43

Πολύ σημαντικά μηνύματα για το πολιτικό τοπίο περιέχουν τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών που διενεργήθηκαν στην Τουρκία, την Κυριακή, αφού δημιουργείται εικόνα κατά πολύ διαφορετική από αυτήν που ίσχυε την επομένη των εκλογών του 2002.

Με καταμετρημένο το 61% των ψήφων, το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν καταλαμβάνει ποσοστό 42,3% και ακολουθούν το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (18,1%), το Κόμμα Εθνικιστικής Κίνησης (10,6%) και το Κόμμα Ορθού Δρόμου (10,1%).

Από τους συνολικά 81 δήμους, το ΑΚΡ επικρατεί τουλάχιστον σε 55, μεταξύ των οποίων η Κωνσταντινούπολη και η Αγκυρα. Αρνητικό είναι για το κυβερνών κόμμα το αποτέλεσμα στη Σμύρνη, όπου το προβάδισμα διατηρεί το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα του Ντενίζ Μπαϊκάλ.

«Οι συνομιλητές μας μπορούν να δουν από τα αποτελέσματα αυτών των εκλογών πόσο σταθερή και δυναμική κυβέρνηση είμαστε. Αυτό μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά τους» δήλωσε ο Ταγίπ Ερντογάν, αναφερόμενος εμμέσως στις διαβουλεύσεις της Τουρκίας για την ένταξή της στην ΕΕ. «Η Τουρκία για ακόμη μία φορά ψήφισε υπέρ της σταθερότητας, της δικαιοσύνης και της ανάπτυξης» προσέθεσε.

Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι η άνοδος της τάξης των δέκα ποσοστιαίων μονάδων ήταν σημαντική επιτυχία για το ΑΚΡ. Ωστόσο, εάν οι εκλογές ήταν βουλευτικές, τότε στην τουρκική εθνοσυνέλευση θα εκπροσωπούνταν τέσσερα κόμματα και όχι δύο, όπως συνέβη μετά τις εκλογές του 2002.

Οι εκλογές ήταν μεν τοπικές, αλλά υπήρχε σημαντικό μέτρο σύγκρισης με τις βουλευτικές εκλογές, αφού οι ψηφοφόροι, μαζί με τους τοπικούς άρχοντες ψήφισαν και για τη σύνθεση των νομαρχιακών συμβουλίων. Η ψήφος αυτή, ήταν ψήφος σε κόμματα.

Με βάση τα αποτελέσματα και με την υπόθεση ότι οι εκλογές ήταν βουλευτικές, εκτός από τα δύο κοινοβουλευτικά κόμματα (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης – Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) θα εκπροσωπούνταν στη Βουλή το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Κίνησης του Ντεβλέτ Μπαχτσελί και το Κόμμα Ορθού Δρόμου του Μεχμέτ Αγάρ.

Η άνοδος των δύο αυτών κομμάτων έχει και επιπρόσθετη σημασία, αφού δείχνει ότι πριμοδοτήθηκε η εθνικιστική γραμμή που εκφράζεται από τα δύο αυτά κόμματα. Απλώς, οι ψήφοι που στις εκλογές του 2002 είχαν πάει στο λαϊκιστικό-εθνικιστικό Νέο Κόμμα του επιχειρηματία Τζεμ Ουζάν, επέστρεψαν και πάλι στο φυσικό τους χώρο.

Ο Ερντογάν, απαντώντας στην ερώτηση εάν θα τολμούσε να προκηρύξει πρόωρες γενικές εκλογές, είπε «δεν θα κάνω το λάθος που είχε κάνει ο Τουργκούτ Οζάλ». Ο Οζάλ το είχε τολμήσει μετά τις δημοτικές εκλογές του 1987, με αποτέλεσμα να μειωθεί η δύναμη του κόμματός του, του Κόμματος της Μητέρας Πατρίδας.

Στη θέση του Ερντογάν, όμως, να μη θέλει πρόωρες εκλογές, πρέπει να έχει παίξει σημαντικό ρόλο το ποσοστό των κομμάτων του Ορθού Δρόμου και της Εθνικιστικής Κίνησης, καθώς επίσης και το γεγονός ότι το επιτελείο του είχε βάλει για στόχο το 50%. Επίσης, οι δήμοι της Σμύρνης, των Πριγκιποννήσων και της Χαλκηδόνας στην Κωνσταντινούπολη που πολύ ήθελε ο Ερντογάν πήγαν σε άλλα κόμματα. Με λίγα λόγια, ο Ερντογάν ήθελε να βγει από την κάλπη η απόλυτη κυριαρχία του, κάτι που δεν συνέβη.

Η κάλπη, όμως, έδωσε και άλλα μηνύματα που αφορούν την αντιπολίτευση. Πρόκειται για την ήττα του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, του Ντενίζ Μπαϊκάλ. Πολλοί είναι εκείνοι που υποστήριζαν ότι θα τεθεί θέμα ηγεσίας στο κόμμα αυτό.

Ένα τελευταίο σημαντικό στοιχείο ως προς τις εκλογές είναι η πτώση του Συνασπισμού της Αριστεράς και των Κούρδων. Το αποτέλεσμα των εκλογών έδειξε ότι ακόμη και στη Νοτιοανατολική Τουρκία, το φιλοκουρδικό Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα (DEHAP) που μετείχε στο συνασπισμό, τείνει να εκφράζει λιγότερο, τους Κούρδους της περιοχής.

Κατ επέκταση, η μείωση της δύναμης της Αριστεράς, είτε με την μαρξιστική ή κουρδική της εκδοχή, είτε με την «σοσιαλδημοκρατική», είναι ένα από τα σημαντικά αποτελέσματα των χτεσινών εκλογών.

Η αντίδραση του Τύπου

Ο τουρκικός Τύπος χαιρέτισε τη νίκη του κυβερνώντος κόμματος, τονίζοντας σε αντιδιαστολή τα χαμηλά ποσοστά του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού κόμματος. «Ψήφος εμπιστοσύνης του λαού» γράφει στην πρώτη της σελίδα η Yeni Safak, που πρόσκειται στο κυβερνών κόμμα.

«Η κυβέρνηση ενίσχυσε τη λαϊκή της υποστήριξη στις τοπικές εκλογές – Η αντιπολίτευση σε υποχώρηση» σημειώνει η εφημερίδα Zaman. «Κόκκινα κάρτα για τον Μπαϊκάλ» είναι ο τίτλος της Milliyet.


Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press,ΑΠΕ