της δημοσιότητας και συντόνιζαν πλέον από τα γραφεία τους τις ενέργειες της Αγιοταφικής Αδελφότητας.

Η χαριστική βολή

Οι μητροπολίτες Καπιτωλιάδος κ. Ησύχιος, Φιλαδελφείας κ. Βενέδικτος και ο Αρχιεπίσκοπος Ιόππης κ. Δαμασκηνός ήταν αυτοί που έδωσαν στον κ. Ειρηναίο τον Πατριαρχικό του Θρόνο το 2001 αλλά και τη χαριστική βολή την ώρα της πτώσης του. Και οι τρεις υπήρξαν στενοί συνεργάτες του, αλλά όταν η κατάσταση έφθασε στο απροχώρητο προσπάθησαν να τον πείσουν να παραιτηθεί.

Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η μάχη ένας αρχιμανδρίτης, ο κ. Ατάλα (Θεοδόσιος) Χάνα, έδινε τη μάχη για την αποτροπή της αραβοποίησης του Πατριαρχείου. Ήταν ο κληρικός που πρώτος διέκοψε τη μνημόνευση του Πατριάρχη κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας και προσπάθησε να περιορίσει τις αντιδράσεις των πιστών κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.

Η στάση του κ. Βαρθολομαίου

Επί 40 ημέρες οι αγιοταφίτες μοναχοί ανέμεναν την παρέμβαση του Oικουμενικού Πατριάρχη και το ίδιο διάστημα το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών περίμενε την αποστολή της ειδικής επιτροπής του Φαναρίου που θα διερευνούσε την κατάσταση. Ωστόσο τίποτε δεν έγινε και αν δεν υπήρχε η επιτακτική κατάσταση που δημιουργήθηκε την Πέμπτη και την Παρασκευή ίσως οι τρεις εκπρόσωποι του Πατριαρχείου να μην ταξίδευαν ποτέ για την Ιερουσαλήμ.

Οι τρεις διάδοχοι

Οι επόμενες κινήσεις για τη διαδοχή του κ. Ειρηναίου αναμένονται μόλις οι κυβερνήσεις της Ιορδανίας, της Παλαιστινιακής Αρχής και του Ισραήλ αναγνωρίσουν την έκπτωσή του από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Όλες οι πλευρές συμφωνούν ότι ο νέος Πατριάρχης θα πρέπει να προέρχεται από τις λεγόμενες υγιείς δυνάμεις του Πατριαρχείου.

Τρεις φέρονται να είναι οι βασικοί διεκδικητές του Θρόνου. Πρόκειται για τους αρχιεπισκόπους Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχο, Γεράσων κ. Θεοφάνη και Θαβωρίου κ. Θεόφιλο, που προέρχονται από την ομάδα των «Κρητικών».

Δεν αποκλείεται, όμως, τον Πατριαρχικό Θρόνο να διεκδικήσουν ο ηγέτης των «Κρητικών» μητροπολίτης Πέτρας κ. Κορνήλιος, ή οι μητροπολίτης Βόστρων κ. Τιμόθεος και ο Αρχιεπίσκοπος Ιόππης κ. Δαμασκηνός.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: