Λίγο μετά τον πόλεμο, ο Όρσον Γουέλς είχε ήδη πάψει να θεωρείται χρυσωρυχείο για όποια εταιρεία εκμεταλλευόταν τις ικανότητές του. Είχαν προηγηθεί το σκάνδαλο του «Πολίτη Κέιν», η καλλιτεχνική επιτυχία του οποίου δεν συνοδεύτηκε από ανάλογη οικονομική, καθώς και η περιπετειώδης ιστορία των «Υπέροχων Αμπερσονς», που βγήκαν στις αίθουσες πετσοκομμένοι, αφού η εταιρεία παραγωγής πήρε την ταινία από τα χέρια του σκηνοθέτη, έπειτα από την αδυναμία του να την τελειώσει μέσα σε λογικά χρονικά όρια.
Ο «Αγνωστος» ήταν η τελευταία ευκαιρία που είχε ο Γουέλς για να επιστρέψει στο παιχνίδι. Και σε ένα βαθμό τα κατάφερε. Η ταινία ολοκληρώθηκε στην ώρα της και είχε μια αρκετά καλή πορεία στις αίθουσες, που της έδωσε το χαρακτηρισμό της πρώτης και τελευταίας εμπορικής επιτυχίας του Γουέλς.
Από καθαρά κινηματογραφική σκοπιά, ο «Αγνωστος» δεν διαθέτει τα πολλαπλά επίπεδα ή την καλλιτεχνική αρτιότητα του «Πολίτη Κέιν». Είναι όμως ένα αντιπροσωπευτικό θρίλερ της εποχής του, που ακολουθεί με επιτυχία τα χνάρια που άφησε ο μεγάλος μάστορας του είδους -ο Αλφρεντ Χίτσκοκ- σε κάποιες ταινίες του. Η υπόθεση βασίζεται στο γνωστό παιχνίδι της γάτας και του ποντικού. Στο ρόλο του κυνηγού που προσπαθεί να ξετρυπώσει το θήραμά του βρίσκεται ένας ντετέκτιβ επιφορτισμένος από μια διασυμμαχική επιτροπή να βρει ένα ναζί εγκληματία πολέμου και να τον οδηγήσει στη δικαιοσύνη. Ο τελευταίος έχει αποδράσει στις ΗΠΑ και έχει αλλάξει εμφάνιση και συνήθειες, όχι όμως και ιδεολογία. Τώρα, παρουσιάζεται με το προσωπείο του μειλίχιου καθηγητή της γερμανικής ιστορίας σε ένα επαρχιακό κολέγιο, έχοντας μάλιστα καταφέρει να εισχωρήσει στους κόλπους μιας αξιοσέβαστης οικογένειας της πόλης, χάρη στο γάμο του με την όμορφη Μαίρη. Τις ελεύθερες ώρες του τις περνά στην κορυφή του πύργου που στεγάζει το παλιό ρολόι της πόλης, προσπαθώντας να το επισκευάσει. Όταν όμως ο δαιμόνιος κυνηγός του αρχίζει να τον στριμώχνει, ο παλιός του εαυτός βγαίνει στην επιφάνεια και τον οδηγεί σε ενέργειες που αποκαλύπτουν την ταυτότητά του.
Από πλευράς σεναρίου, η ταινία δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας. Το δυνατό της σημείο είναι η σκηνοθεσία του Γουέλς, ο οποίος, με τη βοήθεια των εντυπωσιακών φωτοσκιάσεων, των παράξενων γωνιών λήψης, αλλά και των απειλητικών κρεσέντων της μουσικής, κατάφερε να δημιουργήσει μια άκρως υποβλητική ατμόσφαιρα. Στα υπέρ συγκαταλέγονται και οι δυνατές ερμηνείες τόσο του ίδιου του Γουέλς, στο ρόλο του εγκληματία πολέμου, όσο και του Έντουαρντ Ρόμπινσον, του μικρόσωμου ηθοποιού με τις χαρακτηριστικές «σακούλες» κάτω από τα μάτια, σε εκείνον του ντετέκτιβ. Αν όμως ο «Ξένος» διεκδικεί μια θέση στην ιστορία του σινεμά, αυτό το οφείλει στην ευρηματικότατη τελική σκηνή του, που διαδραματίζεται ανάμεσα στα γιγάντια γρανάζια του ρολογιού, με τη συνδρομή ενός μεταλλικού αγγέλου και της αιχμηρής ρομφαίας του.

Ειδήσεις Σήμερα: